I SA/Op 421/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Ś. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. Ś., S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r., postanawia przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie radcy prawnego. Przedmiotem skargi E. Ś., jak też jej męża S. Ś., jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. Wartość przedmiotu sporu opiewa na kwotę 3.999 zł. W związku z tym skarżący etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązani są - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 160 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej również w kwocie 100 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz.718) – zwanej dalej p.p.s.a, E. Ś. (dalej zwana wnioskodawczynią) zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia radcy prawnego. Uzasadniając wniosek oświadczyła, że wraz z mężem, z którym prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe, uzyskują miesięczne dochody (pochodzące ze świadczenia przedemerytalnego oraz emerytury) w wysokości 1.594,12 zł netto, obciążone jednocześnie stałymi kosztami utrzymania związanymi z zakupem usług telekomunikacyjnych, energii elektrycznej, gazu i węgla, a także leczeniem, podatkiem od nieruchomości, opłatą za wodę i odprowadzeniem ścieków w łącznej kwocie 962,60 zł. Nadmieniła zarazem, że pozostałe środki pieniężne w kwocie 631,52 zł przeznaczane są na zakup żywności, środków czystości, higieny oraz obuwia i ubrania. Wskazała również, iż mąż z powodu złego stanu zdrowia nie może podjąć jakiejkolwiek dodatkowej pracy. W dalszej części wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom mieszkalny o powierzchni [...] m² (wartość szacunkowa około 285.000 zł) oraz nieruchomość o powierzchni [...] arów. Do wniosku załączono kserokopie: zaświadczenia o emeryturze pobieranej przez wnioskodawczynię w wysokości 973,41 zł, kart informacyjnych leczenia szpitalnego, karty wypisowej, przekazu potwierdzającego pobranie przez męża wnioskodawczyni świadczenia wypłacanego przez ZUS w kwocie 620,71 zł. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, iż instytucja prawa pomocy przewiduje dla skarżącego możliwość zwolnienia od kosztów sądowych w całości bądź w części oraz ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Przy czym zastosowanie tej instytucji do konkretnego przypadku może mieć miejsce w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, bądź też w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 p.p.s.a.). Przewidywana możliwość ubiegania się przez wnioskodawczynię o prawo pomocy w zakresie całkowitym (o co wnosi w przedmiotowym wniosku) uwarunkowana jest spełnieniem przesłanki określonej w art. 246 § 1, pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym winno być stosowane do osób żyjących w skrajnym ubóstwie (skierowane przykładowo do osób, których dochody są tak niewielkie, że wystarczają na pokrycie jedynie niezbędnych kosztów utrzymania). Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego, wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8). W ocenie referendarza informacje oraz dane zwarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak też wynikające z opisanych wyżej dokumentów wskazują na wyjątkową sytuację wnioskodawczyni i jej rodziny w rozumieniu art. 246 § 1, pkt. 1 p.p.s.a. Wynika z nich bowiem, iż obecnie w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni uzyskiwane są dochody pochodzące jedynie ze świadczenia przedemerytalnego i emerytalnego łącznie w wysokości 1.594,12 zł. Jednocześnie ustalono, iż skala kosztów niezbędnych dla utrzymania wnioskodawczyni i jej męża obciąża w całości uzyskiwane przez nich dochody, tym samym nie dając jej możliwości wygenerowania jakichkolwiek środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Na wyjątkową w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wskazuje również powoływany przez jej męża stan zdrowia, który uniemożliwia mu podjęcie dodatkowej pracy zarobkowej. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.