I SA/Op 376/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 3 marca 2026 r., nr 1601-IOV-2.4103.1.2026 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania podatkowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe; 2. zasądzić od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. K. (dalej jako: strona skarżąca) wniosła do tut. Sąd skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 3 marca 2026 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania podatkowego. W odpowiedzi na skargę z 30 kwietnia 2026 r. organ wniósł o umorzenie postępowania, w związku z wydanym w przedmiotowej sprawie - w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: P.p.s.a.) - postanowieniem z 30 kwietnia 2026 r., w którym organ uwzględnił w całości skargę z 1 kwietnia 2026 r. i uchylił zaskarżone postanowienie z 3 marca 2026 r., utrzymujące w mocy postanowienie z 29 stycznia 2026 r., które organ wydał działając jako organ I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż skarga zasługuje w całości na uwzględnienie ze względu, iż organ bez zgody skarżącej zmienił formę realizacji jej wniosku o udostępnienie akt sprawy (nie udostępnił akt z wykorzystaniem elektronicznych kanałów komunikacji) oraz postanowieniem o ustaleniu kosztów postępowania podatkowego nieprawidłowo obciążył skarżącą kosztami sporządzenia kopii papierowych i skanów dokumentów. Jednocześnie organ zaznaczył iż uchylenie postanowienia wydanego w II instancji powoduje, że sprawa zażalenia skarżącej z 29 stycznia 2026 r. na postanowienie wydane przez organ w I instancji w dniu 29 stycznia 2026 r., nr 1601-IOV-1.4103.58.2025 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania podatkowego będzie ponownie rozpoznana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Zgodnie zaś z art. 54 § 3 P.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Wydany w trybie autokontroli akt zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu II instancji. Wydanie takiego aktu, co do zasady, powoduje konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Wówczas Sąd bada, czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 1999 r., sygn. akt OPS 16/99, ONSA 2000, Nr 3, poz. 94). W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu uwzględnił w całości skargę strony i w dniu 30 kwietnia 2026 r. wydał w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. postanowienie, którym uchylił postanowienie organu drugiej instancji z 3 marca 2026 r. utrzymujące w mocy postanowienie z 29 stycznia 2026 r., które organ wydał działając jako organ I instancji i poinformował, że sprawa zażalenia skarżącej z 29 stycznia 2026 r. na postanowienie wydane przez organ w I instancji z dnia 29 stycznia 2026 r., nr 1601-IOV-1.4103.58.2025 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania podatkowego będzie ponownie rozpoznana. W przedstawionych okolicznościach organ prawidłowo zastosował tryb z art. 54 § 3 P.p.s.a., co z kolei spowodowało bezprzedmiotowość sądowej kontroli legalności w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Z tych powodów należało umorzyć postępowanie sądowe na mocy art.161 § 1 pkt 3, § 2 P.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego obejmujących wpis (100 zł) orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 201 § 1 P.p.s.a.