I SA/Op 401/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o. o. w [...] na interpretację indywidualną Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 15 czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi A Sp. z o. o. w [...] jest interpretacja indywidualna Ministra Finansów-Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 15 czerwca 2011 r. Nr [...] przedmiocie podatku. W związku z tym strona skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana była - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Na dalsze koszty jakie mogą zaistnieć w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Strona skarżąca na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,poz.1270)– zwanej dalej p.p.s.a., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powołała się na trudną sytuację finansową. Natomiast w części wniosku dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach strona skarżąca wykazała środki trwałe o wartości 60.139.644,88 zł, wielkość kapitału zakładowego w kwocie 91.638.000 zł, stratę za poprzedni rok obrotowy w wysokości 17.497.979 zł oraz stan konta na rachunkach bankowych – 284.847,68 zł ( CITI HANDLOWY ), - 8,27 zł ( Bank Spółdzielczy ) i zajęcia komornicze na pozostałych kontach. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 p.p.s.a. ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 p.p.s.a. ). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 2, pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 2, pkt 2 p.p.s.a. wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu, z jednej strony wysokości obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowych. Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się więc z wydatkami na ten cel i gromadzić środki finansowe na pokrycie koniecznych kosztów. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z kolei w innym postanowieniu NSA ( postanowienie z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) stwierdził, iż ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Przy czym wymaga podkreślenia, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozstrzygniecie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły ponoszenia kosztów procesu. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Dlatego też jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana, na mocy art. 255 p.p.s.a., złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie referendarza informacje przedstawione przez stronę skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej, w związku z czym, działając na podstawie art. 255 ustawy, pismem z 21 października 2011 r. wezwano ją do przekazania w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania: - deklaracji podatkowych dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych ( CIT ) za ostatni rok podatkowy oraz opodatkowania podatkiem od towarów i usług ( VAT-7 ) za miesiące czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2011 r., - wyciągów i odpisów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych za ostatnie dwa miesiące, - odpis aktualnych bilansów, - dokumentów potwierdzających prowadzenie oraz zakres egzekucji pieniężnej. Stosując się do wezwania strona skarżąca przedłożyła kserokopie: deklaracji podatkowych CIT-8 za 2010 r., deklaracji VAT-7 za okres czerwiec - wrzesień 2011 r., wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, aktualnych bilansów, wyciągu z rachunku bankowego CITI HANDLOWY z 3.10.2011 r. potwierdzający przekazanie kwoty 200.000,00 zł na rzecz B Sp. z. o. o., pisma C Sp. z. o. o. z 22.09.2011 r. dotyczące zadłużenia na energię elektryczną. Mając na względzie informacje zawarte we wniosku o prawo pomocy oraz wynikające z przedłożonych dokumentów należy stwierdzić, że zapłata kosztów sądowych wymaganych zarówno na etapie skargi wniesionej do WSA w Opolu w wysokości 200 zł jak i mogące mieć miejsce na kolejnych etapach postępowania sądowego ( również w łącznej kwocie 200 zł ) nie przekracza możliwości finansowych strony skarżącej. Z przedłożonych deklaracji podatkowych CIT-8 i VAT-7 wynika, że strona skarżąca posiada znaczny potencjał do gromadzenia środków finansowych w sposób ciągły przejawiający się w postaci uzyskiwanych przychodów i dla oceny zasadności wniosku ta okoliczność posiada znaczenie, nie zaś szeroko pojęta płynność finansowa firmy czy też jej rentowność, które w istocie są skutkiem procesu decyzyjnego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Otóż z deklaracji CIT-8 i VAT-7 wynika, iż przychody z prowadzonej działalności gospodarczej w 2010 r. wyniosły 141.919.210,00 zł, zaś sprzedaż towarów i usług za okres od marca od czerwca do końca września 2011 r. stanowiła wartość 53.788.724,00 zł, przy obciążeniu za ten okres podatkiem należnym w wysokości 11.855.045,00 zł. Powyższe oznacza, iż wpis od skargi w kwocie 200 zł jak też wymienione na wstępie uzasadnienia pozostałe koszty mogące zaistnieć w przedmiotowej sprawie stanowią około 0,0007% kwoty sprzedanych towarów i usług w podanym wyżej czteromiesięcznym okresie rozliczeniowym 2011 r. Zatem nie sposób przyjąć, iż strona skarżąca nie jest w stanie dokonać zapłaty wymaganych kosztów sądowych, stanowiących tak znikomą część środków pieniężnych, którymi obraca, nawet gdy jej sytuacja finansowa jest trudna. W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o odmowie przyznaniu prawa pomocy.