I SA/Op 399/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 października 2010r. sprawy ze skargi H. Z. na postanowienie Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 2 kwietnia 2010r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie płatności z tytułu gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009r. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II zasądza od Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia 26.01.2010r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa (dalej ARiMR), umorzył postępowanie w części oraz odmówił przyznania płatności ONW na rok 2009 Panu H. Z.. Powyższą decyzję doręczono stronie, zgodnie z potwierdzeniem odbioru, w dniu 05.02.2010 roku. Wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem od przedmiotowej decyzji L. Z., będący pełnomocnikiem H. Z. złożył za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu do Dyrektora Opolskiego Oddziału ARiMR, w dniu 28.02.2010 roku (data stempla pocztowego). W treści tegoż pisma Pan L. Z. podniósł, iż domaga się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 26.01.2010 roku w związku z chorobą, dołączając zaświadczenie lekarskie, z którego wynikało, iż leczony był z powodu zespołu korzeniowego kręgosłupa krzyżowo - lędźwiowego w dniach od 15.02. do 27.02.2010r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2010r., działając na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwany dalej kpa, art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu nr [...] z dnia 26.01.2010 roku. W motywach rozstrzygnięcia, powołując przepis art. 58 § 1 i 59 § 2 kpa, stwierdził, iż Pan L. Z. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu, powołane przez stronę okoliczności nie wskazują na to, że terminowe dokonanie czynności stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, Podkreślono, iż przedstawione zaświadczenie lekarskie z Ośrodka Zdrowia w K., wskazuje jedynie, iż Pan L. Z. był w okresie od 15.02. do 27.02.2010 roku leczony, lecz nie wskazuje na niemożliwość złożenia w terminie odwołania od decyzji. Organ zaznaczył, iż decyzja została odebrana dnia 05.02.2010 roku, a więc strona miała, nawet do momentu podjęcia leczenia, 10 dni na skuteczne złożenie odwołania. Stwierdzono, iż Pan L. Z. nie wskazał, dlaczego sporządzenie i nadanie odwołania nie było możliwe przed podjęciem leczenia lekarskiego ani w jego trakcie przez niego osobiście, przy pomocy domownika, czy też przez samą stronę postępowania. Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, choroba wymagająca leżenia, jeżeli pełnomocnik mógł nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników, nie uzasadnia przyjęcia braku zawinienia i przywrócenia terminu. Ostatecznie wskazano, iż najbardziej istotnym jest fakt, że stroną niniejszego postępowania oraz beneficjantem możliwych płatności jest H. Z., natomiast L. Z. jest jego pełnomocnikiem. Zatem, w ocenie organu, nie można przyjąć, iż Pan L. Z. dochował ze swej strony szczególnej staranności, a fakt nie złożenia odwołania był wynikiem przeszkód, których nie można było przezwyciężyć. Na powyższe postanowienie wniesiono skargę do tutejszego Sądu, w której strona skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż L. Z. jest jej pełnomocnikiem, który prowadzi wszystkie sprawy związane z jego gospodarstwem rolnym i jest jedyną osoba uprawnioną do kontaktu z Biurem Powiatowym ARiMR w Opolu. Powołując się na dołączone do skargi zaświadczenie lekarskie lekarza rodzinnego i historię choroby, wskazano, że choroba L. Z. wymagała leżenia, a samodzielne poruszane było wykluczone. Podniesiono także, iż skarżący podziela pogląd, że choroba wymagająca leżenia, nie wyklucza nadania pisma z pomocą domowników, jednak pełnomocnik strony skarżącej jest osobą samotną, której ból odczuwalny w czasie choroby uniemożliwił wyręczenie się inną osobą. Dodano, że spełnione zostały wszystkie przesłanki art. 58 kpa, w tym wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem złożono w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu (tutaj: postanowienia) organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami prawa. Z art. 145 §1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – dalej [p.p.s.a.] wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a przy tym Sąd orzeka niezależnie od zarzutów i wniosków skargi oraz bez związania powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia powyższych kryteriów stwierdzić należy, że narusza ono prawo w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia. Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy organ prawidłowo uznał, że pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu z dnia 26.01.2010 roku. nastąpiło bez jego winy. W świetle postanowień zawartych w art. 58 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego - uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: - strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy (§ 1), wniosek ten został wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (§ 2). Zatem, aby przywrócić termin należy uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu, który uchybił terminowi. Chodzi zatem o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli skarżącego i uniemożliwiało mu dopełnienie czynności procesowej w sprawie. W doktrynie jako typowy przykład braku winy w uchybieniu terminu wymienia się chorobę zainteresowanego, która uniemożliwiła mu wyręczenie się osobami trzecimi. Przy braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie tego terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W judykaturze przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Fakt, że strona musi jedynie uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu powoduje, że w postępowaniu w którym wniosek o przywrócenie terminu jest rozpoznawany nie mają zastosowania zasady dotyczące przeprowadzenia dowodów (art. 75 k.p.a.). Również ciężar uprawdopodobnienia omawianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy. Powyższe jednak, w ocenie Sądu, nie zwalnia organu z obowiązku stosowania w tym postępowaniu zasad postępowania administracyjnego zawartych w art.7, art. 8 i art. 9 k.p.a. Strona składając wniosek o przywrócenie terminu, powołała się na chorobę, a więc na okoliczność, która w większości przypadków, oczywiście obwarowanych określonymi warunkami, wyłącza winę w uchybieniu terminu. Uznać zatem należało, iż Pan L. Z. składając odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, powołując się na chorobę i przedkładając na tę okoliczność zaświadczenie lekarskie, spełnił podstawowe warunki do uruchomienia tego postępowania. Niewątpliwie przedstawione zaświadczenie lekarskie nie przesądza o stanu zdrowia wnioskodawcy. Skoro tak, to zdaniem Sądu, organ winien wezwać stronę do wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących jej choroby. Powyższe pozwoliłoby stronie złożyć stosowne wyjaśnienia we wskazanym zakresie oraz przedstawić posiadane dowody (co zresztą uczyniła w skardze do sądu). Takiej oceny nie może zmienić okoliczność, iż Pan L. Z. jest pełnomocnikiem Pana H. Z.. Z akt sprawy nie wynika bowiem, iż jest on fachowym pełnomocnikiem. Stąd nie można przyjąć, że nie została dochowana przez stronę szczególna staranność. Oczywiście niezasadne są argumenty organu dotyczące faktu, iż wnioskodawca do momentu podjęcia leczenia miał 10 dni na skuteczne wniesienie odwołania. Strona ma uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do dokonania określonej czynności, przy czym uprawdopodobnienie musi dotyczyć tego i tylko tego okresu, w którym miała być dokonana czynność procesowa. Zatem z zaświadczenia lekarskiego winno wynikać np., że obłożna choroba zainteresowanego trwająca w okresie, lub co najmniej w ostatnim dniu tego okresu choroby, jaki był wymagany do złożenia środka zaskarżenia, uniemożliwiała złożenie go. W świetle poczynionych powyżej uwag, zdaniem Sądu, wydając zaskarżone postanowienie organ naruszył art. 7, art. 8 i art. 9 kpa, gdyż nie wyjaśnił w sposób dostateczny okoliczności na które L. Z. powoływał się we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien uwzględnić wskazane uwagi, a zatem z większą starannością zbadać przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Brak wyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności mających zasadnicze znaczenie w sprawie, spowodował naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co skutkowało orzeczeniem jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Przepisu art. 152 tej ustawy nie zastosowano z uwagi na negatywny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia.