I SA/Op 364/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 28 czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2011 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji. R. B. (dalej jako: skarżący, strona), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 28.06.2017 r. którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 28.11.2016 r. orzekającej o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu "A" sp. z o.o. z/s w [...] za zaległości tej spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2011 r. w kwocie 669.782,85 zł i luty 2011 r. w kwocie 753.578 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 527.198 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 216.530 zł. W skardze zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji organu I instancji z dnia 28.11.2016 r. Uzasadniając ten drugi wniosek pełnomocnik podniósł, że skarżący cierpi na zdiagnozowaną w 2015 r. przewlekłą chorobę ([...]), co uniemożliwia mu zarobkowanie. Nie posiada znacznego majątku ruchomego ani nieruchomości, z których można zaspokoić roszczenia organu. Obecnie otrzymuje niewielkie środki w postaci zasiłku pielęgnacyjnego i jest w trakcie ustalania prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Wymieniony zasiłek pielęgnacyjny oraz ewentualnie przyznana renta z tytułu niezdolności do pracy będą stanowić jedyne środki utrzymania skarżącego bez widoków uzyskania środków pieniężnych z innych źródeł. Choroba skarżącego wiąże się z częstymi pobytami w szpitalu. Skromne możliwości dochodowe w powiązaniu z wydatkami na leczenie związane z zakupem lekarstw, stosowaniem diety, płatnymi zabiegami oraz bieżącym utrzymaniem powodują, że jakiekolwiek zajęcia dochodów bądź rachunków bankowych strony spowodują brak możliwości kontynuowania zaleconego leczenia oraz pozbawią skarżącego podstaw egzystencji. Do wniosku dołączył karty informacyjne leczenia szpitalnego, skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne, orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 24.05.2017 r., orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 25.01.2017 r., decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 9.02.2017 r. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wskazał, że nie jest uprawniony do wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji (przedmiotowy wniosek o wstrzymanie decyzji I instancji złożony na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - dalej jako: "P.p.s.a.", poprzedzony został wnioskiem o wstrzymanie decyzji I instancji skierowanym do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu w oparciu o przepis art. 61 § 2 P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z zasadą przyjętą w art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Z konstrukcji powyższego przepisu wyłaniają się dwie podstawowe dla rozpoznania wniosku zasady. Po pierwsze, postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku. Nie jest dopuszczalna zatem samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez Sąd. Po drugie, postępowanie to dotyczy, co do zasady, możliwości wstrzymania zaskarżonej do sądu decyzji, choć nie wyklucza to możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Nie jest jednak możliwe wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej Sąd nie może wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji, którą jest decyzja organu drugiej instancji (por. postanowienie NSA z dnia 21.01.2015 r., sygn. akt I FSK 1797/15, dostępne, podobnie jak i pozostałe przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji wydanej we wcześniej prowadzonym postępowaniu – tutaj decyzja Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu – bez uprzedniego wstrzymania wykonania decyzji organu drugiej instancji, czyli Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu. Z treści sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika wniosku wynika natomiast, że strona domaga się wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 28.11.2016 r. Wniosek ten nie obejmuje zaskarżonej do Sądu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 28.06.2017 r. Sąd podziela wyrażony w ww. orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że nie jest uprawnione wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej Sąd nie może wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji, czyli decyzji organu II instancji (którą w przedmiotowej sprawie utrzymano decyzję organu I instancji w mocy). W ocenie Sądu uwzględnienie takiego wniosku i wstrzymanie wykonania decyzji I instancji, przy braku wstrzymania utrzymującej ją w mocy decyzji ostatecznej II instancji prowadziłoby do stanu niepewności w obrocie prawnym. Na marginesie zaznaczyć należy, że - jak wynika z ustaleń poczynionych w ramach postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku o przyznanie prawa pomocy - skarżący nie przedstawił w sposób jasny i jednoznaczny swojej sytuacji materialnej. Jak wskazano w treści prawomocnego postanowienia z dnia 29.12.2017 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy (sygn. akt I SA/Op 364/17), informacje wynikające z przedłożonej dokumentacji źródłowej stoją w sprzeczności z deklarowaną przez skarżącego trudną sytuacją finansową, a zwłaszcza oświadczeniem o wysokości comiesięcznych dochodów jego rodziny (153 zł zasiłku pielęgnacyjnego skarżącego oraz 2.200 zł pensji żony, z którą pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej). Wyciągi z rachunków bankowych skarżącego i jego żony wskazują na dysponowanie dodatkowymi środkami pieniężnymi (wpłaty własne w łącznej wysokości 15.900 zł i 21.600 zł), a także na czerpanie dochodów z wynajmu mieszkania (ok. 1670 zł miesięcznie), których nie ujawniono w sprawie (podobnie jak posiadania nieruchomości będącej przedmiotem najmu). Odnośnie kosztów leczenia skarżącego ustalono, że stanowią one ok. 300 zł miesięcznie (taką informację strona zawarła w formularzu PPF), dodatkowo z dokumentacji medycznej (głównie kart informacyjnych leczenia szpitalnego) wynika, że strona leczy się w ośrodkach finansowanych przez NFZ. Zatem, również przy merytorycznym rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, niemożliwe byłoby dokonanie oceny wpływu ewentualnego postępowania egzekucyjnego na sytuację finansową strony (wystąpienia ewentualnych trudności w ponoszeniu kosztów leczenia, co według wniosku ma świadczyć o istnieniu przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków) z uwagi na to, że skarżący nie przedstawił w tym zakresie pełnych i rzetelnych informacji. Natomiast sama wysokość kwoty dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym nie może przesądzać o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli nie wykazano wpływu egzekucji na możliwości płatnicze i bytowe strony (por. postanowienie NSA z dnia 25.02.2015 r., sygn. akt I FSK 2069/14). W związku z powyższym na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.