I SA/Op 4/10

PostanowienieWSA w Opolu2010-03-24

Skład orzekający: Krzysztof Błasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba duchowna, która poza dochodami z nauczania religii w szkole, częściowo obciążonymi egzekucją, nie posiada innych źródeł dochodów i poza dwoma samochodami nie posiada majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący, będący osobą duchowną, wykazał, że jego dochody z nauczania religii, częściowo obciążone egzekucją, pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencji. Ponadto, poza dwoma samochodami, nie posiada innego majątku. W związku z tym, zapłata kosztów sądowych w sprawie przekracza jego możliwości finansowe, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu dotyczącą ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2002 r. Wartość przedmiotu sporu wynosiła 1.880.344 zł, co wiązało się z obowiązkiem uiszczenia wysokiego wpisu od skargi. Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, uzasadniając to swoją trudną sytuacją finansową jako osoby duchownej.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2002 r., p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi B. K. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2002 r. Wartość przedmiotu sporu stanowi kwota 1.880.344 zł. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 18.804 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 9.402 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Skarżący na złożonym 21 stycznia 2010 r. ( data wpływu do tut. Sądu 22 stycznia 2010 r. ) urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej ustawą, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż jest osobą duchowną i poza dochodami z nauczania religii w szkole w wysokości 1.425,30 zł ( w połowie obciążonymi egzekucją pieniężną ), pozwalającymi na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb egzystencji, nie posiada innych źródeł dochodów, które zwiększyłyby jego potencjał finansowy i tym samym umożliwiły uiszczenie wymaganych kosztów sądowych. Odnośnie dochodów i majątku skarżący oświadczył, że uzyskuje dochody z tytułu stosunku pracy świadczonej w szkole w wysokości 1.969,25 zł (brutto ) oraz że poza samochodami marki Fiat UNO, rok produkcji 1991 i Fiat PUNTO rok produkcji 2004 nie posiada żadnego innego majątku. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ).Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt 2 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Mając na względzie przedstawione wyżej informacje odnośnie sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego należało stwierdzić, że zapłata kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie zarówno na etapie skargi do WSA w Opolu jak i mogące mieć miejsce na kolejnych etapach postępowania sądowego przekracza jego możliwości finansowe. Uznano bowiem, iż skarżący, w wyniku czynności egzekucyjnych, ograniczony w dysponowaniu dochodami uzyskiwanymi ze stosunku pracy do kwoty 712,65 zł nie jest w stanie ponieść innych kosztów, w tym kosztów sądowych, poza służącymi zaspokojeniu jego podstawowym potrzebom egzystencji. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło