I SA/Op 400/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. oraz podatku do zapłaty w związku z wnioskiem skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z 30 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę spółki A Sp. z o.o. w [...] (dalej też określanej jako: skarżąca, strona, Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. oraz podatek do zapłaty - z uwagi na uchybienie trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Odpis tego postanowienia został doręczony skarżącej (do rąk T. G. –prezesa zarządu Spółki) 15 października 2019 r. Pismem złożonym w Biurze Podawczym tut. Sądu w dniu 16 października 2019 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Uzasadniając przedmiotowy wniosek wskazała, że zaskarżona do Sądu decyzja została doręczona ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi – R. F. Z kolei przedstawiciel Spółki - T. G. otrzymał tą decyzję 3 sierpnia 2019 r., stąd skarżąca pozostawała w przekonaniu, że to właśnie w tym dniu nastąpiło doręczenie decyzji pełnomocnikowi. Strona nadmieniła przy tym, że R. F. nie jest już jej pełnomocnikiem w przedmiotowej sprawie, nie ma z nim kontaktu, a tym samym nie ma możliwości sprawdzenia i ustalenia daty odbioru w/w decyzji przez pełnomocnika. Zdaniem skarżącej, w tych okolicznościach uznać należy, że dochowała ona należytej staranności a niedochowanie terminu do złożenia skargi wynikało z przyczyn niezależnych od niej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej jako: [ppsa] jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Aby jednak Sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 ppsa). Na gruncie rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy w pierwszej kolejności, że skarżąca zachowała termin określony w art. 87 § 1 ppsa. Z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedziała się z postanowienia tut. Sądu o odrzuceniu skargi (doręczonego 15 października 2019 r.), w reakcji na co złożyła wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, co miało miejsce 16 października 2019 r. Przyjąć zatem należało, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa, liczony od dnia otrzymania w/w postanowienia Sądu z 30 września 2019 r. został zachowany. Co do braku natomiast dokonania czynności, której strona uchybiła (a więc wniesienia skargi), należy mieć na uwadze, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarga została już przez przedstawiciela skarżącej sporządzona i nie zachodziła potrzeba jej ponownego składania. W rezultacie Sąd stwierdza, że zostały zachowane ww. warunki formalne umożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Oceniając natomiast wskazane przez skarżącą okoliczności, mające świadczyć o braku zawinienia w nieterminowym wniesieniu skargi, Sąd doszedł do przekonania, iż nie mogą one stanowić podstawy do przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą zatem mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie tej okoliczności z dużą wiarygodnością. W przedmiotowej sprawie skarżąca brak winy w dochowaniu terminu uzasadniała zaniedbaniem ustanowionego przez nią pełnomocnika, który w terminie otwartym do wniesienia skargi nie przekazał jej informacji o fakcie doręczenia do jego rąk decyzji organu II instancji, którą to decyzję skarżąca miała otrzymać dopiero 3 sierpnia 2019 r. Jak stanowi przepis art. 53 § 1 ppsa, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Z kolei w myśl art. 54 § 1 ppsa skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. O zachowaniu określonego w powołanym wyżej przepisie trzydziestodniowego terminu decyduje więc data nadania skargi do sądu za pośrednictwem właściwego organu administracji. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja zawierała szczegółowe pouczenie o prawie, trybie i terminie do wniesienia od niej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i została skutecznie doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi Spółki – R. F. Kancelaria B sp. z o.o. w [...] w dniu 1 lipca 2019 r. (do rąk pełnomocnika ds. odbioru korespondencji M. H., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru - k 1493 akt administracyjnych). W związku z tym trzydziestodniowy termin do złożenia skargi rozpoczął swój bieg 2 lipca 2019 r., a zakończył 31 lipca 2019 r.(środa). Wobec powyższego nadanie przez skarżącą skargi 5 sierpnia 2019 r. (data stempla pocztowego na kopercie w której nadano przesyłkę w urzędzie pocztowym) nastąpiło z oczywistym uchybieniem 30 - dniowego terminu określonego w art. 53 § 1 ppsa do dokonania tej czynności. Rozpatrując podnoszone przez skarżącą okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. Istota argumentacji skarżącej sprowadza się do stanowiska, zgodnie z którym skutki uchybienia terminu z winy pełnomocnika nie powinny być przenoszone na stronę. Z uzasadnienia wniosku wynika, że przyczyną uchybienia terminowi było błędne przekonanie o terminie otrzymania przez pełnomocnika decyzji organu odwoławczego, co według skarżącej uzasadnia stwierdzenie o dochowaniu przez nią należytej staranności. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. W przepisach prawa brak jest bowiem podstaw do twierdzenia, że strona reprezentowana przez pełnomocnika może skutecznie podnosić brak swojej winy w uchybieniu terminu przez tego pełnomocnika. W myśl art. 86 § 1 ppsa przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej może nastąpić tylko w razie, gdy strona nie dokonała czynności procesowej w terminie bez swojej winy. Przez stronę należy przy tym rozumieć także pełnomocnika strony, a jego błąd procesowy obciąża stronę. Wniosku o przywrócenie terminu nie można opierać na tym, że to nie strona, a jej pełnomocnik zaniedbał dokonania czynności procesowej. Podkreślić należy, że pełnomocnictwo jest stosunkiem opartym na zaufaniu. Skarżąca, ustanawiając pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, ponosi skutki wynikające z ewentualnego błędu pełnomocnika i to niezależnie od tego, czy jest to pełnomocnik profesjonalny czy nieprofesjonalny. Każdy pełnomocnik ma obowiązek dbania o interesy swego mocodawcy poprzez zapewnienie sprawnej obsługi postępowania. Decydując się zatem na udzielenie pełnomocnictwa mocodawca zarazem przyjmuje na siebie wszelkie konsekwencje działalności pełnomocnika, zarówno te pozytywne, jak i negatywne (postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 131/19, dostępne na stronie: www.orzecznia.nsa.gov.pl). W sprawie bezsporną pozostaje okoliczność, iż w dacie doręczenia pełnomocnikowi zaskarżonej decyzji, pełnomocnik ten był należycie umocowany przez Spółkę do reprezentowania jej interesów w prowadzonym postępowaniu podatkowym, co potwierdza włączony do akt administracyjnych dokument pełnomocnictwa (k. 1291 akt administracyjnych). Tym samym przyjąć należy, że doręczenie decyzji pełnomocnikowi odnosiło skutek w stosunku do strony. Natomiast wskazana we wniosku argumentacja, co do błędnego przekonania strony o dacie doręczenia decyzji organu odwoławczego, w wyniku której skarga wpłynęła do Sądu po upływie ustawowego terminu, nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu temu terminowi. W konsekwencji nie można zgodzić się z zasadniczym argumentem wniosku zakładającym, że uchybienie pełnomocnika nie powinno obciążać skarżącej. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności również pełnomocnika (postanowienie NSA z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt II FZ 631/18). W związku z tym, nawet jeśli skarżąca otrzymała od swego pełnomocnika zaskarżoną decyzję dopiero 3 sierpnia 2019 r., czyli już po upływie terminu do wniesienia skargi, to abstrahując już od tego, że twierdzenie to nie zostało w żaden sposób potwierdzone dowodowo, okoliczność ta nie stanowiła tego rodzaju przeszkody, która uzasadniałaby przywrócenie uchybionego terminu. Za działania i zaniechania pełnomocnika w zakresie powierzonych mu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi bowiem strona. Jego zaniedbania obciążają samą stronę, a zatem nie uwalniają jej od winy oraz skutków procesowych niedokonania czynności w ustawowym bądź wyznaczonym terminie. Strona nie może zatem wnioskować o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, powołując się na brak winy w błędach popełnianych przez pełnomocnika. Na stronie ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika. Wbrew więc przekonaniu skarżącej, brak należytej komunikacji pomiędzy nią a ustanowionym przez nią pełnomocnikiem oraz powstałe w związku z tym błędne przekonanie o dacie doręczenia decyzji organu II instancji nie są przesłanką uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. W tym stanie rzeczy w myśl cytowanych wyżej przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie.