I SA/Op 348/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 29 sierpnia 2008 r. [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca K. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, na które, w przedmiotowej sprawie, składa się wpis od skargi kasacyjnej w wysokości połowy kwoty wpisu od skargi, tj. w wysokości 1000 zł.- zgodnie z postanowieniami § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ) W uzasadnieniu wniosku na druku PPF podała, iż otrzymywane dochody z pracy nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. Nadto z poprzednio prowadzonej działalności gospodarczej ciąży na niej zadłużenie wobec ZUS w kwocie ok. 100.000 zł. Majątku nie posiada. Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem M. G.który pracuje za wynagrodzeniem w kwocie 1.200 zł brutto. Skarżąca uzyskuje wynagrodzenie miesięcznie średnio w kwocie 5000 zł brutto (razem 6200 zł brutto). Do wniosku skarżąca przedstawiła zaświadczenie o zarobkach i zatrudnieniu, oświadczenie o wysokości zadłużenia wobec ZUS wraz z dokumentami świadczącymi o jej zaległościach z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz kserokopię umowy pożyczki konsumenckiej zawartej w dniu 10 lutego 2009 r. między skarżącą a Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową im. Franciszka Stefczyka, w wysokości 70.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. W świetle unormowania zawartego w punkcie 1 tego przepisu zasadność wniosku o przyznanie całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych winna być rozpatrywana w aspekcie braku możliwości finansowych strony do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Natomiast, zgodnie z regulacją art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a. przyznanie pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest podnoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z wydatkami na ten cel i gromadzić środki finansowe na pokrycie koniecznych kosztów. Zatem zwolnienie od kosztów sądowych stanowi instytucję wyjątkową, która ma zastosowanie do osób charakteryzujących się ubóstwem. Jest niewątpliwym, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie i rzeczywiście niemożliwe. Dlatego oceniając, czy w danej sytuacji zasadne jest zwolnienie strony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, należy rozważyć realizację zasady prawa do sądu, ale również uwzględniać zasadę powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 199 p.p.s.a Przystępując zatem do oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy zestawić wysokość kosztów obciążających skarżącą w tym postępowaniu oraz szeroko rozumiane możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania, na wysokość opłat sądowych składa się wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1000 zł. Sąd z urzędu wziął również pod uwagę okoliczność, iż wobec męża skarżącej M.G. toczy się postępowanie przed tut. Sądem pod sygn. akt I SA/Op 347/08 i w jego ramach M. G.również wniósł o zwolnienie go od wpisu od skargi kasacyjnej także w wysokości 1000 zł. Toczące się postępowania są skutkiem decyzji ustalających wymiar podatku małżonkom pozostającym we wspólności majątkowej, po połowie. Uwzględniając tę okoliczność, na skarżących łącznie ciąży obowiązek zapłaty wpisów od obu skarg kasacyjnych w wysokości 2.000 zł. Należy więc rozważyć, czy aktualna kondycja finansowa skarżącej umożliwia uiszczenie wpisu sądowego we wskazanej wysokości. Dokonując oceny przedstawionych przez skarżącą okoliczności dotyczących jej aktualnej sytuacji finansowej i rodzinnej, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. Po stronie dochodów skarżąca wykazała dochód miesięczny w kwocie netto 3.603,94 zł. Mąż skarżącej, z którym prowadzi gospodarstwo domowe uzyskuje dochody w kwocie 954,96 zł netto. W ten sposób na miesięcznie utrzymanie dwóch dorosłych osób pozostaje do dyspozycji kwota 4.558,90 zł. Przy czym nie mają oni oszczędności i innych składników majątkowych przynoszących dodatkowe dochody. Natomiast po stronie wydatków skarżąca nie podała ile miesięcznie wynoszą koszty utrzymania jej rodziny (rachunki, wyżywienie itp.). Zwróciła jedynie uwagę, że ciąży na niej zadłużenie z zakończonej działalności gospodarczej z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Jednocześnie, z dokumentów przedstawionych przez skarżącą wynika, iż uzyskała ona w miesiącu lutym 2009 r. pożyczkę w wysokości 70.000 zł. Skarżąca nie wskazała przy tym na jaki cel przeznaczono uzyskane środki finansowe, ani nie podała wysokości miesięcznego obciążenia z tytułu spłaty rat pożyczki. Niemniej jednak, uzyskanie tak znacznych środków finansowych uzasadnia twierdzenie, iż skarżąca jest w stanie wygenerować środki pozwalające na uiszczenie należnego wpisu od skargi kasacyjnej. Za taką oceną przemawia również fakt, iż skarżąca wraz z mężem uzyskuje stały miesięczny dochód z wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości ok. 4.500 zł netto. Uwzględniając zatem wysokość obciążenia z tytułu należnego wpisu od skargi kasacyjnej w łącznej wysokości 2000 zł, do dyspozycji małżonków pozostaje kwota 2.500 zł. Dochód ten, w ocenie Sądu, pozwala na pokrycie niezbędnych kosztów bieżącego utrzymania dwuosobowej rodziny. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.