I SA/Op 407/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 22 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 22 maja 2015 r. w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy A. S. (dalej określany jako skarżący, strona) reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ten drugi wniosek wskazał na niebezpieczeństwo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w przypadku realizacji nałożonych na niego zobowiązań. Wyjaśnił, że jest właścicielem niewielkiej firmy transportowej, a wykonanie decyzji zaskarżonej w przedmiotowej sprawie oraz pozostałych odrębnie zaskarżonych 34 decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług niewątpliwie zmusi go do podjęcia kroków w kierunku zamknięcia działalności gospodarczej, nie będzie bowiem w stanie regulować bieżących należności publicznoprawnych, wynagrodzeń dla pracowników ani ponosić kosztów utrzymania pojazdów służących do prowadzenia firmy transportowej, gdyż cały osiągany przez firmę przychód zostanie zajęty przez wierzyciela tj. Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu. Zatem brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo trudnych, a wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków, przy czym powrót do stanu poprzedniego nie nastąpi prawdopodobnie nigdy. Podkreślił, że istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku ma fakt wydania przez Dyrektora Izby Celnej w Opolu 74 decyzji, określających mu łącznie zobowiązanie podatkowe w wysokości 383.071,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od 2009 r., co do których na dzień złożenia przedmiotowego wniosku toczyło się postępowanie egzekucyjne. Tak znacznych kwot skarżący nie zdoła wygenerować, co niechybnie doprowadzi do likwidacji działalności jego przedsiębiorstwa, do czego przyczyni się również egzekucja zobowiązań w podatku VAT (tj. określonych 35 zaskarżonymi do tut. Sądu decyzjami, w tym decyzją objętą przedmiotowym wnioskiem). Wyjaśnił ponadto, że prowadzi wraz z niepracującą żoną i córką wspólne gospodarstwo domowe, w którym jest jedynym żywicielem, albowiem jego rodzina w całości utrzymuje się z prowadzonej przez niego działalności. W wyniku prowadzenia opisywanych postępowań egzekucyjnych został praktycznie pozbawiony środków do życia, ponieważ nie jest on chroniony tak jak chociażby pracownicy regulacjami o kwocie wynagrodzenia niepodlegającego zajęciu. Powyższe dane wynikają z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dla wykazania zasadności tych twierdzeń pełnomocnik przedłożył kserokopie dokumentów potwierdzających podjęte wobec niego czynności egzekucyjne przez Dyrektora Izby Celnej w Opolu. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy nie odniósł się do przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na charakter rozstrzygnięcia będącego przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, tj. decyzji określającej w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Należy wyjaśnić, że wstrzymanie wykonania orzeczeń organów administracji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest instytucją, którą można zastosować do wszystkich aktów wydawanych przez organy administracji. W świetle poglądów wyrażanych w doktrynie możliwość wstrzymania wykonania wykluczono, gdy zaskarżonym aktom nie można nadać w postępowaniu administracyjnym rygoru natychmiastowej wykonalności (por. Z. Kmieciak Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Państwo i Prawo 2003/5/18). Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 122). Wstrzymanie wykonania związane jest bowiem jedynie z elementem realizacji przyznanych stronie uprawnień bądź wypełnienia nałożonych na nią obowiązków, a więc strefą zdeterminowanych przez normę zachowań. Wstrzymanie wykonania może zatem dotyczyć wyłącznie aktu administracyjnego, który nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. W doktrynie stwierdza się też, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowo-administracyjne, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 217). Decyzja określająca w podatku od towarów i usług wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, a z taką decyzją mamy do czynienia w sprawie, nie nadaje się do wykonania. Zaskarżona decyzja nie nakłada bowiem na jej adresata żadnych obowiązków i nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej, jedynie weryfikując zadeklarowany w przez podatnika sposób rozliczenia tego podatku za badany okres rozliczeniowy poprzez określenie innej wysokości kwoty nadwyżki podatku do przeniesienia. Nie można zatem uznać, by wobec niej mogła mieć zastosowanie instytucja wstrzymania wykonania. Powoduje to konieczność oddalenia wniosku. Skoro zaskarżona decyzja nie korzysta z przymiotu wykonalności, nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.