I SA/Op 388/24
WyrokWSA w Opolu2024-06-28
Skład orzekający: Aleksandra Sędkowska, Elżbieta Kmiecik, Anna Komorowska-Kaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może wszcząć postępowanie w trybie zwykłym w celu weryfikacji ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za dany rok, czy też takie postępowanie może być prowadzone wyłącznie w trybach nadzwyczajnych?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może wszcząć postępowania w trybie zwykłym w celu weryfikacji ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zasada trwałości decyzji ostatecznych, uregulowana w Ordynacji podatkowej, dopuszcza zmianę lub uchylenie takiej decyzji wyłącznie w szczególnych okolicznościach przewidzianych w przepisach prawa, czyli w trybach nadzwyczajnych (np. art. 254, 240, 247 Ordynacji podatkowej). Wszczęcie postępowania w trybie zwykłym w celu ponownego ustalenia zobowiązania podatkowego, które zostało już ostatecznie określone, jest naruszeniem przepisów prawa procesowego.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła korektę informacji o nieruchomościach, kwestionując opodatkowanie obiektu budowlanego jako budynku. Organ I instancji wszczął postępowanie w celu ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2022 r., a następnie umorzył postępowanie w sprawie złożonej korekty informacji, uznając obiekt za budynek podlegający opodatkowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Bierawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 grudnia 2023 r., nr SKO.40.3242.2023.po w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie złożonej korekty informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Bierawa z dnia 20 lipca 2023 r., nr Fn.3120.50.2023, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz strony skarżącej Z. G. kwotę 200,00 zł (słownie złotych: dwieście 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez Z. G. (dalej jako: skarżąca, podatniczka, strona) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 28 grudnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Bierawa z 20 lipca 2023 r., umarzającą postępowanie w sprawie złożonej korekty informacji z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 16 lutego 2022 r. podatniczka złożyła korektę informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych obowiązującą od stycznia 2022 r., w sprawie opodatkowania powierzchni użytkowej budynku pozostałego, podając powierzchnię 32,50 m2.
Decyzją ostateczną z 17 lutego 2022 r., nr [...], Wójt Gminy Bierawa ustalił skarżącej wymiar podatku od nieruchomości na 2022 r. w wysokości 805,00 zł.
Następnie 9 marca 2022 r. skarżąca złożyła korektę informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gdzie nie wykazała powierzchni budynku pozostałego, który został przyjęty do opodatkowania w decyzji z 17 lutego 2022 r.
Organ I instancji pismem z 7 kwietnia 2022 r. wezwał stronę o pisemne wyjaśnienie przyczyn niewykazania powierzchni budynku pozostałego, który uprzednio został wykazany przez stronę w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych.
W odpowiedzi na wezwanie podatniczka wyjaśniła, iż przyczyną niewykazania budynku do opodatkowania jest fakt, że obiekt ten nie jest budynkiem, gdyż nie jest wydzielony z przestrzeni ze wszystkich stron, a posiada tylko trzy przegrody.
Postanowieniem z 29 maja 2023 r. Wójt Gminy Bierawa wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 r.
Ponadto mając na uwadze informacje przekazane przez podatniczkę, organ I instancji wszczął kontrolę podatkową, która odbyła się w dniu 21 lipca 2022 r., podczas której osoby upoważnione do jej przeprowadzenia stwierdziły, że sporny obiekt znajdujący się na działce nr a jest budynkiem, ponieważ posiada dach, jest trwale związany z gruntem oraz jest wydzielony z przestrzeni. Po pomiarach powierzchnia użytkowa budynku wynosi 32,50 m2 (wys. od 2,20).
Po tak przeprowadzonym postępowaniu Wójt Gminy Bierawa decyzją z 20 lipca 2023 r., nr Fn.3120.50.2023, umorzył postępowanie w sprawie złożonej korekty informacji z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w sprawie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, gdyż obiekt budowlany znajdujący się na działce a, którego właścicielem jest skarżąca, jest budynkiem i powinien być opodatkowany stawką od budynków pozostałych.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, podatniczka wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego domagając się uchylenia kwestionowanej decyzji i wydania przez organ odwoławczy decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy.
Zarzuciła, iż błędnie przyjęto do opodatkowania obiekt, który nie spełnia wszystkich warunków, które na gruncie art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych pozwoliłyby zaliczyć go do kategorii budynku. W uzasadnieniu odwołania - cytując poglądy wyrażone w orzecznictwie - podniosła, że przegrody budowlane wydzielające obiekt z przestrzeni muszą być - co do zasady - kompletne od poziomu podłogi do poziomu dachu i muszą występować ze wszystkich stron, co oczywiście nie wyklucza w nich otworów technologicznych. Otwory te nie mogą jednak w żadnym przypadku zastępować całej przegrody budowlanej, gdyż w takim przypadku brak jest koniecznego wydzielenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 28 grudnia 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż w ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo zakwalifikował sporny obiekt budowlany posadowiony na nieruchomości podatniczki jako budynek. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego potwierdza bowiem, iż przednia część obiektu zawiera filar oraz część ściany (kończącej się wraz z rozpoczęciem wybetonowanego podjazdu). Powyższe potwierdza załączona do protokołu kontroli podatkowej dokumentacja fotograficzna. Rzeczone elementy zakreślają granice obiektu, pozwalając na jego wydzielenie. Zatem wobec spełnienia pozostałych przesłanek uznać należy, że obiekt ten wypełnia wszystkie przesłanki niezbędne do uznania go za budynek, a w konsekwencji podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Kolegium wskazało, iż z uwagi na powyższe okoliczności faktyczne, w szczególności fakt, iż organ I instancji decyzją z 17 lutego 2022 r. ustalił stronie wymiar podatku od nieruchomości za 2022 r. - przy jednoczesnym braku podstaw do uwzględnienia złożonej przez podatniczkę korekty informacji o nieruchomościach (data złożenia 9 marca 2022 r.) zasadnym było wydanie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania wszczętego postanowieniem z 29 maja 2023 r., z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Nie zgadzając się w powyższym stanowiskiem, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego. Podniosła, że wykładnia przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie przedstawiona przez organy w decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stoi w sprzeczności z utrwalonym w tej materii orzecznictwem. W ocenie skarżącej przyjęty przez organy do opodatkowania obiekt nie spełnia wszystkich warunków, które na gruncie art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych pozwoliłyby zaliczyć go do kategorii budynku, gdyż jest budowlą.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium decyzja ta nie narusza obowiązujących przepisów prawa, a zarzut podnoszony w treści skargi należy uznać za bezpodstawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2023 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz.935) - dalej jako: [ppsa], zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie, w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania). Granice sprawy sądowej zakreśla przedmiot zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub bezczynność kwestionowane w skardze (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997/3/104; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1019/05, niepublikowany, treść (w:) CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W ocenia Sądu zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze względu na jej wady formalne, co czyni przedwczesnym zajęcie przez Sąd stanowiska merytorycznego co do zarzutów podniesionych przez skarżącą w treści skargi. Decydujące znaczenie przy tym miały wskazane w dalszej części uzasadnienie naruszenia przepisów postępowania.
W ocenie Sadu należy szczególnie podkreślić, iż jak wynika z akt sprawy , decyzją ostateczną z 17 lutego 2022 r., nr [...], Wójt Gminy Bierawa ustalił skarżącej wymiar podatku od nieruchomości na 2022 r. w wysokości 805,00 zł. Okoliczność ta w ocenie Sądu ma determinujące znaczenie w procesie dalszego procedowania. Narzędzia procesowe umożliwiające dokonanie zmiany decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości zostały uregulowane w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 223 r. poz. 2383 z późn. zm., dalej "Op.").
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż zasada trwałości decyzji ostatecznych jest jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego, a odstąpienie od tej zasady możliwie jest wyłącznie w szczególnych okolicznościach określonych w ustawie. Zgodnie bowiem z art. 128 Op decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Wszelkie decyzje ostateczne organów podatkowych, zgodnie z zasadą ich trwałości, mogą być weryfikowane zupełnie wyjątkowo. Norma ta oznacza zatem, że wydanie przez organ podatkowy decyzji ostatecznej uniemożliwia dalsze procedowanie w tej sprawie w tzw. trybach podstawowych. Możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, jak wprost wynika z przywołanego przepisu, ograniczona jest do tzw. trybów nadzwyczajnych, których uruchomienie wymaga zaistnienia szczególnych przesłanek wynikających z przepisów prawa. Przyjęte rozwiązanie wyznacza granice pojęcia decyzji ostatecznej oraz stanowi, że wydanie takiej decyzji jest ostatecznym załatwieniem sprawy administracyjnej. Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego.
Tymczasem na gruncie rozpatrywanej sprawy organ dysponując ostateczną decyzją z 17 lutego 2023 r. w przedmiocie ustalenia skarżącej podatku od nieruchomości na 2022 r., postanowieniem z 29 maja 2023 r. wszczął ponownie postępowanie w sprawie ustalenia skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 r., w trybie zwykłym – co wynika z sentencji tego postanowienia oraz przywołanych w nim podstaw prawnych – art. 126 Op. w zw. z art. 165 §1 i §2 Op. Organ podatkowy powinien w takiej sytuacji, dysponując swoistym wnioskiem strony o "weryfikację ustaleń" będących postawą decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (korekta informacji o gruntach i obiektach budowalnych), rozważyć możliwość wszczęcia innego postępowania, bowiem w przedstawionych okolicznościach nie był uprawniony do procedowania w przedmiocie ustalenia skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 r., w trybie zwykłym. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ I instancji w istocie prowadził postępowanie zmierzające do weryfikacji ustalonego już zobowiązania podatkowego. Postępowanie to organ wdrożył postanowieniem z 29 maja 2023 r., określając je jako podjęte w celu ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r., oceniając przy tym w jego toku prawidłowość wyliczenia podatku od nieruchomości na 2022 r. , a następnie decyzją z 20 lipca 2023 r. umorzył postępowanie, jednak jak wynika z treści rozstrzygnięcia tej decyzji, organ umorzył postępowanie, lecz nie w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 r., ale postępowanie w sprawie złożonej korekty informacji. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji stanowi jej istotę, wyrażającą rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście okoliczności faktycznych sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie przesądza o istocie sprawy. Rozstrzygnięcia nie można zatem ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia, powinno ono być wyrażone wprost w sentencji decyzji w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Rozstrzygnięcia sprawy nie można domniemywać ani wyprowadzać go z treści uzasadnienia decyzji, albowiem powinno być ono wyrażone expressis verbis w osnowie (sentencji) decyzji, musi być ono jednoznaczne i nie budzić jakichkolwiek wątpliwości. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji nie może także wykraczać poza zakres przedmiotowy wszczętego postępowania.
W ocenie Sądu, także Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w ramach kontroli instancyjnej dokonało weryfikacji ustaleń będących podstawą wydania decyzji ostatecznej, oceniając w toku postępowania odwoławczego prawidłowość wyliczenia podatku od nieruchomości na 2022 r., do czego nie było uprawnione na tym etapie postępowania. W sprawie nie mamy bowiem do czynienia z odwołaniem w toku podstawowego (zwykłego) postępowania podatkowego. Kolegium nie dostrzegło przy tym wyżej wskazanych nieprawidłowości, jakie miały miejsce na etapie postępowania przez organem I instancji.
Porządkując, w tym miejscu należy przypomnieć, że stosownie do art. 6 ust. 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023, poz. 70 ze zm; - dalej w skróci określana jako upol ) osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Przepis ten nakłada na podatnika określony obowiązek - podatnik ma złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w określonej sytuacji - w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3.
Należy jeszcze mieć na uwadze, że złożenie przez podatnika podatku od nieruchomości będącego osobą fizyczną informacji o zdarzeniu mającym wpływ na wysokość opodatkowania, które miało miejsce po doręczeniu decyzji ustalającej wysokość zobowiązania (art. 6 ust. 6 w zw. z art. 6 ust. 3 upol) wszczyna postępowanie podatkowe w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej bez konieczności wydawania przez organ podatkowy postanowienia o wszczęciu postępowania (art. 165 § 7 pkt 2 Op). Za datę wszczęcia postępowania uznaje się wówczas datę złożenia informacji (art. 165 § 8 Op).
Jeżeli organ podatkowy nie kwestionuje danych mających wpływ na treść obowiązku podatkowego wynikających ze skorygowanej informacji, wtedy na podstawie art. 254 § 1 Op. wydaje decyzję zmieniającą ostateczną decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Tyle, że zmiana taka, zgodnie z art. 254 § 1 Op. jest dopuszczalna jedynie w sytuacji, gdy do zmiany okoliczności faktycznych dojdzie po doręczeniu decyzji pierwotnej. Natomiast łącznie wykładnia ww. przepisów upol i Op. prowadzi do konkluzji, że korekta informacji dotycząca zmian w stanie faktycznym, które miały miejsce jeszcze przed doręczeniem pierwotnej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, w ogóle nie wszczyna postępowania w sprawie zmiany decyzji. Stąd w sytuacji faktycznej i prawnej, jaka ma miejsce w sprawie skarżącej, złożona przez nią deklaracja w ogóle nie wszczęła postępowania w sprawie zmiany decyzji, bowiem podnoszone przez nią okoliczności nie nastąpiły po dniu wydania decyzji z 17 lutego 2022 r. Jak już wskazano powyżej, organ nie mógł też wszcząć z urzędu postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 r., bowiem w obrocie prawnym funkcjonowała już decyzja ostateczna ustalająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości dotycząca 2022 r. Nadto jak wynika z rozstrzygnięcia organu I instancji decyzją z 20 lipca 2023 r. umorzył postępowanie, lecz nie w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 r., a postępowanie w sprawie złożonej korekty informacji, a zatem inne niż wszczęte postanowieniem z 29 maja 2023 r. Nadto postępowanie to zostało umorze ze względów merytorycznych, organ dokonał bowiem oceny merytorycznej spornego obiektu budowalnego poprzez pryzmat przepisów prawa budowlanego i przepisów upol, nie dostrzegając przy tym, iż nie jest uprawniony do procedowania sprawy w trybie wskazanym w postanowieniu z 29 maja 2023 r., (tj. w trybie zwykłym), jednocześnie decyzją z 20 lipca 2022 r. organ ten umorzył postępowanie, które najprawdopodobniej w ogóle się nie zostało wszczęte, tj. w sprawie złożonej korekty informacji. Jak już wskazano powyżej korekta informacji dotycząca zmian w stanie faktycznym, które miały miejsce jeszcze przed doręczeniem decyzji z 17 lutego 2022 r. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, w ogóle nie wszczyna postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej. Korekta dotycząca ustalenia okoliczności faktycznych, które istniały przed dniem wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego za dany rok, nie wszczyna postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej. Postępowanie takie nie zostało też wszczęte przez organ z urzędu, o czym świadczy postanowienie z 29 maja 2023 r., które jak już wskazano powyżej, wskazuje na wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania, nie zaś zmiany decyzji ostatecznej.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, istnieją uzasadnione wątpliwości zarówno co do spójności zakresu toczącego się postępowania, jak i zakresu umorzenia wynikającego z decyzji z 20 lipca 2023 r. Treść postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania z 29 maja 2023 r. nie jest bowiem spójna z zakresem umorzenia wskazanym w decyzji z 20 lipca 2023 r. Okoliczność ta nie została dostrzeżona przez organ odwoławczy, zaś uzasadnienie decyzji odwoławczej wprowadza kolejne nieścisłości w tym zakresie. Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało bowiem, iż z uwagi na przedstawione okoliczności faktyczne i ich ocenę merytoryczną, w szczególności fakt, iż organ I instancji decyzją z 17 lutego 2022 r. ustalił stronie wymiar podatku od nieruchomości za 2022 r. - przy jednoczesnym braku podstaw do uwzględnienia złożonej przez podatniczkę korekty informacji o nieruchomościach (data złożenia 9 marca 2022 r.) zasadnym było wydanie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania wszczętego postanowieniem z 29 maja 2023 r., z uwagi na jego bezprzedmiotowość. A zatem Kolegium odwołało się do zasadności umorzenia postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji umarzała postępowanie w przedmiocie złożonej korekty informacji, nie zaś w przedmiocie ustalenia zobowiązania, czy też zmiany wysokość zobowiązania ustalonego decyzją ostateczną. Kolegium odniosło się przy tym szeroko do kwestii merytorycznych, nie dostrzegając, że ocena merytoryczna poprawności wydania ostatecznej decyzji podatkowej może mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach prawem przewidzianych.
W tym miejscu należy podkreślić, że relacje pomiędzy uzasadnieniem a rozstrzygnięciem decyzji są ścisłe i nie może być między nimi rozbieżności. Obie części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym, żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym i powinny być ze sobą spójne wewnętrznie. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, ocenę merytoryczną w kwestii opodatkowania spornego obiektu, przeprowadzoną przez oba organy obu instancji uznać należało co najmniej za przedwczesną i nieuprawnioną na tym etapie. Zaś opisane powyżej uchybienia proceduralne były na tyle istotne, że skutkować musiały wyeliminowaniem z obroty prawnego zarówno decyzji organu odwoławczego, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sąd, nie jest jasne w jakim trybie procedowały organy dokonując oceny merytorycznej ustaleń zawartych w decyzji ostatecznej z 17 lutego 2022 r. Decyzje organów obu instancji nie zawierają w tym zakresie wskazania, jakichkolwiek podstaw prawnych, wskazujących, że postępowanie prowadzone było w warunkach przewidzianego przepisem prawa postępowania nadzwyczajnego. Nie jest też jasne, jakie postępowanie zostało w istocie umorzone, bowiem rozstrzygnięcie organu I instancji nie jest spójne z zakresem postępowania wskazanym w postanowieniu z 29 maja 2023 r., a rozbieżność ta nie została w żaden sposób wyjaśniona.
Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, iż wyjaśnień strony zawartych w piśmie z 12 kwietnia 2022 r. wynika, że podatniczka wskazywała na wadliwe opodatkowanie obiektu budowlanego jako budynku, w sytuacji gdy nie spełnia on warunków wynikających z przepisów prawa. Z akt sprawy można wywieść, że nie doszło do zmiany stany faktycznego w zakresie przedmiotów opodatkowania, o jakiej mowa w art. 245 Op., organ zatem dysponując korektą i wyjaśnieniami strony zawartymi w piśmie z 12 kwietnia 2022 r. oraz mając na uwadze, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna z 17 lutego 2022 r. ustalająca skarżącej wymiar podatku od nieruchomości za 2022 r, winien pouczyć podatniczkę o konsekwencjach wynikających z pozostawania w obrocie prawnym decyzji ostatecznej, wzywając jednocześnie do doprecyzowania zgłoszonego przez nią wniosku poprzez wskazanie, czy domaga się ona uchylenia decyzji dotyczącej 2022 r. w jednym z trybów nadzwyczajnych (zmiana w trybie art. 254 Op., wznowienie postępowania w trybie art. 240 Op., stwierdzenie nieważności na podstawie art. 247 Op.) z uwagi na wydanie tejże decyzji z naruszeniem przepisów prawa lub z uwagi na inne okoliczności uzasadniające jej zmianę czy uchylenie. A następnie w zależności do stanowiska strony, organ winien ocenić możliwości dalszego procedowania w sprawie. Zastosowanie właściwego trybu postępowania przez organ podatkowy ma bowiem daleko idące znaczenie dla prawidłowego ukształtowania sytuacji prawnej strony skarżącej. Ustawodawca wskazał bowiem ścisłe warunki, zaistnienie których umożliwia zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej. Tymczasem organ przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy w trybie nieznanym ustawie, a następnie umorzył postępowanie inne niż wszczęte, przyjmując przy tym za podstawę rozstrzygnięcia ocenę merytoryczną, co przesądza o wadliwości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę, organy uwzględnią powyższe rozważania, usuną wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania, mając w szczególności na uwadze, że w sprawie wydano decyzję ostateczną ustalającą zobowiązanie podatkowe na 2022 r., w konsekwencji zatem jakakolwiek ingerencja co do treści tego rozstrzygnięcia, w tym zmiana, uchylenie itp. może nastąpić wyłącznie w ramach tzw. trybów nadzwyczajnych, nie jest bowiem możliwa jakakolwiek weryfikacja ustalenia wysokości zobowiązania za ten rok podatkowy w trybie zwykłym.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji narusza w sposób istotny przepisy prawa procesowego, w konsekwencji działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi. Strona nie wykazała bowiem innych niezbędnych kosztów postępowania, które podlegałby zwrotowi. W szczególności strona nie była reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika.
Końcowo Sąd wskazuje, że orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w treści niniejszego uzasadnienia, dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło