I SA/Op 368/21

WyrokWSA w Opolu2021-11-05

Skład orzekający: Grzegorz Gocki, Marta Wojciechowska, Anna Komorowska-Kaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za okres od marca do maja 2020 r. przedsiębiorcy, który na dzień 31 grudnia 2019 r. znajdował się w trudnej sytuacji finansowej, uwzględniając przy tym dynamiczne odesłanie do Komunikatu Komisji Europejskiej w sprawie tymczasowych ram pomocy państwa w kontekście pandemii COVID-19?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ rentowy dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie aktualnego na dzień 30 czerwca 2020 r. brzmienia Komunikatu Komisji Europejskiej. Zmiana Komunikatu od 29 czerwca 2020 r. rozszerzyła możliwość przyznania pomocy na mikro- i małe przedsiębiorstwa, które już w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się w trudnej sytuacji, pod warunkiem niespełnienia określonych przesłanek. W związku z tym, czy wnioskodawca znajdował się w trudnej sytuacji finansowej, straciło znaczenie dla przyznania zwolnienia.
Stan faktyczny
Przedsiębiorca złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za okres od marca do maja 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, uznając, że wnioskodawca znajdował się w trudnej sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia 2019 r., co było przesłanką negatywną zgodnie z pierwotnym brzmieniem Komunikatu Komisji Europejskiej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał w mocy decyzję odmowną, mimo podniesionych przez stronę zarzutów dotyczących sporu sądowego o ustalenie zadłużenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, wskazując na konieczność uwzględnienia zmian w prawie unijnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant referent stażysta Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie za okres od marca do maja 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.- dalej kpa) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, z późn. zm. – dalej także jako ustawa COVID -19), którą utrzymano w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z [...] nr [...] odmawiającą A. S. (dalej wskazywanej także jako Strona, Skarżąca), prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. Jak ustalono, do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. (dalej także ZUS, Zakład, organ) w dniu 20 kwietnia 2020 r. wpłynął wniosek Strony (ZUS RDZ) o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Zakład wydaną w dniu [...] decyzją odmówił Stronie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za miesiąc marzec, kwiecień i maj 2020 r., albowiem wnioskodawca ubiegając się o zwolnienie, nie powinien znajdować się w trudnej sytuacji finansowej. Zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek stanowi pomoc publiczną, mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w Sekcji 3.1 Komunikatu Komisji Europejskiej - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii C0V1D-19 (Dz. Urz. UE C 91 I z 20.03.2020). Zgodnie z tymi przepisami pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się w trudnej sytuacji w dniu 31 grudnia 2019 r. Oznacza to m.in., że przedsiębiorca nie może spełniać 31 grudnia 2019 r. kryteriów do objęcia go postępowaniem upadłościowym, czyli nie powinien mieć opóźnień w płatnościach, które przekraczają trzy miesiące. W związku z tym organ przyjął, że ze zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, których dotyczy Tarcza Antykryzysowa, będą mogli skorzystać tylko ci przedsiębiorcy, którzy na dzień 31 grudnia 2019 r. nie zalegali z opłacaniem należności z tytułu składek za okres dłuższy niż 12 miesięcy. Ponieważ na koncie Strony wykazano zadłużenie na dzień 31 grudnia 2019 r. przekraczające okres 12 miesięcy, które nie było objęte umową ratalną, w ocenie organu, Skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia, o które wnioskowała. Skarżąca nie godząc się z tą decyzją wystąpiła pisemnie o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że na skutek odwołania od decyzji ZUS określającej jej zaległości i brakiem rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd na dzień 31 grudnia 2019 r., nie posiadała ona zadłużenia i spełniała kryteria objęcia przedmiotową ulgą. W wyniku ponownej analizy Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że składki za miesiąc marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie podlegają zwolnieniu. Poza należnościami spornymi będącymi przedmiotem postępowania sądowego na dzień 31 grudnia 2019 r. na koncie Strony (płatnika) widniało zadłużenie w kwocie wyższej niż przypis za 2019 r., nie objęte układem ratalnym. Ponadto postępowanie sądowe prowadzone w związku z odwołaniem Skarżącej od decyzji ZUS określającej jej zaległości składkowe, zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we W. z [...], który oddalił apelację A. S. W związku z tym, w myśl przepisów Komisji Europejskiej, w ocenie organu, firma Skarżącej była w trudnej sytuacji, zatem brak jest podstaw do uchylenia decyzji z [...] nr [...]. Nie godząc się z tą decyzją Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie oraz błędną i dowolną wykładnię : - art. 31zq ust. 8 ustawy COVID poprzez błędne ustalenie, że w sprawie zaistniały przesłanki warunkujące zastosowanie tego przepisu w stosunku do wnioskodawcy poprzez odmówienie mu zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od marca do maja 2020 r., - art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z opisanym w sekcji 3.1 Komunikatu Komisji Europejskiej - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE C 91 I z dnia 20 marca 2020 r.), zgodnie z którymi wnioskodawca ubiegający się o zwolnienie ze składek nie powinien znajdować się w trudnej sytuacji finansowej w dniu 31 grudnia 2019 r. w kontekście nie spełniania przez przedsiębiorcę w tej dacie kryteriów do objęcia go postępowaniem upadłościowym czyli nie powinien mieć opóźnień w płatnościach, które przekraczają trzy miesiące - poprzez przyjęcie, że zgłoszony przez skarżącą w treści wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zarzut odnośnie niespełniania przez wnioskodawcę na dzień 31 grudnia 2019 r. kryteriów do objęcia wnioskodawcy postępowaniem upadłościowym w sytuacji, gdy należność z tytułu zaległości figurująca na koncie wnioskodawcy jako płatnika składek w tej dacie była przedmiotem sporu, nie zasługiwał na uwzględnienie. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ II instancji, nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia, czy składki na ZUS za miesiące marzec, kwiecień i maj 2020 r. podlegają zwolnieniu z mocy art. 31 zq ust. 8 ustawy COVID, a jedynie ograniczył się do stwierdzenia, że na koncie wnioskodawcy jako płatnika składek w dacie 31 grudnia 2019 r. widniało zadłużenie w kwocie wyższej niż przypis za rok 2019, które nie było objęte układem ratalnym. Skarżąca zaakcentowała, że w treści wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia 13 lipca 2020 r. wskazała okoliczność spełniania przesłanek do objęcia ją ulgą w postaci zwolnienia z zapłaty składek za sporny okres, bowiem w tym czasie toczył się spór sądowy dotyczący decyzji określającej zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek, a tym samym, w ocenie Skarżącej, na dzień 31 grudnia 2019 r. na jej koncie zadłużenie nie powinno figurować, skoro spór stron został prawomocnie rozstrzygnięty dopiero dniu [...] wyrokiem Sądu Apelacyjnego we W. sygn. Akt [...]. Nadto organ nie ustosunkował się do okoliczności, że rzekome opóźnienia w płatnościach widniejące na koncie wnioskodawcy jako płatnika składek na dzień 31 grudnia 2019 r., wyższe niż przypis za rok 2019, spowodowane są księgowaniami wprowadzonymi ustawowo począwszy od roku 2018, gdzie wpłaty bieżących składek na indywidualnie prowadzony dla każdego płatnika składek rachunek, automatycznie księgowane są na poczet wcześniejszych zaległości. Jako załącznik do skargi Strona przedłożyła potwierdzenia zapłaty składek z roku 2018 i 2019 oraz dowód, że wszczęta przeciwko niej przed dniem 31 grudnia 2019 r. egzekucja skarbowa zakończyła się wyegzekwowaniem od niej na rzecz ZUS należności objętej tytułem wydanym przed tą datą. Zatem, w jej ocenie organ II instancji błędnie wskazuje, że była ona na ten dzień w trudnej sytuacji finansowej, skutkującej odmową zwolnienia ze składek za miesiące marzec, kwiecień i maj 2020 r. Podkreśliła również, że bieżące należności z tytułu składek regulowała na bieżąco i nadal je reguluje, przy czym stwierdziła także, że ZUS nie jest w stanie ustalić rzeczywistego stanu jej ewentualnego zadłużenia z tytułu zaległych składek oraz, że w dniu 3 listopada 2020 r. odwołała się od kolejnej wydanej w tej sprawie decyzji, którą ZUS O/O. zmienił decyzję z dnia [...] numer [...] w sprawie określenia wysokości należności składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wskazując, że zadłużenie to wynosi nie kwotę 16.505,64 zł - a kwotę 14.248,66 zł. Sprawa - po wniesieniu przez nią odwołania jest w toku, a to oznacza, że przypisany jej stan zadłużenia na koncie płatnika składek ustalony na dzień 31 grudnia 2019 r. nie pozwala przyjąć, że była w tej dacie w trudnej sytuacji finansowej skutkującej odmową zwolnienia z zapłaty składek w miesiącach marzec - kwiecień - maj 2020 r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wskazał ponadto, że decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w tym określające wysokość zadłużenia mają charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej wskazane. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 137 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej jako: "ppsa", zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto stosownie do z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania). Przedmiotem skargi jest odmowa zwolnienia Strony z opłacania należności z tytułu składek za miesiąc marzec, kwiecień i maj 2020 r. Organ rozpatrując sprawę przyjął, że Skarżąca ubiegając się o zwolnienie, które stanowi pomoc publiczną, mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w Sekcji 3.1 Komunikatu Komisji Europejskiej - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii C0V1D-19 (Dz. Urz. UE C 91 I z 20.03.2020), nie może znajdować się w dniu 31 grudnia 2019 r. w trudnej sytuacji - czyli nie może zalegać z opłacaniem należności z tytułu składek za okres dłuższy niż 12 miesięcy. Ponieważ na koncie Strony, niezależnie od należności objętych sporem sądowym, wykazano na dzień 31 grudnia 2019 r. zadłużenie w kwocie wyższej niż przypis za 2019 r. nie objęte układem ratalnym, w ocenie organu, składki za miesiąc marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie podlegają zwolnieniu. Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19, na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Zgodnie z art. 31zp ust. 1 ww. ustawy, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. (zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek"), płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Przy czym Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwalnia z ww. obowiązku w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek (art. 31zq ust. 2 ustawy COVID-19). O zwolnieniu informuje płatnika składek (art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19). Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7), od której – zgodnie z art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 - płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powołanych przepisów wynika zatem, że ustawodawca objął zwolnieniem z obowiązku opłacania składek okres od marca do maja 2020 r. płatników składek, dając jednocześnie czas na złożenie wniosku o zwolnienie z wymaganą dokumentacją rozliczeniową do 30 czerwca 2020 r., a Zakład został zobowiązany do dokonywania ww. zwolnień w terminie nie dłuższym niż 30 dni. Dla zastosowania zwolnienia istotne znaczenie ma regulacja art. 15zzzh pkt 1 ustawy COVID-19. W przepisie tym określono, iż wsparcie, o którym mowa m.in. w art. 31zo - zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji "Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19" (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I z 20.03.2020, str. 1) stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, krajowy ustawodawca chcąc, aby wymienione w powołanym przepisie instrumenty wsparcia w czasie trwającej epidemii (m.in. zwolnienie od obowiązku opłacania należności z tyt. składek), stanowiące pomoc publiczną w rozumieniu prawa wspólnotowego, nie naruszały postanowień art. 107 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej z 25 marca 1957 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm, dalej TFUE), zawarł odesłanie do ww. Komunikatu Komisji Europejskiej. W ten sposób z jednej strony konkretne instrumenty wsparcia w dobie kryzysu wywołanego epidemią COVID-19 wprowadzono do polskiego porządku prawnego mocą przepisu rangi ustawowej, z drugiej - zaznaczono, że odpowiadają one wspólnym dla wszystkich krajów członkowskich UE warunkom przyznawania pomocy publicznej określonym w powołanym Komunikacie Komisji, z trzeciej zaś dookreślono, że wsparcie to - jako dopuszczalna pomoc publiczna - ma na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści samego Komunikatu Komisji (UE), którego pkt 2.18 określa, że: "biorąc pod uwagę, że epidemia COVID-19 dotyka wszystkie państwa członkowskie, a wprowadzone przez nie środki ograniczające rozprzestrzenianie epidemii negatywnie wpływają na sytuację przedsiębiorstw, Komisja uważa, że pomoc państwa jest uzasadniona i może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE przez określony czas w celu zaradzenia niedoborowi płynności wśród przedsiębiorstw oraz zagwarantowania, że zakłócenia spowodowane epidemią COVID-19 nie zagrożą ich rentowności, szczególnie jeśli chodzi o MŚP." Dalej w pkt 2.19 stwierdzono, że: "W niniejszym komunikacie Komisja określa warunki zgodności z rynkiem wewnętrznym, które będzie stosowała w odniesieniu do pomocy przyznanej przez państwa członkowskie na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE. Państwa członkowskie muszą zatem wykazać, że środki pomocy państwa zgłoszone Komisji na mocy niniejszego komunikatu są konieczne, odpowiednie i proporcjonalne, aby zaradzić poważnym zaburzeniom w gospodarce danego państwa członkowskiego, oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym komunikacie są w całości spełnione." (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/GL 566/21 i WSA w Gdańsku z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt 543/21 – dostępne, podobnie jak pozostałe wyroku przywołane w uzasadnieniu w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak wynika z treści art. 15zzzh ustawy COVID-19, przepis ten zawiera podwójne odesłanie. Po pierwsze odsyła do Komunikatu Komisji, który to z kolei wskazując, jakim przedsiębiorstwom pomocy nie można udzielić, odsyła do legalnej definicji pojęcia "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" zawartej w art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Podkreślić przy tym należy, że Komunikat Komisji w pierwotnym brzmieniu (z 20 marca 2020 r.) w pkt 3.1.22.c. wskazywał, iż pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się w trudnej sytuacji (w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014) w dniu 31 grudnia 2019 r.; może być ona przyznana przedsiębiorstwom, które nie znajdują się w trudnej sytuacji lub przedsiębiorstwom, które nie znajdowały się trudnej sytuacji w dniu 31 grudnia 2019 r., ale które później napotkały trudności lub znalazły się w trudnej sytuacji z powodu epidemii COVID-19. Istotne jest jednak to, że z dniem 29 czerwca 2021 r. Komunikat Komisji w brzmieniu z 20 marca 2020 r. został zmieniony Komunikatem Komisji "Trzecie zmiany w tymczasowych ramach środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19" (2020/C 218/03) (Dz.U.UE.C.2020.218.3) i zgodnie z pkt 15 dodano m.in. pkt 22 ca, w myśl którego w drodze odstępstwa od powyższych przepisów pomoc można przyznać mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom (w rozumieniu załącznika I do ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych), które w dniu 31 grudnia 2019 r. już znajdowały się w trudnej sytuacji, pod warunkiem że nie są one objęte zbiorowym postępowaniem upadłościowym na podstawie prawa krajowego oraz nie otrzymały pomocy na ratowanie ani pomocy na restrukturyzację. Zatem, organ ponownie rozpatrując sprawę w dniu [...], powinien uwzględnić w wydanej decyzji powyższą zmianę, która jak wskazano wyżej weszła w życie 29 czerwca 2020 r., a wnioski o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek, stosownie do art. 31zp ust. 1 i art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 wraz z wymaganą dokumentacją rozliczeniową można było składać do dnia 30 czerwca 2020 r. W ocenie Sądu, uwzględnienie nowego stanu prawnego – wynikającego ze zmiany Komunikatu, było obowiązkiem Zakładu, skoro zmiana ta weszła w życie przed 30 czerwca 2020 r., zatem przed upływem ostatniego dnia do złożenia wniosku i zgodnie z wprowadzoną zmianą rozszerzono ramy tymczasowe środków pomocy państwa także na mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa, które w dniu 31 grudnia 2019 r. już znajdowały się w trudnej sytuacji, pod warunkiem że nie są objęte zbiorowym postępowaniem upadłościowym na podstawie prawa krajowego oraz, że nie otrzymały pomocy na ratowanie ani pomocy na restrukturyzację. Zatem, w stanie prawnym obowiązującym od 29 czerwca 2020 r. nie ma znaczenia, czy Strona wnioskująca o udzielenie zwolnienia znajduje się w trudnej sytuacji, czy też nie. Zmiana ta obowiązywała w dacie rozstrzygania sprawy w drugiej instancji i powinna zostać uwzględniona przez ZUS. Sąd podziela przy tym stanowisko sądów administracyjnych wskazujące, że zawarte w art. 15zzzh ustawy COVID-19 odesłanie do ww. Komunikatu Komisji (UE) ma charakter dynamiczny w rozumieniu § 159 w zw. z § 158 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 283 ze zm., dalej: rtp), a to oznacza, że jest ono odesłaniem do obowiązujących unormowań w brzmieniu, jakie będą one miały każdorazowo w czasie obowiązywania przepisu odsyłającego. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było zastosowanie w art. 15zzzh ustawy COVID-19 odesłania statycznego, tj. odesłania do innych przepisów jedynie w ich określonej wersji (zgodnie z § 160 rtp), to w przepisie odsyłającym (w tym wypadku - art. 15zzzh ustawy COVID-19) dodałby w nawiasie "w brzmieniu z dnia ....", podając poza datą wejścia w życie przepisów, do których się odsyła, także oznaczenie dziennika urzędowego, w którym zostały ogłoszone te przepisy. Takiego zapisu zaś omawiane odesłanie nie zawiera (por. wyroki: WSA w Poznaniu z 27 maja 2021r., sygn. akt III SA/Po 489/21; WSA w Gliwicach z 19 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 566/21 oraz WSA w Gdańsku w wyroku z 25 sierpnia 2021 r., o sygn. akt I SA/Gd 751/21). W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że ZUS dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 15zzzh w zw. z art. 31zo ust. 1 w zw. z art. 31zp ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 - poprzez nieuwzględnienie aktualnego na dzień 30 czerwca 2020 r. (jako ostatniego dnia na złożenie wniosku o przedmiotowe zwolnienie) brzmienia Komunikatu Komisji (UE) – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19, do którego odesłanie zawarto w art. 15zzzh ustawy COVID-19. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, bowiem przyczyną odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. było stwierdzenie, że Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji z uwagi na zadłużenie w kwocie przewyższającej przypis za 2019 r. Nadto, skoro w stanie prawnym obowiązującym od 29 czerwca 2020 r. nie ma znaczenia, czy Strona wnioskująca o udzielenie zwolnienia znajduje się w trudnej sytuacji, czy też nie, Sąd poza zakresem rozważań pozostawił zarzuty skargi powiązane z brakiem zadłużenia w opłacaniu składek. W konsekwencji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ względni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku i wyda decyzję uwzględniając trzecią zmianę Komunikatu Komisji obowiązującej od 29 czerwca 2020 r. w tymczasowych ramach środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19. Sąd nie orzekał o kosztach, albowiem skarga jest wolna od wpisu sądowego, stosownie do art. 239 § 1 pkt 1 lit.e ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło