I SA/Op 420/16
WyrokWSA w Opolu2017-01-25
Skład orzekający: Marta Wojciechowska, Krzysztof Bogusz, Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek uzupełnić postanowienie w zakresie wskazania podstawy prawnej niestosowania określonych przepisów lub odmowy wydania dokumentów, jeśli żądanie to wykracza poza zakres uzupełnienia określony w art. 213 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku uzupełniania postanowienia w zakresie wskazania podstawy prawnej niestosowania określonych przepisów lub odmowy wydania dokumentów, jeśli takie żądanie wykracza poza zamknięty katalog elementów podlegających uzupełnieniu, określony w art. 213 § 1 Ordynacji podatkowej. Tryb uzupełnienia dotyczy jedynie wad nieistotnych, takich jak brak rozstrzygnięcia lub pouczenia, a nie uzasadnienia prawnego czy faktycznego.Stan faktyczny
Podatnicy złożyli wnioski o włączenie do akt sprawy wydruków z ewidencji podatkowej nieruchomości oraz o wydanie uwierzytelnionych wydruków z tej ewidencji. Burmistrz Namysłowa odmówił uwzględnienia tych wniosków, a następnie odmówił ich uzupełnienia co do rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. Podatnicy zaskarżyli postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP, w tym dotyczące odmowy włączenia dowodów i wydania dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Anna Wójcik (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi E. Ś., S. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia wydanego w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2016 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Burmistrza Namysłowa z dnia 15 lipca 2015 r., odmawiające uzupełnienia co do rozstrzygnięcia postanowienia tego organu nr [...] z dnia 9 czerwca 2015 r.
Skarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem zawartym w piśmie nazwanym "skargą" z dnia 8 maja 2015 r. podatnicy wystąpili do Burmistrza Namysłowa m.in. o "włączenie do akt prowadzonego postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2015 r. wydruków z ewidencji podatkowej nieruchomości w zakresie działek o numerach: a, b, c, od dnia 1 stycznia 2005 r. jako daty, od której obowiązują przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości (Dz. U. Nr 107, poz. 1138 – dalej zwane "rozporządzeniem z 2004 r.") jako dowodów w sprawie wiedzy i faktów znanych organowi, a nieznanych podatnikom, które należy zakomunikować stronie". W piśmie z dnia 3 czerwca 2015 r. wnieśli także o wydanie z akt sprawy uwierzytelnionego wydruku z tej ewidencji za okres od 1 stycznia 2005 r. do 1 stycznia 2015 r.
Burmistrz Namysłowa, działając na podstawie art. 178 § 3, art. 180 i art. 216 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 – dalej określana jako "O.p."), postanowieniem z dnia 9 czerwca 2015 r. odmówił:
1. włączenia do akt sprawy w prowadzonym postępowaniu podatkowym w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2015 r. z tytułu nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...] wydruków z ewidencji podatkowej nieruchomości obejmujących działki nr a, b i c od dnia 1 stycznia 2005 r., tj. od dnia obowiązywania przepisów rozporządzenia z 2004 r. do dnia 1 stycznia 2015 r. oraz wydruków B tabeli typów powierzchni gruntów i C tabeli typów powierzchni budynków i ich części, (...) jako dowodów w sparwie wiedzy i faktów znanych organowi a nieznanych podatnikom, które należy zakomunikować stronie;
2. wydania z akt ww. sprawy wydruków z ewidencji podatkowej nieruchomości ww. działek od dnia 1 stycznia 2005 r., tj. od dnia obowiązywania przepisów rozporządzenia z 2004 r. do dnia wszczęcia postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2015 r., oraz wydruków B tabeli typów powierzchni gruntów i C tabeli typów powierzchni budynków i ich części.
W uzasadnieniu podał, że żądanie dołączenia tych dokumentów w oparciu o wskazane we wniosku normy prawne nie dotyczy faktów mających wpływ i znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej oraz brak jest przepisów, na podstawie których byłby uprawniony do wydania takich dokumentów. W obszernym uzasadnieniu odniósł się m.in. do przepisów procesowych dotyczących postępowania dowodowego pouczając strony, że na to postanowienie nie przysługuje zażalenie.
Pismem z dnia 30 czerwca 2015 r. podatnicy zwrócili się o uzupełnienie co do rozstrzygnięcia opisanego wyżej postanowienia podając w uzasadnieniu, że wnoszą "o podanie podstawy prawnej wyłączenia w postanowieniu przez organ podatkowy stosowania normy prawnej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości oraz podstawy prawnej odmowy włączenia do prowadzonego postępowania podatkowego zapisów dotyczących podatników i przedmiotu podatku, znajdujących się w ewidencji podatkowej nieruchomości wg norm tego rozporządzenia". Jednocześnie wnieśli o podanie podstawy prawnej odmowy wydania z akt sprawy danych ewidencyjnych dotyczących gruntów, budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości oraz gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym lub leśnym, o co zwrócili się na podstawie art. 178 § 3 O.p. Ponadto wnieśli o podanie nazwiska, imienia i stanowiska służbowego osoby odpowiedzialnej za prowadzenie tego postępowania i wydawanie postanowień i decyzji z ramienia Burmistrza Namysłowa.
Burmistrz Namysłowa, w wyniku rozpatrzenia tego wniosku podatników, postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r. wydanym na podstawie art. 121 § 1 i § 2, art. 213 § 1, art. 216 § 1 i 2 oraz art. 219 O.p. odmówił uzupełnienia co do rozstrzygnięcia własnego postanowienia z dnia 9 czerwca 2015 r. wskazując, że postanowienie to jest postanowieniem wydanym w toku postępowania, nie rozstrzyga o istocie sprawy i nie kończy postępowania w danej sprawie. Podlega ono kontroli instancyjnej w toku postępowania odwoławczego od decyzji kończącej postępowanie w I instancji. W ocenie tego organu zostało ono wydane prawidłowo i nie wymaga uzupełnienia, gdyż rozstrzyga o wszystkich kwestiach objętych wnioskami z dnia 8 maja 2015 r. i 3 czerwca 2015 r. Organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2015 r. W odniesieniu do wniosku o podanie nazwiska, imienia i stanowiska służbowego osoby odpowiedzialnej z urzędu za prowadzenie tego postępowania i wydawania postanowień i decyzji z ramienia Burmistrza Namysłowa, organ I instancji poinformował, że w kwestii tej strona była wielokrotnie informowana, a ostatnio informacji tej udzielono w piśmie z dnia 9 kwietnia 2014 r. nr [...]. Jednocześnie organ pouczył, że na postanowienie nie służy zażalenie, a strona może je zaskarżyć w odwołaniu od decyzji.
We wniesionym na to postanowienie zażaleniu podatnicy domagali się uchylenia go w całości i zobowiązania organu I instancji do spełnienia ich żądań w terminie do 7 dni od otrzymania postanowienia SKO uchylającego zaskarżone postanowienie. Postanowieniu zarzucili naruszenie:
1. art. 180 § 1 i art. 181 O.p. poprzez nieuprawnioną odmowę dopuszczenia i włączenia do akt sprawy dowodów z prowadzonej ewidencji podatkowej nieruchomości, stanowiącej na podstawie art. 7a ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 z późn. zm. – dalej określana jako "u.p.o.l.") o obowiązku podatkowym w zakresie wymiaru i poboru podatku od nieruchomości;
2. art. 306a do 306c O.p. poprzez nieuprawnioną odmowę wydania żądanego zaświadczenia z ewidencji podatkowej nieruchomości;
3. art. 217 Konstytucji RP, ponieważ organ podatkowy miał obowiązek wydania decyzji podatkowej na rok 2015 w terminie do dnia 1 marca 2015 r. na podstawie art. 6 ust. 7 u.p.o.l.;
4. art. 51 pkt 3 Konstytucji RP, ponieważ bezzasadnie i bezprawnie odmówił dostępu do dokumentów i zbiorów danych o podmiocie i przedmiocie podatku znajdujących się w ewidencji podatkowej nieruchomości tego organu;
5. art. 32 Konstytucji RP, w związku z art. 165 § 5 pkt 1 O.p., ponieważ dyskryminacją jest coroczne wszczynanie i prowadzenie postępowania podatkowego za lata 2003-2015, trwające do dnia dzisiejszego;
6. art. 306a § 1, 2, 3 i 5 oraz art. 206b, w związku z art. 178 § 3 O.p., odmawiające wydania wydruków z ewidencji podatkowej nieruchomości na potwierdzenie stanu prawnego przedmiotu i podmiotu podatku od nieruchomości znajdujących się w rejestrze ewidencji podatkowej nieruchomości, prowadzonej na podstawie rozporządzenia z 2004 r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości stanowiącej podstawę wymiaru i poboru podatku od nieruchomości, na podstawie art. 7a ust. 1 u.p.o.l.;
7. art. 120 i 121 O.p., poprzez wprowadzenie w błąd podatników w treści postanowienia z dnia 15 lipca 2015 r., że od tego postanowienia nie służy zażalenie.
Ponadto podatnicy zarzucili organowi I instancji celową obrazę ww. przepisów oraz celowe działanie na ich szkodę, pozbawiające ich praw zagwarantowanych ustawowo w art. 6 ust. 7 u.p.o.l. Wnieśli o orzeczenie naruszenia przez organ podatkowy I instancji ww. przepisów prawa oraz orzeczenie naruszenia przepisów prawa przez pracownika tego organu, podpisującego postanowienie Burmistrza Namysłowa z dnia 15 lipca 2015 r.
W piśmie z dnia 12 września 2015 r., skierowanym bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, podatnicy podtrzymali swoje stanowisko zawarte w zażaleniu, ponieważ ich zdaniem w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 219 w związku z art. 213 § 1 i § 5 O.p. Ponadto wnieśli, na podstawie art. 229 O.p., o przeprowadzenie:
- postępowania w sprawie naruszenia prawa podatników w zakresie pkt 1-9 zażalenia;
- dochodzenia w sprawie naruszenia art. 217 Konstytucji RP przez pracownika organu A. B.;
- oraz wyjaśnienie przesłanek i przyczyn wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2015 r.
Na zakończenie podnieśli, iż zasadne jest i uzasadnione ich żądanie wyjaśnienia przez organ II instancji zarzutów postawionych organowi I instancji i urzędnikowi, ponieważ w sprawie "jest prowadzona polityka dyskryminacji" naruszająca art. 32 Konstytucji RP, polegająca na prowadzeniu jednocześnie 13 postępowań podatkowych za lata 2003-2015 z naruszeniem art. 217 Konstytucji RP, gdyż organ podatkowy nie wydaje decyzji podatkowych i nie doręcza ich corocznie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu opisanym na wstępie postanowieniem utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 213 § 5 O.p. stosowanym odpowiednio na podstawie art. 219 O.p., na postanowienie o odmowie uzupełnienia co do rozstrzygnięcia postanowienia służy zażalenie i takowe zostało wniesione przez podatników w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia z 15 lipca 2015 r., a zatem podlega ono rozpatrzeniu. Kolegium zwróciło uwagę, że postępowanie w sprawie uzupełnienia postanowienia jest odrębnym postępowaniem od tego, którym w tej sprawie jest postępowanie zakończone postanowieniem Burmistrza Namysłowa z dnia 9 czerwca 2015 r., na które zażalenie nie przysługuje.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że kwestie związane z uzupełnieniem decyzji (a z mocy art. 219 O.p. także i postanowienia), normuje art. 213 § 1 O.p., w myśl którego strona może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub co do skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. W § 4 określono sposób liczenia terminu do wniesienia odwołania lub skargi, a § 5 formę prawną postanowienia w przypadku odmowy uzupełnienia lub sprostowania decyzji.
Biorąc pod uwagę literalne brzmienie art. 213 § 1 O.p. organ stwierdził, że przepis ten może dotyczyć jedynie uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania (zażalenia).
Odnosząc powyższe regulacje do stanu rozpatrywanej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze przypomniało, że w pismach z dnia 8 maja 2015 r. i 3 czerwca 2015 r. strony wniosły m.in. o włączenie do akt sprawy prowadzonego postępowania wydruków z ewidencji podatkowej nieruchomości co do działek nr a, b, c, od dnia 1 stycznia 2005 r., tj. od dnia obowiązywania przepisów rozporządzenia z 2004 r., jako dowodów w sprawie wiedzy i faktów znanych organowi, a nieznanych podatnikom, które należy zakomunikować stronie, a nadto o wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych wydruków z tej ewidencji za okres od 1 stycznia 2005 r. do 1 stycznia 2015 r. Rozpatrując te żądania Burmistrz Namysłowa postanowieniem z dnia 9 czerwca 2015 r. odmówił zarówno włączenia do akt sprawy wydruków z ewidencji podatkowej nieruchomości jak też wydania uwierzytelnionych odpisów tych wydruków za wymieniony okres czasu.
Właśnie to postanowienie stało się przedmiotem żądania co do jego uzupełnienia (wniosek z dnia 30 czerwca 2015 r.), w którym podatnicy wskazywali, że chodzi o podanie podstawy prawnej odmowy wyłączenia przez Burmistrza Namysłowa stosowania normy prawnej, jaką jest ww. rozporządzenie z 2004 r., podstawy prawnej odmowy włączenia przez Burmistrza Namysłowa zapisów dotyczących podatników i przedmiotu podatku znajdujących się w ewidencji podatkowej nieruchomości, oraz podstawy prawnej odmowy wydania z akt sprawy danych ewidencyjnych zawartych w ewidencji podatkowej nieruchomości. Jak oceniło Kolegium, z treści tego żądania wynika, że nie dotyczy ono uzupełnienia co do rozstrzygnięcia, ale w istocie dotyczy uzasadnienia postanowienia. Samo bowiem rozstrzygnięcie jest jednym z elementów postanowienia, jest zdaniem lub zespołem zdań formułujących uprawnienia lub obowiązki ustalone w decyzji i dlatego jest to najważniejszy element w tekście postanowienia, który powinien być jasny i precyzyjny. Brak rozstrzygnięcia oczywiście wyklucza traktowanie danego aktu jako decyzji lub postanowienia, zaś wady rozstrzygnięcia, polegające zwłaszcza na jego niezałatwieniu żądania w całości, mogą być naprawiane w drodze uzupełnienia postanowienia, ale tylko co do rozstrzygnięcia. Jak podkreślił organ odwoławczy, uzupełnienie postanowienia co do rozstrzygnięcia dotyczy jedynie naprawiania wad postanowień (decyzji) małej wagi, gdyż naprawianie wad istotnych następuje w ramach zwyczajnych i nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Uzupełnienie może dotyczyć wyłącznie dwóch składników decyzji odmiennych od siebie co do treści i znaczenia w załatwieniu sprawy, tj. rozstrzygnięcia i pouczenia. Uzupełnienie rozstrzygnięcia ma miejsce wówczas, gdy z powodu błędu w ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy lub niedbalstwa przy sporządzaniu decyzji wydano decyzję (lub postanowienie) w samej rzeczy częściową, chociaż w ocenie organu ją wydającego miała ona w całości załatwiać sprawę. Niekompletność rozstrzygnięcia sprawy powinna być widoczna przy porównaniu go z materiałami zawartymi w aktach sprawy, a więc z żądaniami strony, zakresem postępowania wyjaśniającego, z zebranymi w sprawie materiałami i dowodami.
Biorąc pod uwagę taki sposób rozumienia przyjętej w Ordynacji podatkowej konstrukcji uzupełnienia decyzji (postanowienia) Kolegium stwierdziło, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż podatnicy składając wniosek o uzupełnienie postanowienia nie wskazali wad rozstrzygnięcia, które należy usunąć poprzez jego uzupełnienie. Jednocześnie oceniając treść rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2015 r. wskazało, że jest ono zrozumiałe, precyzyjne i kompletne, odnoszące się do całości żądań stron. Tym samym prawidłowo, w myśl art. 213 § 5 O.p., organ I instancji odmówił jego uzupełnienia.
W zakresie pozostałych żądań podatników zawartych w zażaleniu (m.in. co do odmowy wydania zaświadczenia z ewidencji podatkowej nieruchomości, wydania decyzji ustalającej podatek od nieruchomości na 2015 r. w terminie do dnia 1 marca 2015 r.). Kolegium stwierdziło, że wykraczają one poza zakres niniejszego postępowania i jako takie nie podlegają ocenie w niniejszej sprawie.
W skardze na to postanowienie podatnicy zarzucili – w zakresie odnoszącym się do istoty sporu w tej sprawie – naruszenie art. 213 § 1 i art. 229 O.p., "ponieważ organ podatkowy i organ odwoławczy uchyliły się od ustawowego obowiązku wyjaśnienia, dlaczego pominęły ustawowy obowiązek stosowania art. 7a ust. 1, 2 i 3 u.p.o.l. w związku z treścią rozporządzenia z 2004 r., w którego paragrafie 3 pkt 1 i 2 znajdowały się dane podmiotu i przedmiotu podatku i dane dotyczące gruntów i budynków przy wymiarze podatku w decyzji Burmistrza Namysłowa z dnia 31 sierpnia 2015 r. ustalającej podatek od nieruchomości na 2015 r. nie według wszystkich przepisów ustaw i rozporządzeń a tylko wybranych dowolnie przepisów, w sposób niejasny i niezrozumiały dla podatników". Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Burmistrzowi Namysłowa w związku z nierozpoznaniem przez organy wniosków skarżących.
Ponadto podnieśli szereg innych zarzutów, które koncentrowały się na zagadnieniach związanych z prawidłowością wymiaru podatku na 2015 r., ustalonego decyzją Burmistrza Namysłowa z dnia 31 sierpnia 2015 r. Podnieśli, że ww. decyzja wymiarowa została wydana w czasie, gdy trwało postępowanie w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia z dnia 9 czerwca 2015 r., którym odmówiono włączenia do akt sprawy wymiarowej wydruku z ewidencji podatkowej oraz wydania z akt sprawy wydruków z ewidencji podatkowej nieruchomości.
Wnieśli o "wydanie przez WSA w Opolu wyroku zobowiązującego Burmistrza Namysłowa do wznowienia postępowania na podstawie art. 241 § 1 O.p., ponieważ nastąpiło naruszenie art. 217 i art. 87 Konstytucji RP oraz art. 7a ust. 1, 2 i 3 u.p.o.l. i rozporządzenia z 2004 r."
Kolejne zarzuty, określone przez skarżących jako naruszenie prawa procesowego (tj. art. 2, art. 7 i art. 217 Konstytucji RP, przepisy rozporządzenia z 2004 r., art. 7a ust. 1, 2 i 3 u.p.o.l., art. 21 pkt 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne) także odnosiły się do nieprawidłowego, ich zdaniem, wymiaru podatku od nieruchomości na 2015 r. w kwocie 5.009 zł. Zarzut naruszenia art. 229 O.p. został uzasadniony w wieloraki sposób, w tym m.in. poprzez wskazanie na nieuwzględnienie przez organy, przy wymiarze podatku, istotnego dla tego wymiaru dowodu w postaci decyzji PINB w powiecie namysłowskim z dnia 17 grudnia 2008 r., jak również poprzez pominięcie bezspornego ustalenia o nieużytkowaniu przez skarżących ze względów technicznych budynku określanego jako barak, położonego na działce nr c, a ponadto także poprzez bezzasadne zaniechanie przez organy ustaleń w zaskarżonym postanowieniu, jakie i które grunty są zaliczone do określonej kategorii: grunty rolne, leśne, zabudowane i zurbanizowane, np. "sad" lub tereny mieszkaniowe, co ma istotne znaczenie w świetle prawomocnego wyroku WSA w Opolu z dnia 29 września 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Op 34/15.
W zakresie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię skarżący zarzucili m.in. naruszenie licznych przepisów Konstytucji RP w związku z art. 21 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wraz z przepisami rozporządzenia z 2004 r. w związku z art. 7a ust. 1, 2 i 3 u.p.o.l., niestosowanie się do treści wyroków sądowych (NSA z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1840/12 i WSA w Opolu: z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Op 573/14 i z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II SA/Op 34/15), co konsekwencji spowodowało naruszenie ich prawa własności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej określana jako "p.p.s.a."). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania.
Skarga okazała się nieuzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób stanowiący podstawę do wyeliminowania go z obrotu prawnego.
W punkcie wyjścia przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2016 r., utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Namysłowa z dnia 15 lipca 2015 r., którym odmówiono uzupełnienia postanowienia tego organu z dnia 9 czerwca 2015 r. Tym ostatnim postanowieniem organ I instancji, po rozpatrzeniu wniosków podatników z dnia 8 maja 2015 r. i z dnia 3 czerwca 2015 r. o treści przytoczonej na wstępie, odmówił włączenia do akt sprawy prowadzonej w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości na 2015 r. wydruków z ewidencji podatkowej nieruchomości (obejmującej działki gruntu oznaczone numerami: a, b i c) za okres od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 1 stycznia 2015 r. oraz wydruków B tabeli typów powierzchni gruntów i C – tabeli typów powierzchni budynków i ich części jako dowodów w sprawie wiedzy i faktów znanych organowi a nieznanych podatnikom, które należy zakomunikować stronie (pkt 1 postanowienia). W punkcie 2 tego postanowienia odmówił wydania z akt ww. sprawy uwierzytelnionych odpisów wydruków z ewidencji podatkowej nieruchomości obejmującej ww. działki gruntu, za okres od dnia 1 stycznia 2005 r. (tj. od dnia obowiązywania przepisów rozporządzenia z 2004 r.) do dnia wszczęcia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości na 2015 r., oraz wydruków B tabeli typów powierzchni gruntów i C – tabeli typów powierzchni budynków i ich części.
Jak natomiast wynika z treści wniosku z dnia 30 czerwca 2015 r. uruchamiającego postępowanie w przedmiocie uzupełnienia postanowienia Burmistrza Namysłowa z dnia 9 czerwca 2015 r., żądanie podatników dotyczyło po pierwsze tego, aby podano podstawę prawną niestosowania przez organ I instancji w tym postanowieniu (z dnia 9 czerwca 2015 r.) przepisów rozporządzenia z 2004 r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości, oraz także, aby podano podstawę prawną odmowy włączenia przez Burmistrza Namysłowa zapisów dotyczących podatników i przedmiotu podatku, znajdujących się w ewidencji podatkowej nieruchomości wg. normy prawnej, jaką jest ww. rozporządzenie z 2004 r. Po wtóre, strony wnosiły o wskazanie podstawy prawnej odmowy wydania z akt sprawy danych ewidencyjnych dotyczących podatników oraz gruntów, budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym lub podatkiem leśnym.
Ponieważ w ww. wniosku z dnia 30 czerwca 2015 r. jako podstawę prawną żądania wprost wskazano art. 219 w związku z art. 213 § 1 O.p., Kolegium prawidłowo zidentyfikowało tak określone żądanie jako wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 9 czerwca 2015 r. (w taki też sposób żądanie to określili sami skarżący).
Biorąc pod uwagę tak określony przedmiot sporu wskazać najpierw należy na obowiązujące regulacje prawne.
Normujący kwestię uzupełnienia decyzji przepis art. 213 § 1 O.p. stanowi, że strona może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Przywołany przepis, w okresie, gdy podjęte zostało rozstrzygnięcie organu I instancji, co do istoty regulował kwestię uzupełnienia decyzji w tożsamy sposób. Odmowa uzupełnienia orzeczenia następuje postanowieniem, na które służy zażalenie (art. 213 § 5 zdanie pierwsze O.p.). W myśl art. 219 O.p. przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie także do postanowień.
W piśmiennictwie wskazuje się, że wady orzeczeń administracyjnych – a na takie powołują się skarżący - dzieli się na wady istotne i nieistotne. Usunięcie wad istotnych następuje w trybie środków zaskarżenia (zwyczajnych lub nadzwyczajnych) oraz środków nadzoru. Usunięcie wad nieistotnych następuje w trybie rektyfikacji (sprostowania, uzupełnienia, wykładni treści orzeczenia). Konstrukcja trybów usuwania wad istotnych oraz nieistotnych oparta jest na zasadzie niekonkurencyjności (wyłączności).
Z brzmienia art. 213 § 1 O.p. wynika, że dotyczy on wyłącznie usuwania wad nieistotnych (a więc takich, które nie dają podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji). Tryb ich usuwania polega na dodaniu brakujących elementów lub nadaniu im poprawnego brzmienia. W literaturze przyjmuje się, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do braków decyzji (lub postanowienia) polegających na niezałatwieniu sprawy w całości, a zatem sytuacji, gdy organ rozpatrujący sprawę wydał w istocie decyzję (lub postanowienie) częściową.
Jeśli chodzi o dopuszczalny prawem zakres uzupełnienia decyzji (postanowienia), to - jak wynika z powołanego art. 213 § 1 O.p. - ustawodawca określił w nim wprost elementy decyzji podlegające uzupełnieniu. Podkreślić trzeba, że jest to katalog zamknięty. Obejmuje on następujące elementy decyzji:
1) rozstrzygnięcie - wymienione w art. 210 § 1 pkt 5 O.p.,
2) pouczenie strony o trybie odwoławczym - wymienione w art. 210 § 1 pkt 7 O.p.,
3) pouczenie strony o możliwości wniesienia powództwa cywilnego lub skargi do sądu administracyjnego - wymienione w art. 210 § 2 O.p.
Tylko te elementy decyzji mogą być przedmiotem uzupełnienia, a więc nie może ono dotyczyć innych elementów decyzji wymienionych w art. 210 O.p., w tym np. uzasadnienia faktycznego i prawnego (art. 210 § 1 pkt 6 O.p.).
Unormowanie zawarte w art. 213 § 1 O.p. wskazuje zatem, że żądanie strony co do uzupełnienia orzeczenia nie może być uwzględnione, jeżeli: 1) wykracza poza zamknięty katalog ustawowych składników podlegających uzupełnieniu, 2) wniosek został złożony z uchybieniem 14 - dniowego terminu, 3) rozstrzygnięcie załatwia sprawę w całości.
Analiza składanych przez strony żądań prowadzi do wniosku, że o ile spełniały one warunek wymieniony w punkcie 2), tj. wniosek o uzupełnienie postanowienia wniesiono z zachowaniem 14-dniowego terminu, to już sama ich treść, ze względu na istotę oraz zakres, mieści się w przytoczonej w punkcie 1) negatywnej przesłance uwzględnienia wniosku, ponieważ wykracza poza katalog ustawowych składników podlegających uzupełnieniu, który z woli ustawodawcy ma charakter zamknięty (art. 213 § 1 O.p.). Organ rozpatrujący wniosek strony o uzupełnienie decyzji lub postanowienia musi się ściśle kierować treścią tego przepisu, a wyjście poza przesłanki w nim określone stanowiłoby właśnie o naruszeniu prawa.
Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że uzupełnienie rozstrzygnięcia sprawy ma miejsce wówczas, gdy z różnych przyczyn wydano decyzję w istocie częściową, chociaż w ocenie organu ją wydającego miała ona załatwić sprawę w całości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2004 r., sygn. akt III SA 708/03, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia). Uzupełnienie decyzji może dotyczyć tylko braków nieistotnych, a więc takich, które nie mogą prowadzić do zmiany treści decyzji. Tryb ich usuwania polega na dodaniu brakujących elementów lub nadaniu im poprawnego brzmienia. Wprost też wskazuje się, że ze względu na określony w art. 213 § 1 O.p. zakres możliwych do uzupełnienia elementów decyzji nie może ono dotyczyć uzasadnienia decyzji (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1198/12, w którym stwierdzono, że uzasadnienie postanowienia nie wchodzi do zakresu elementów orzeczenia, które mogą podlegać uzupełnieniu, a ponadto instytucja uzupełnienia orzeczenia nie może służyć powtórnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty). W trybie rektyfikacji niedopuszczalne jest badanie, czy orzeczenie jest dotknięte wadą istotną, gdyż nie może w tym trybie dojść do powtórnego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Nadmienić należy, że poczynione powyżej uwagi mają też zastosowanie do postanowień.
Odnosząc powyższe rozważania do stanu sprawy niniejszej Sad uznaje za prawidłowe stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, że żądania zawarte we wniosku z dnia 30 czerwca 2015 r., wszczynającym postępowanie w przedmiocie uzupełnienia rozstrzygnięcia, wykraczały poza ramy zakreślone przepisem art. 213 § 1 O.p.
Istota żądań stron objętych ww. wnioskiem bezspornie wskazywała z jednej strony na domaganie się uzupełnienia uzasadnienia postanowienia, a więc wytłumaczenia w treści tego uzasadnienia, dlaczego organ I instancji nie podał podstawy prawnej niestosowania w tym postanowieniu przepisów rozporządzenia z 2004 r. oraz odmowy włączenia przez ten organ zapisów dotyczących podatników i przedmiotu podatku, znajdujących się w ewidencji podatkowej nieruchomości. Nie sposób więc zakwestionować stanowisko organu, że wyjaśnienie przyczyn, dla których nie zastosowano określonej regulacji prawnej, w tym przypadku rozporządzenia z 2004 r. (a tego domagają się strony), może być zawarte jedynie w treści uzasadnienia zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia), a nie w samym rozstrzygnięciu. Uzasadnienie jest niewątpliwie odrębnym od rozstrzygnięcia elementem decyzji, co jasno wynika z zestawienia treści art. 210 § 1 pkt 5 (rozstrzygnięcie) i pkt 6 (uzasadnienie) O.p.
W świetle powyższego słusznie uznało Kolegium, że skoro ustawodawca wyraźnie dopuścił w art. 213 § 1 O.p. możliwość uzupełnienia decyzji lub postanowienia jedynie w zakresie odnoszącym się do rozstrzygnięcia oraz co do pouczenia - to wyjście poza przewidziany ustawą zakres uzupełnienia było niedopuszczalne.
Podobnie rzecz się ma w przypadku drugiego żądania podatników, które zostało określone w piśmie z dnia 30 czerwca 2015 r. jako żądanie uzupełnienia postanowienia z dnia 9 czerwca 2015 r. poprzez wskazanie podstawy prawnej odmowy wydania z akt sprawy danych ewidencyjnych podatników i danych ewidencyjnych dotyczących gruntów. Domaganie się wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia niewątpliwie nie mieści się w przewidzianym w art. 213 § 1 O.p. zakresie uzupełnienia decyzji lub postanowienia (tylko co do rozstrzygnięcia lub pouczenia), gdyż ten składnik decyzji został wymieniony odrębnie w punkcie 4 § 1 artykułu 210 O.p. Tym samym żądanie uzupełnienia tego postanowienia, w sposób sprecyzowany we wniosku z dnia 30 czerwca 2015 r., nie mogło zostać uwzględnione, jako wykraczające poza dopuszczalny prawnie zakres uzupełnienia rozstrzygnięcia, wyznaczony przepisem art. 213 § 1 O.p.
Reasumując stwierdzić należy, że te wady postanowienia organu I instancji z dnia 9 czerwca 2015 r., które podatnicy określili we wniosku z dnia 30 czerwca 2015 r. (wskazanie podstawy prawnej niestosowania określonych przepisów prawa i podstawy prawnej niewydania określonych dokumentów) nie mogły być usunięte w trybie określonym w art. 213 § 1 O.p.
Dodatkowo, analizując treść samego rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2015 r., którego uzupełnienia domagali się skarżący, podzielić należy stanowisko Kolegium, że jest ono pełne i kompletne, gdyż w całości załatwia żądania zawarte we wnioskach podatników z dnia 8 maja 2015 r. i z dnia 3 czerwca 2015 r. Okoliczność, że jest to postanowienie odmowne, nie uwzględniające wniosków stron, nie stanowi o niepełnym zakresie rozstrzygnięcia. Zestawienie treści żądań stron dotyczących analizowanej tu kwestii, zawartych w ww. wnioskach, z treścią postanowienia z dnia 9 czerwca 2015 r. załatwiającego te wnioski, prowadzi do jednoznacznego wniosku, że to postanowienie w sposób ścisły odpowiadało treści żądań podatników zawartych we wnioskach z dnia 8 maja 2015 r. i z dnia 3 czerwca 2015 r. Można stwierdzić, że stanowiło ono wręcz odwzorowanie treści żądań tam zawartych, z tym, że wniosków tych nie uwzględniało. Nie może to jednak stanowić o niepełnym zakresie rozstrzygnięcia.
Niezasadne są wszystkie pozostałe zarzuty skargi, określone jako naruszenie przepisów postępowania podatkowego, a wskazujące na naruszenie przepisów powoływanego rozporządzenia z 2004 r., art. 7a ust. 1, 2 i 3 u.p.o.l., art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, w powiązaniu z art. 2, art. 7, art. 217 Konstytucji RP czy także na naruszenie art. 229 O.p., co zdaniem skarżących miało doprowadzić do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wadliwego rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 r. Kontrolowana sprawa dotyczy zupełnie odrębnego zagadnienia i nie mogą być w niej rozpoznawane zarzuty dotyczące prawidłowości decyzji wymiarowej. Powyższe stwierdzenie dotyczy również zarzutów opisanych w skardze jako naruszenie prawa materialnego, co skarżący postrzegają jako naruszenie dalszych przepisów Konstytucji RP, w tym jej art. 32 ust. 1 i 2, art. 51 ust. 1, 2 i 3, art. 87 ust. 1 i 2 czy także jako pomijanie, ich zdaniem, treści wyroków sądów administracyjnych o sygn. akt I SA/Op 573/14, II FSK 1840/12 i II SA/Op 34/15. Jako chybiony ocenić też należy wniosek o nakazanie przez Sąd Burmistrzowi Namysłowa, w ramach niniejszej sprawy, na podstawie art. 241 § 1 O.p., wznowienia postępowania w związku z wydaniem przez ten organ decyzji wymiarowej w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2015 r. w dniu 31 sierpnia 2015 r., pomimo trwającego postępowania w przedmiocie uzupełnienia postanowienia z dnia 9 czerwca 2015 r. Prawidłowość ustaleń faktycznych, rzutujących na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 r., podobnie jak zasadność zastosowania określonych przepisów prawa, będzie podlegała ocenie w odrębnym postępowaniu przez organ odwoławczy, w przypadku wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Namysłowa z dnia 31 sierpnia 2015 r.
Biorąc pod uwagę przedstawione rozważania Sąd stwierdza, że odmowa uzupełnienia postanowienia we wnioskowanym przez strony zakresie nie narusza przepisów prawa procesowego ani tym bardziej prawa materialnego w sposób, który nakazywałby wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia nie dała podstaw do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Uzupełniająco wskazać należy, iż w zawisłej przed tut. Sądem sprawie brak było podstaw do orzekania o winie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, Burmistrza Namysłowa i wskazanego z imienia i nazwiska pracownika reprezentującego organ podatkowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło