I SA/Op 421/16

PostanowienieWSA w Opolu2016-12-15

Skład orzekający: Krzysztof Błasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazuje niskie dochody i wysokie koszty utrzymania, ale posiada znaczący majątek (dom mieszkalny, nieruchomość), może zostać przyznane prawo pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja finansowa, charakteryzująca się niskimi dochodami i wysokimi kosztami utrzymania, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że mimo posiadania majątku, bieżące dochody i wydatki wskazują na niemożność pokrycia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca S. Ś. wraz z żoną E. Ś. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu dotyczącą ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, wskazując na niskie dochody (1.594,12 zł netto miesięcznie) pochodzące z emerytury i świadczenia przedemerytalnego, wysokie koszty utrzymania (962,60 zł) oraz zły stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie dodatkowej pracy. Do wniosku załączono dokumenty potwierdzające dochody i koszty.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Ś. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. Ś., S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r., postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi S. Ś. jak też jego żony E. Ś., jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. Wartość przedmiotu sporu opiewa na kwotę 3.999 zł. W związku z tym skarżący etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązani są - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 160 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej również w kwocie 100 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz.718) – zwanej dalej p.p.s.a, S. Ś. (dalej zwany wnioskodawcą) zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Uzasadniając wniosek oświadczył, że wraz z żoną, z którą prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe, uzyskują miesięczne dochody (pochodzące ze świadczenia przedemerytalnego oraz emerytury) w wysokości 1.594,12 zł netto, obciążone jednocześnie stałymi kosztami utrzymania związanymi z zakupem usług telekomunikacyjnych, energii elektrycznej, gazu i węgla, a także leczeniem, podatkiem od nieruchomości, opłatą za wodę i odprowadzeniem ścieków w łącznej kwocie 962,60 zł. Nadmienił zarazem, że pozostałe środki pieniężne w kwocie 631,52 zł przeznaczane są na zakup żywności, środków czystości, higieny oraz obuwia i ubrania. Wskazał również, iż z powodu złego stanu zdrowia nie może podjąć jakiejkolwiek dodatkowej pracy. W dalszej części wnioskodawca oświadczył, że posiada dom mieszkalny o powierzchni [...] m² (wartość szacunkowa około 285.000 zł) oraz nieruchomość o powierzchni [...] arów. Do wniosku załączono kserokopie: zaświadczenia o emeryturze pobieranej przez żonę wnioskodawcy w wysokości 973,41 zł, kart informacyjnych leczenia szpitalnego, karty wypisowej, przekazu potwierdzającego pobranie przez wnioskodawcę świadczenia wypłacanego przez ZUS w kwocie 620,71 zł. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego, wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8). W tym kontekście należy wskazać, że zasadność wniosku strony oceniana jest z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, niepubl.). W ocenie referendarza informacje oraz dane zwarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak też wynikające z opisanych wyżej dokumentów wskazują na wyjątkową sytuację wnioskodawcy i jego rodziny w rozumieniu art. 246 § 1, pkt. 2 p.p.s.a. Wynika z nich bowiem, iż obecnie w gospodarstwie domowym wnioskodawcy uzyskiwane są dochody pochodzące jedynie ze świadczenia przedemerytalnego i emerytalnego łącznie w wysokości 1.594,12 zł. Jednocześnie ustalono, iż skala kosztów niezbędnych dla utrzymania wnioskodawcy i jego żony obciąża w całości uzyskiwane przez nich dochody, tym samym nie dając jej możliwości wygenerowania jakichkolwiek środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Na wyjątkową w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje również powoływany przez wnioskodawcę stan zdrowia, który uniemożliwia mu podjęcie dodatkowej pracy zarobkowej. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło