I SA/Op 379/16

PostanowienieWSA w Opolu2016-11-15

Skład orzekający: Krzysztof Błasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykaże, że jego miesięczne dochody netto wynoszą 1.594,12 zł, a stałe koszty utrzymania 1.006,35 zł, a pozostałe środki przeznacza na podstawowe potrzeby, a także z powodu złego stanu zdrowia nie może podjąć dodatkowej pracy, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, ponieważ jego sytuacja finansowa i zdrowotna uzasadniała przyznanie pomocy. Dochody wnioskodawcy i jego żony są niewystarczające do pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, a stan zdrowia uniemożliwia podjęcie dodatkowej pracy zarobkowej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca S. Ś. wraz z żoną E. Ś. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu uchylającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości na rok 2015. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 4.849 zł, a wpis od skargi to 194 zł. Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, wskazując na niskie dochody (1.594,12 zł netto miesięcznie), wysokie koszty utrzymania (1.006,35 zł) oraz zły stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie dodatkowej pracy. Posiada również dom mieszkalny i nieruchomość.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Ś. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. Ś., S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2013, postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi S. Ś. jak też jego żony E. Ś., jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2015. Wartość przedmiotu zaskarżenia opiewa na kwotę 4.849 zł. W związku z tym skarżący etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązani są - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 194 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej również w kwocie 100 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz.718) – zwanej dalej p.p.s.a, S. Ś. (dalej zwany wnioskodawcą) zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Uzasadniając wniosek oświadczył, że wraz z żoną, z którą prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe, uzyskują miesięczne dochody (pochodzące ze świadczenia przedemerytalnego oraz emerytury) w wysokości 1.594,12 zł netto, obciążone jednocześnie stałymi kosztami utrzymania związanymi z zakupem usług telekomunikacyjnych, energii elektrycznej, gazu i węgla, a także leczeniem, opłatą za wodę i odprowadzeniem ścieków w łącznej kwocie 1.006,35 zł. Nadmienił zarazem, że pozostałe środki pieniężne w kwocie 587,77 zł przeznaczane są na zakup żywności, środków czystości, higieny oraz obuwia i ubrania. Wskazał również, iż z powodu złego stanu zdrowia nie może podjąć jakiejkolwiek dodatkowej pracy. W dalszej części wnioskodawca oświadczył, że posiada dom mieszkalny o powierzchni [...] m² (wartości około 250.000 zł) oraz nieruchomość o powierzchni 0,1499 ha. W załączeniu przekazano kserokopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego, karty wypisowej, przekazu potwierdzającego pobranie przez wnioskodawcę świadczenia wypłacanego przez ZUS w kwocie 620,71 zł. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego, wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8). W tym kontekście należy wskazać, że zasadność wniosku strony oceniana jest z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, niepubl.). W ocenie referendarza informacje oraz dane zwarte zarówno we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w opisanych wyżej dokumentach wskazują na wyjątkową sytuację wnioskodawcy i jego rodziny w rozumieniu art. 246 § 1, pkt. 2 p.p.s.a. Wynika z nich bowiem, iż obecnie w gospodarstwie domowym wnioskodawcy uzyskiwane są dochody pochodzące jedynie ze świadczenia przedemerytalnego i emerytalnego łącznie w wysokości 1.594,12 zł. Jednocześnie ustalono, iż skala kosztów niezbędnych dla utrzymania wnioskodawcy i jego żony obciąża w całości uzyskiwane przez nich dochody, tym samym nie dając jej możliwości wygenerowania jakichkolwiek środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Na wyjątkową w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje również powoływany przez wnioskodawcę stan zdrowia, który uniemożliwia mu podjęcie dodatkowej pracy zarobkowej. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło