I SA/Op 364/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 16 czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatku od towarów i usług, p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi J. M. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 16 czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatku od towarów i usług. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Skarżący na sporządzonym 29 września 2011 r. ( data wpływu do tut. Sądu 3 października 2011 r. ) urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej p.p.s.a., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodach skarżący oświadczył, iż obecnie po rozwodzie samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, mieszka w lokalu użyczonym mu przez rodziców, utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych ze stosunku pracy w wysokości 1.386 zł. Ponadto skarżący wskazał, że jest wpisany do sądowego rejestru osób niewypłacalnych, spłaca grzywnę i koszty sądowe, zaś środki pieniężne w kwocie między 400 a 500 zł przeznacza na utrzymanie dzieci ( jak wskazał córka 10 letnia zamieszkuje wspólnie z matą ). Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 p.p.s.a. ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 p.p.s.a. ). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a. wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". W ocenie referendarza przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacje były niewystarczające do oceny jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na podstawie art. 255 ustawy, pismem z 6 października 2011r. został wezwany do przekazania: - zeznania podatkowego o wysokości dochodów osiąganych przez skarżącego w 2010r. ( PIT ), - szczegółowej informacji na temat ponoszonych przez niego i rodzinę kosztów na bieżące utrzymanie ( tj. z wyodrębnieniem na poszczególne pozycje, w tym pozycje dotyczące utrzymania lokalu mieszkalnego ) wraz dokumentami potwierdzającymi fakt i wysokość ich poniesienia, - informacji odnośnie wielkości kosztów obciążających dochody skarżącego innych niż bieżące wydatki ( np: kredyty, pożyczki, alimenty, grzywny i inne wymagalne zobowiązania ) również z odpowiednimi dowodami potwierdzającymi te koszty, - wyciągów i odpisów z kont i lokat bankowych wnioskodawcy za ostatnie trzy miesiące. W odpowiedzi skarżący przekazał: - pismo, w którym oświadczył, iż nie korzysta z rachunków bankowych ( wypłatę otrzymuje bezpośrednio z kasy pracodawcy ), mieszka w lokalu należącym do jego rodziców i tytułem zwrotu kosztów za pobieranie energii elektrycznej i wody przekazuje im miesięcznie kwotę 100 zł, opłaca tytułem spłaty grzywny i kosztów sądowych w łącznej wysokości 14.857 zł miesięczne raty w wysokości 410 zł, przekazuje miesięcznie do rąk własnych matki swojej córki świadczenie alimentacyjne w kwocie 200-250 zł, - kserokopię wpłaty ostatnich czterech rat dotyczących spłaty grzywny i kosztów sądowych wynikających z wyroku Sądu Rejonowego w J., - kserokopię zeznania podatkowego PIT-40 za rok 2010, z której wynika, iż skarżący w 2010 r. uzyskał ze stosunku pracy dochody brutto w wysokości 13.917,48 zł ( co przeciętnie w skali miesiąca daje kwotę 1.159, 79 zł ). Mając na względzie informacje odnośnie sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżącego, wynikające z wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i z przedłożonych dodatkowo pisma i dokumentów, należało stwierdzić, że zapłata kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie zarówno na etapie skargi do WSA w Opolu jak i mogące mieć miejsce na kolejnych etapach postępowania sądowego przekracza jego możliwości finansowe. Referendarz sądowy uznał bowiem, iż skarżący z dochodów w wysokości około 1.386 zł brutto ( netto około 915 zł ) uzyskiwanych ze stosunku pracy, po poniesieniu niezbędnych i stałych kosztów utrzymania związanych z zakupem żywności, środków higieny, opłatą za energię elektryczną i wodę w kwocie 100 zł oraz kosztów związanych ze świadczeniem alimentacyjnym ( 200 zł ) i spłatą grzywny i kosztów sądowych ( 410 zł ), nie jest w stanie wygenerować środki pieniężne, które umożliwiłyby mu uiszczenie wymienionych na wstępie uzasadnienia kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.