I SA/Op 374/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Gerard Czech po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 25 lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności w związku z wnioskiem skarżącego W. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi W dniu 28 września 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęła skarga W. S. (dalej też: skarżący, strona) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 25 lipca 2016r., wydane w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności. Jednocześnie w skardze zawarto wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na konieczność opieki nad chorym dzieckiem, w okresie od dnia 25 sierpnia 2016r. do dnia 2 września 2016r. Wyjaśnił, że córka na co dzień pozostaje pod opieką matki we [...], jednakże z uwagi na niemożność opieki w tym okresie przez matkę, koniecznym było przejęcie obowiązków nad chorym dzieckiem. Skarżący podkreślił, że z uwagi na nagły charakter stanu zdrowia dziecka (tj. wysoka temperatura) wyjeżdżając do [...] nie zabrał ze sobą dokumentacji, która była niezbędna do sporządzenia skargi do Sądu. Z relacji skarżącego w dniu 31 sierpnia 2016r. stan córki uległ poprawie, w związku z czym skarżący mógł złożyć przedmiotową skargę. Skarżący, jako dowód przedłożył druk zaświadczenia lekarskiego z dnia 26 sierpnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) dalej jako: [P.p.s.a.] jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Aby jednak Sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 P.p.s.a). Z kolei jak stanowi art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Mając na względzie powyższe unormowania, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy strona skarżąca dochowała terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postaci złożenia skargi do Sądu, gdyż od spełnienia tego warunku zależy możliwość jego merytorycznego rozpoznania przez Sąd. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu zostały zachowane, albowiem skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, wydane w przedmiotowej sprawie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia złożono w 7 dniowym terminie, o którym mowa w powołanym wyżej art. 87 § 1 P.p.s.a. W związku z powyższym, Sąd mógł dokonać oceny złożonego wniosku w zakresie zasadności przywrócenia wnioskowanego terminu tj. rozważenia, czy argumenty podnoszone przez skarżącego uprawdopodabniają okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Nie ulega wątpliwości, że w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, termin ten upłynął. Jak stanowi przepis art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei w myśl art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. O zachowaniu określonego w powołanym wyżej przepisie trzydziestodniowego terminu decyduje więc data nadania skargi do właściwego organu administracji, za pośrednictwem którego należy ją wnieść do sądu. Zaskarżone postanowienie, co wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru, zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 lipca 2016r. W związku z tym trzydziestodniowy termin do złożenia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 28 lipca 2016r., a zakończył w dniu 26 sierpnia 2016r. (w piątek). Jednocześnie podkreślić należy, że zaskarżone postanowienie zawierało pouczenie o możliwości i trybie jego zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Przechodząc do analizy okoliczności podnoszonych przez stronę skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że z istotnego dla sprawy art. 87 § 1 P.p.s.a. wynika, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją i dowodami swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ponieważ zasadą jest dokonywanie czynności w terminie, przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. W piśmiennictwie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że o braku winy strony można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Ma to miejsce wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mieszczą się więc tu wszystkie przypadki działań leżących poza jakimkolwiek wpływem na nie samej strony, jak i nietypowe zdarzenia ją dotykające. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, mylne pouczenie strony o terminie lub trybie wniesienia środka zaskarżenia. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie tej okoliczności z dużą wiarygodnością. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd zobowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. W rozpoznawanej sprawie, sam fakt opieki nad chorym dzieckiem, na który powołuje się skarżący, nawet poświadczony stosowną dokumentacją lekarską, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Pogląd o konieczności istnienia ze względu np. na chorobę niemożności działania po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu i niewystarczalności w tym zakresie przedłożenia jedynie zaświadczenia lekarskiego znajduje szerokie potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2010r., I FSK 356/09 i przywołane tam orzeczenia, wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2010r., II OSK 144/09, wyrok NSA z dnia 15 lipca 2009r., II OSK 1162/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2009r., V SA/Wa 1366/09). Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne, ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu. Z akt sprawy wynika, że skarżący wprawdzie wskazał na istnienie przeszkody tj. choroby córki oraz braku dla niej opieki ze strony jej matki, jednakże w żaden sposób skarżący nie uprawdopodobnił, że przeszkody tej przy dołożeniu starań możliwych w danej sytuacji, nie można było przezwyciężyć. W ocenie Sądu skarżący poza przedłożoną kserokopią zwolnienia lekarskiego (k. 4 akt sądowych), z którego wynika, że w okresie od dnia 25 sierpnia 2016r. do dnia 2 września 2016r. winien sprawować opiekę nad chorą córką nie wykazał, że w analizowanej sprawie problemy zdrowotne dziecka obiektywnie wykluczały możliwość podjęcia działania w przedmiotowej sprawie. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie spornym zagadnieniem nie jest choroba dziecka, lecz okoliczność, iż to właśnie choroba córki była powodem niedotrzymania przez skarżącego terminu do wniesienia skargi. W kontekście powyższego wskazać należy, że zwolnienie lekarskie nie stanowi potwierdzenia braku winy strony w uchybieniu terminu. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżący w okresie sprawowania opieki nad chorym dzieckiem, tj. w dniu 26 sierpnia 2016r. osobiście stawił się w siedzibie Izby Skarbowej w Opolu, w celu zapoznania się z zebraną w sprawie dokumentacją, co potwierdza sporządzona w tym dniu notatka służbowa (k. 148 akt administracyjnych). Zatem pomimo powołanych przez skarżącego trudności, w czasie, kiedy jak twierdzi nie był w stanie zająć się swoimi sprawami, podejmował tego rodzaju działania. W tych okolicznościach przedłożone przez skarżącego zaświadczenie lekarskie potwierdzające sprawowanie opieki nad chorym dzieckiem nie przesądza o uprawdopodobnieniu brak zawinienia w uchybieniu terminu. Jak już wyżej wskazano, warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest przede wszystkim uprawdopodobnienie przez nią, iż nie mogła dokonać czynności w terminie, na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia należytej staranności. Natomiast należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, aby zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu czynności procesowych, dla dokonania których ustawodawca określił termin. W przedmiotowej sprawie żadnych tego typu zdarzeń skarżący nie powołał. Raz jeszcze należy podkreślić, że przy ocenie winy lub braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2016r. sygn. akt I FZ 154/16). Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Sąd nie uznał, że strona uprawdopodobniła brak winy w swoim działaniu. Powyższe wyklucza zaś możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia skargi na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy w myśl cytowanych wyżej przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie.