I SA/Op 399/16
PostanowienieWSA w Opolu2016-11-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego wniesiona od decyzji organu drugiej instancji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeśli strona nie skorzystała z przysługującego jej odwołania od decyzji organu drugiej instancji, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeśli strona nie wyczerpała środków zaskarżenia przewidzianych w postępowaniu administracyjnym. Decyzja organu drugiej instancji odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest decyzją nową, podlegającą weryfikacji w toku instancji, a dopiero następnie zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W przypadku braku wniesienia odwołania od decyzji organu drugiej instancji, skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący W. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 22 września 2016 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 10 października 2013 r. określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym. Skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji. Dyrektor Izby Celnej wniósł o odrzucenie skargi. Sąd wezwał skarżącego do złożenia oświadczenia, czy pismo z dnia 6 października 2016 r. jest skargą, czy środkiem odwoławczym. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 22 września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym postanawia : odrzucić skargę
Decyzją z dnia 10 października 2013 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu określił W. J. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia samochodu osobowego, a która nie została zaskarżona.
Decyzją z dnia 22 września 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w Opolu odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 10 października 2013 r.
Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu 3 października 2016r. wraz z pouczeniem o prawie i terminie wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Celnej w Opolu (k. 28 akt administracyjnych).
Pismem z dnia 6 października 2016 r. zatytułowanym "Zażalenie na decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Opolu z dnia 22.09.2016r." skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jednocześnie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz powołanej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 10 października 2013 r. i zasądzenie kosztów postępowania. W piśmie tym wskazując na – jego zdaniem - "niezmienne stanowisko Urzędu Celnego" skarżący "uznał" potrzebę rozpoznania przedmiotowej sprawy przez sąd administracyjny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej odrzucenie, zastrzegając ,że nie potraktował niniejszego pisma jako odwołanie od decyzji z 22 września 2016 r.
Wezwaniem z dnia 21 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wezwał skarżącego do złożenia oświadczenia, czy pismo z dnia 6 października 2016 r. jest tylko skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 22 września 2016 r. Nr [...], czy także środkiem odwoławczym wniesionym od tej decyzji. Wezwanie zawierało pouczenie, że w braku odpowiedzi Sąd potraktuje je zarówno jako skargę sądowoadministracyjną jak i środek odwoławczy. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, w zakresie w jakim dotyczy decyzji Dyrektora Izby Celnej w Opolu z 22 września 2016 r.
Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "P.p.s.a." skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast w myśl § 2 wskazanego artykułu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku braku zachowania tych wymogów skarga nie jest dopuszczalna, a w myśl art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
W postępowaniu podatkowym, w tym także nadzwyczajnym, prowadzonym w oparciu o regulacje Rozdziału 18, Działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.), od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (art. 220 § 1 O.p.). Zgodnie z art. 248 § 2 O.p. właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, ale w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, dyrektora izby skarbowej, dyrektora izby celnej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym (art. 221 O.p.).
Oceniając treść art. 52 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 220 § 1 i art. 221 O.p. O.p. uznać należy, że skargę do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w postępowaniu podatkowym, w tym także w jednym z trybów nadzwyczajnych można wnieść jedynie po wniesieniu przez stronę odwołania i wydania stosownej decyzji przez organ odwoławczy, nawet jeżeli jest nim ten sam organ, który orzekał w I instancji. Dopiero wówczas można mówić o wyczerpaniu środków zaskarżenia, jakie przysługiwały stronie skarżącej od decyzji wydanej w pierwszej instancji.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 22 września 2016r. odmawiająca stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 10 października 2013 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu. Organem w tym w konkretnym przypadku był Dyrektor Izby Celnej w Opolu, orzekający jako organ podatkowy pierwszej instancji.
Jak podniesiono sprawy dotyczące stwierdzenia nieważności są sprawami podlegającymi rozpatrzeniu zgodnie z przepisami Działu IV O.p., a jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest zasada dwuinstancyjności (art. 127 O.p.), która dotyczy również postępowania w trybach nadzwyczajnych.
W świetle dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie budzi wątpliwości, że decyzje administracyjne wydane w postępowaniu przeprowadzanym w trybie nadzwyczajnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej są decyzjami "nowymi", wydanymi w "nowej sprawie" i w "nowym postępowaniu". Wobec tego podlegają weryfikacji w toku instancji, a dopiero następnie zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W takim wypadku organ rozpoznaje sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji jako nową sprawę administracyjną i dlatego od decyzji wydanej na podstawie art. 247 O.p. przysługują środki zaskarżenia przewidziane w tej ustawie. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem odrębnym w stosunku do sprawy rozpoznawanej w trybie zwykłym i podlega zawsze dwuinstancyjnemu rozpoznaniu.
Kontrola skargi W. J. nakazywała jej odrzucenie, bo przedmiotem zaskarżenia była decyzja I instancji. Jednak pismo z dnia 6 października 2016 r. nazwane "zażaleniem na decyzję" nie pozostawia wątpliwości, że wniesione jest w związku z doręczeniem decyzji Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 22 września 2016 r., zostało przesłane w terminie otwartym do złożenia odwołania i wniesione do organu, który wydał zaskarżony akt administracyjny, a przede wszystkim zawiera treści nie pozostawiające wątpliwości, że stanowi środek odwoławczy, w administracyjnym toku instancji. Dlatego mając na uwadze, że strona nie odpowiedziała na wezwanie Sądu z 21 października 2016 r., będąc pouczona, że brak odpowiedzi spowoduje przekazanie pisma w tej części organowi jako środek odwoławczy, Sąd końcowo zwraca uwagę, że konsekwentnie do podjętych wcześniej czynności procesowych przekaże pismo organowi do merytorycznego załatwienia odwołania. Nie ma bowiem formalnie przeszkód, aby strona zaskarżyła do Sądu najpierw akt wydany w I instancji, a następnie w II instancji, ale ta pierwsza skarga zawsze będzie odrzucona.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło