I SA/Op 347/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 29 sierpnia 2008 r. [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący M. G.wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, na które, w przedmiotowej sprawie, składa się wpis od skargi kasacyjnej w wysokości połowy kwoty wpisu od skargi, tj. w wysokości 1000 zł- zgodnie z postanowieniami § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ) W uzasadnieniu wniosku na druku PPF skarżący stwierdził, iż otrzymywane dochody z pracy nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. Jego praca jest sezonowa (pływanie na barkach latem), stąd w okresie zimowym nie osiąga przychodów. W 2009 r. pracę rozpoczął od miesiąca lipca. Nadto z poprzednio prowadzonej działalności gospodarczej ciąży na nim zadłużenie wobec ZUS w kwocie ok. 100.000 zł. Majątku nie posiada. Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną K. G., która uzyskuje wynagrodzenie miesięcznie średnio w kwocie 5000 zł brutto, zaś wskazane przez skarżącego dochody z tytułu umowy o pracę wynoszą 1200 zł brutto (razem 6200 zł brutto). Skarżący przedstawił także zaświadczenie o zarobkach i zatrudnieniu, z którego wynika, iż jest zatrudniony w firmie "M." na czas nieokreślony w wymiarze pełnego etatu, zaś średnie miesięczne wynagrodzenie z ostatnich 6 miesięcy (w okresie grudzień 2008-maj 2009 r.) wyniosło 954,96 zł netto. Przedłożył również kserokopię umowy pożyczki konsumenckiej zawartej w dniu 10 lutego 2009 r. między K.G. a Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową im. F., w wysokości 70.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. W świetle unormowania zawartego w punkcie 1 tego przepisu zasadność wniosku o przyznanie całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych winna być rozpatrywana w aspekcie braku możliwości finansowych strony do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Natomiast, zgodnie z regulacją art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a. przyznanie pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest podnoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z wydatkami na ten cel i gromadzić środki finansowe na pokrycie koniecznych kosztów. Zatem zwolnienie od kosztów sądowych stanowi instytucję wyjątkową, która ma zastosowanie do osób charakteryzujących się ubóstwem. Jest niewątpliwym, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie i rzeczywiście niemożliwe. Dlatego oceniając, czy w danej sytuacji zasadne jest zwolnienie strony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, należy rozważyć realizację zasady prawa do sądu, ale również uwzględniać zasadę powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 199 p.p.s.a Przystępując zatem do oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy zestawić wysokość kosztów obciążających skarżącą w tym postępowaniu oraz szeroko rozumiane możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania, na wysokość opłat sądowych składa się wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1000 zł. Sąd z urzędu wziął również pod uwagę okoliczność, iż wobec żony skarżącego K. G. toczy się postępowanie przed tut. Sądem pod sygn. akt I SA/Op 348/08 i w jego ramach K. G.również wniosła o zwolnienie jej od wpisu od skargi kasacyjnej, także w wysokości 1000 zł. Toczące się postępowania są skutkiem decyzji ustalających wymiar podatku małżonkom pozostającym we wspólności majątkowej, po połowie. Uwzględniając tę okoliczność, na skarżących łącznie ciąży obowiązek zapłaty wpisów od obu skarg kasacyjnych w wysokości 2.000 zł. Należy więc rozważyć, czy aktualna kondycja finansowa skarżącego umożliwia uiszczenie wpisu sądowego we wskazanej wysokości. Dokonując oceny przedstawionych przez niego okoliczności dotyczących jego aktualnej sytuacji finansowej i rodzinnej, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. Po stronie dochodów skarżący wykazał dochód miesięczny w kwocie netto 954,96 zł. Żona skarżącego, z którą prowadzi gospodarstwo domowe uzyskuje dochody w kwocie 3.603,94 zł netto. W ten sposób na miesięcznie utrzymanie dwóch dorosłych osób pozostaje do dyspozycji kwota 4.558,90 zł. Przy czym nie mają oni oszczędności i innych składników majątkowych przynoszących dodatkowe dochody. Natomiast po stronie wydatków skarżący nie podał ile miesięcznie wynoszą koszty utrzymania jego rodziny (rachunki, wyżywienie itp.). Zwrócił jedynie uwagę, że ciąży na nim zadłużenie z zakończonej działalności gospodarczej, z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Jednocześnie, z dokumentów przedstawionych przez skarżącego wynika, iż jego żona zaciągnęła w miesiącu lutym 2009 r. pożyczkę w wysokości 70.000 zł. Skarżący nie wskazał przy tym na jaki cel przeznaczono uzyskane środki finansowe, ani nie podał wysokości miesięcznego obciążenia z tytułu spłaty rat pożyczki. Niemniej jednak, uzyskanie tak znacznych środków finansowych uzasadnia twierdzenie, iż skarżący jest w stanie wygenerować środki pozwalające na uiszczenie należnego wpisu od skargi kasacyjnej. Za taką oceną przemawia również fakt, iż skarżący wraz z żoną uzyskuje stały miesięczny dochód z wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości ok. 4.500 zł netto. Uwzględniając zatem wysokość obciążenia z tytułu należnego wpisu od skargi kasacyjnej w łącznej wysokości 2000 zł, do dyspozycji małżonków pozostaje kwota 2.500 zł. Dochód ten, w ocenie Sądu, pozwala na pokrycie niezbędnych kosztów bieżącego utrzymania dwuosobowej rodziny. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.