I SA/Op 425/16
WyrokWSA w Opolu2017-01-20
Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Marta Wojciechowska, Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo pozostawił bez rozpatrzenia wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdy wnioskodawca nie sprecyzował przepisów prawa podatkowego, których dotyczy interpretacja, ani nie przedstawił własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo pozostawiły wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego bez rozpatrzenia, ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił wymaganych braków formalnych. Wnioskodawca nie sprecyzował przepisów prawa podatkowego, których dotyczyła interpretacja, ani nie przedstawił własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego, co jest obligatoryjne zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej. Brak tych elementów uniemożliwia organowi dokonanie oceny stanowiska wnioskodawcy, co jest istotą postępowania interpretacyjnego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą zwolnienia z opodatkowania odsetek od odszkodowania wypadkowego. Organ podatkowy wezwał ją do uzupełnienia braków wniosku, w tym do wskazania konkretnych przepisów prawa podatkowego, uzupełnienia opisu stanu faktycznego, sformułowania pytania dotyczącego wykładni przepisów oraz przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej. Wnioskodawczyni częściowo uzupełniła wniosek, jednak organ uznał braki za nieusunięte i pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wnioskodawczyni.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędzia WSA Anna Wójcik (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest postanowienie z dnia 24 sierpnia 2016 r. wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego w imieniu Ministra Finansów, którym utrzymał on w mocy własne postanowienie z dnia 22 czerwca 2016 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku A. S. (dalej określana jako wnioskodawczymi, podatniczka lub skarżąca) o udzielenie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Jako podstawę prawną skarżonego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 221 i art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) – dalej określana jako "O.p.".
Powyższe postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem złożonym w organie w dniu 18 marca 2016 r. wnioskodawczyni zwróciła się o udzielenie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. W opisie stanu faktycznego skazała, że zwraca się o rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej odsetek od odszkodowania wypadkowego, gdyż otrzymała odszkodowanie i rentę od firmy ubezpieczeniowej i są to składniki zwolnione z podatku dochodowego. Jednak, w związku z długotrwałym procesem sądowym, otrzymała także odsetki, co do których firma ubezpieczeniowa wystawiła PIT-8C jako przychód do opodatkowania. Wyjaśniła, że zaraz po wyroku ubezpieczyciel nie zwlekał z wypłatą, wobec czego odsetki nie wynikły po wyroku, ale powstały w trakcie procesu sądowego, przez co stały się składnikiem odszkodowania i jako takie są zwolnione z podatku. Przedstawiając własne stanowisko w sprawie podała, że składniki z odszkodowania są zwolnione z opodatkowania, a więc wystawienie PIT-8C było niezasadne. Jako przepis prawa podatkowego będący przedmiotem wniosku wskazała: "ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych".
Uznając, że wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p., Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 169 § 1 w związku z art. 14h O.p. wezwał wnioskodawczynię do usunięcia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, poprzez m.in.:
1) wskazanie przepisów prawa podatkowego będących przedmiotem interpretacji indywidualnej, albowiem nie jest wystarczające powołanie się we wniosku na ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych, bez podania konkretnych przepisów tej ustawy mających być przedmiotem postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej;
2) uzupełnienie przedstawionego opisu stanu faktycznego przez podanie wszystkich faktów i okoliczności niezbędnych do dokonania oceny prawnej przedstawionych zdarzeń i wydania interpretacji, a w szczególności przez wskazanie:
a) na skutek jakich zdarzeń, okoliczności, czynności prawnych przysługiwała wnioskodawczyni wypłata przez firmę ubezpieczeniową odszkodowania i renty wypadkowej,
b) nazwy podmiotu, który został zobowiązany do wypłaty odszkodowania oraz odsetek od tego odszkodowania,
c) na podstawie jakich przepisów prawa został wydany wyrok zasądzający odszkodowanie wraz z odsetkami na rzecz wnioskodawczyni,
d) czy wypłata odszkodowania i odsetek od odszkodowania nastąpiła na podstawie wyroku sądu (ugody sądowej) w związku z powództwem wnioskodawczyni, a jeśli tak, to jakie roszczenia były przedmiotem pozwu w zakresie odszkodowania oraz odsetek;
e) daty wypłaty przez podmiot zobowiązany należności wynikających z wyroku lub ugody z tytułu odszkodowania oraz odsetek związanych z tym odszkodowaniem,
f) za jaki okres i w jaki sposób zostały naliczone odsetki od świadczenia pieniężnego, uzyskanego wyrokiem Sądu, czy odsetki związane były z pozostawaniem przez dłużnika w zwłoce ze spełnieniem świadczenia pieniężnego,
g) czy wnioskodawczyni otrzymała z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych odszkodowanie za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.). – dalej określana jako u.p.d.o.f.,
3) sformułowanie pytania do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego tak, by dotyczyło wykładni przepisów prawa podatkowego w zakresie obowiązków podatkowych wnioskodawczyni, ponieważ w złożonym wniosku nie zostało zadane żadne pytanie. Pouczono, że powinno ono być tak sformułowane, by stanowiło zapytanie o wykładnię przepisów prawa podatkowego w zakresie obowiązków wnioskodawczyni jako podatnika, aby w konsekwencji było możliwe wydanie w trybie art. 14b O.p. interpretacji przepisów prawa podatkowego.
4) przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego po jego uzupełnieniu, w odniesieniu do zadanego pytania (wraz z podaniem przepisów prawa podatkowego, na podstawie których sformułowano ocenę prawną), zwracając uwagę, że zawarte we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej własne stanowisko powinno stanowić jednoznaczną odpowiedź na postawione pytanie oraz wyjaśniono, że przedstawienie własnego stanowiska polega na podaniu przepisów prawnych, na podstawie których wnioskodawca takie stanowisko zajął. Przez "ocenę prawną", do przedstawienia której zobowiązany jest wnioskodawca, należy rozumieć podanie we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jego własnego stanowiska, dotyczącego oceny prawnopodatkowej zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca powinien wskazać, jak ocenia zaistniały stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe w świetle wskazanych przepisów.
5) złożenie przez wnioskodawczynię lub osobę upoważnioną oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego łub organu kontroli skarbowej.
Organ poinformował, że wniosek nie zawiera podpisu wnioskodawczym lub osoby upoważnionej pod ww. oświadczeniem i wyjaśnił, że organ wydając interpretację w trybie art. 14b § 1 O.p. nie przeprowadza postępowania dowodowego, a więc nie dokonuje analizy i oceny załączonych do wniosku dokumentów, opierając się wyłącznie na przedstawionym we wniosku stanie faktycznym.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni złożyła pismo z dnia 27 maja 2016 r. uzupełniające wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, dołączając niepoświadczoną kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w [...] zasądzającego na jej rzecz określone świadczenia odszkodowawcze, oraz dwa wydruki z rachunku bankowego potwierdzające wypłatę przez ubezpieczyciela różnych kwot świadczeń, ze wskazaniem daty realizacji oraz, jako odbiorcy, T. S. (jak wyjaśniła wnioskodawczyni w opisie stanu faktycznego, tylko mąż posiadał konto bankowe).
Po analizie treści wskazanego pisma Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że wnioskodawczyni nie usunęła wszystkich braków opisanych w ww. wezwaniu i działając jako organ I instancji, postanowieniem z dnia 22 czerwca 2016 r. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek strony z dnia 17 marca 2016 r., uzupełniony w części pismem z dnia 27 maja 2016 r.
We wniesionym na to postanowienie zażaleniu podatniczka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podatkowej wskazując: "Wszystko co możliwe zostało we wniosku przedstawione. (...) renta i odszkodowanie moje jest zwolnione z podatku dochodowego a odsetki, które wynikły z tego tytułu są składnikami tych czynników i powinny być zwolnione od podatku. Wobec powyższego (...) proszę jasno określić, dotyczy tylko tych odsetek o jasną odpowiedź Tak lub Nie". Ponadto strona stwierdziła, że organ wydający interpretację indywidualną nie powinien od niej żądać podania przepisów prawnych, gdyż to on powinien sprawę rozstrzygnąć. Wskazała, że organ otrzymał wyrok sądowy i nie powinien domagać się podania przepisów, na jakich oparł się Sąd.
Nie podzielając argumentacji zawartej w zażaleniu, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, działając jako organ II instancji, opisanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy zaskarżone zażaleniem postanowienie z dnia 22 czerwca 2016 r.
W uzasadnieniu, odwołując się do treści art. 14b § 1, § 2, § 3 i § 4 O.p. zwrócił uwagę, że obowiązkiem wnioskodawcy składającego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej jest wyczerpujące przedstawienie zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego a także przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Powołane przepisy wskazują, że granice interpretacji przepisów prawa podatkowego zakreśla przedstawiony przez wnioskodawcę stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), który, zgodnie z art. 14b § 3 O.p., musi być w sposób wyczerpujący przedstawiony, a równocześnie wnioskodawca musi przedstawić własne stanowisko w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
Przez "ocenę prawną", do przedstawienia której zobowiązany jest wnioskodawca, należy rozumieć podanie we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej własnego stanowiska zainteresowanego, a zatem tego, jak on sam ocenia zaistniały stan faktyczny z punktu widzenia określonych przepisów prawa podatkowego. W pojęciu "własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej" należy widzieć przede wszystkim podanie przepisów prawnych, na podstawie których wnioskodawca takie stanowisko zajął. Zgodnie z art. 3 pkt 2 O.p. pojęcie "przepisy prawa podatkowego" obejmuje o przepisy ustaw podatkowych (...) a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Natomiast według art. 3 pkt 1 O.p., przez termin "ustawy podatkowe" należy rozumieć ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich.
Podkreślono następnie, że organ wydając interpretację indywidualną każdorazowo bierze pod uwagę przedstawiony we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe i ocenia trafność stanowiska wnioskodawcy. Wydanie interpretacji indywidualnej przez organ podatkowy jest bowiem przede wszystkim formą oceny stanowiska wnioskodawcy. Oznacza to, że organ upoważniony uznaje, czy w świetle przepisów prawa podatkowego stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe albo nieprawidłowe, jednakże tylko w związku z podaniem przez wnioskodawcę swojego własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zaprezentowanego we wniosku stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Powyższe wynika z art. 14c § 1 O.p., który jednoznacznie wskazuje, że wydając interpretację indywidualną organ odnosi się głównie do oceny stanowiska wnioskodawcy, dokonywanej w ramach przedstawionego mu stanu faktycznego, bez możliwości jego modyfikowania czy też prowadzenia postępowania dowodowego w trybie przepisów Ordynacji podatkowej. Wypowiedź organu może się więc odnosić wyłącznie do okoliczności wskazanych we wniosku (a nie np. w załączonych do niego dokumentach) oraz do ich oceny prawnej przedstawionej przez wnioskodawcę. Na taki sposób rozumienia tej instytucji prawa podatkowego wskazuje, zdaniem organu, orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1463/09).
Biorąc pod uwagę to, że dokumenty dołączone do wniosku nie podlegają analizie i weryfikacji w ramach postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, podmiot składający wniosek o wydanie takiej interpretacji jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego sprawy oraz własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego. W razie braków w tym zakresie jest wzywany do ich uzupełnienia na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. w oznaczonym terminie, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Odnosząc te rozważania do stanu przedmiotowej sprawy organ II instancji stwierdził, że żądane braki nie zostały uzupełnione w pełnym zakresie, a zwłaszcza takim, który pozwoliłby na wydanie indywidualnej interpretacji, przy czym samo żądanie uzupełnienia tych braków było w pełni uzasadnione. Wnioskodawczym w piśmie z dnia 27 maja 2016 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku nie udzieliła odpowiedzi na wszystkie pytania sprecyzowane w wezwaniu z dnia 20 maja 2016 r., a mianowicie nie wskazała przepisów prawa podatkowego będących przedmiotem interpretacji indywidualnej oraz nie doprecyzowała przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego m.in. poprzez wskazanie, na podstawie jakich przepisów prawa został wydany wyrok zasądzający odszkodowanie wraz z odsetkami na jej rzecz, a także, czy wypłata odszkodowania i odsetek od niego nastąpiła na podstawie wyroku sądu (ugody sądowej), w związku z wniesionym przez nią powództwem; w jakiej dacie doszło do wypłaty odszkodowania. Strona nie wskazała we własnym stanowisku w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego przepisów prawa podatkowego mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Ze sformułowanego przez nią pytania o treści: "Odszkodowanie i renta i odsetki nie wynikłe z opieszałości ubezpieczyciela są zwolnione z opodatkowania?" ani także z opisu stanu faktycznego nie wynikało, stosowanie jakich przepisów prawa podatkowego budzi wątpliwość na tle przedstawionego stanu faktycznego. Organ zauważył, że przedstawione przez nią stanowisko dotyczyło wyłącznie zwolnienia od podatku odsetek, podczas gdy sformułowane pytanie dotyczyło zwolnienia z opodatkowania odszkodowania, renty i odsetek.
W konkluzji organ stwierdził, że niewypełnienie przez wnioskodawczynię obowiązków nałożonych przez organ podatkowy I instancji skutkowało koniecznością pozostawienia tego wniosku bez rozpatrzenia, wobec czego utrzymał w mocy zaskarżone zażaleniem postanowienie z dnia 22 czerwca 2016 r.
W skardze wniesionej na powyższe postanowienie skarżąca, wskazując na jego niezgodność z prawem stwierdziła, że przedstawiła wszystkie dowody, iż odsetki pochodzące od składników zwolnionych z opodatkowania również są z podatku zwolnione, gdyż są składnikiem odszkodowania i renty - a te są objęte zwolnieniem z opodatkowania. Zatem, wobec przedstawienia wszystkich dokumentów, wniosła o rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd.
W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie w całości, podtrzymał dotychczasowe stanowisko stwierdzając, że mimo prawidłowego wezwania strony do uzupełnienia braków złożonego wniosku połączonego z pouczeniem, że w postępowaniu interpretacyjnym organ nie przeprowadza postępowania podatkowego i nie ocenia dowodów, lecz bazuje wyłącznie na okolicznościach przedstawionych we wniosku, skarżąca nie udzieliła odpowiedzi w pełnym zakresie. Nie wyjaśniła też, które przepisy prawa podatkowego, w przedstawionym przez nią stanie faktycznym, budzą jej wątpliwości a we własnym stanowisku nie wskazała przepisów prawa podatkowego stanowiących podstawę zajętego przez nią stanowiska. Powyższe oznacza, że nie została przez nią przedstawiona ocena prawna. Przekreśla to możliwość udzielenia interpretacji, której sens prawny sprowadza się do uznania przez organ, czy stanowisko wnioskodawcy uznaje za prawidłowe czy za nieprawidłowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona i dlatego podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości lub w części w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w przypadku opisanym w pkt 2 tego artykułu. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a, sad rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany granicami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem niemającym w tej sprawie zastosowania.
Istotą sporu między stronami stała się zasadność wydania przez organ interpretacyjny, jakim w dniu wydania skarżonego postanowienia był Dyrektor Izby Skarbowej działający z upoważnienia Ministra Finansów, postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku strony skarżącej o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania odsetek od zasądzonego odszkodowania. Organ argumentował, że mimo wezwania strony do uzupełnienia braków wniosku, którego treść musi odpowiadać wymogom określonym w art. 14b § 3 O.p., skarżąca wszystkich braków określonych w żądaniu organu nie uzupełniła, co musiało skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia, który to rygor prawidłowo zastrzeżono w wezwaniu do uzupełnienia braków wniosku. Natomiast zdaniem skarżącej problem został przez nią jasno przedstawiony i powinna była, jako osoba nie znająca przepisów prawa, uzyskać jasną odpowiedź na postawione przez nią pytanie.
Odnosząc się do tak zarysowanej kwestii spornej należy w pierwszej kolejności przywołać przepisy prawa normujące procedurę udzielania indywidualnych interpretacji oraz istotę tej instytucji prawa podatkowego.
Zgodnie z art. 14b § 1-2 O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną), przy czym wniosek o taką interpretację może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. W art. 14b § 3 O.p. ustawodawca jednoznacznie wskazał na minimalne i zarazem konieczne wymogi, jakie taki wniosek musi zawierać. W myśl jednoznacznego brzmienia tego przepisu składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Odstępstwa od wymienionych wymogów nie zostały przewidziane. Wprost przeciwnie, w art. 14g § 1 O.p. ustawodawca postanowił, że wniosek niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p. lub innych wymogów określonych przepisami prawa pozostawia się bez rozpatrzenia. A zgodnie z art. 14h O.p. w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV Ordynacji podatkowej.
Z przepisem art. 14b § 3 O.p powiązana jest regulacja zawarta w art. 14c § 1 O.p., w którym ustawodawca określił istotę i zakres wydawanej interpretacji indywidualnej. Zgodnie z jego brzmieniem interpretacja taka zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2). Powyższe oznacza, że organ nie dokonuje samodzielnej, własnej interpretacji określonego przez stronę stanu faktycznego, ale ocenia, czy stanowisko wnioskodawcy, wyrażające się w określonej ocenie prawnej takiego stanu faktycznego, przedstawionej przez stronę jest prawidłowe, czy też nie. Stanowisko organu zawsze musi być ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska), jakie w danym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) zaprezentował wnioskodawca przedstawiając własną ocenę prawną tego stanu faktycznego. Ponadto organ podatkowy musi wprost odnieść się do faktów/zdarzeń, jakie powołał wnioskodawca.
W świetle powyższego indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego nie może stanowić porady prawnej, w której organ kwalifikowałby dane okoliczności faktyczne pod określoną normę prawną, która jego zdaniem miałaby w sprawie zastosowanie. Wprost przeciwnie, to sam wnioskodawca musi we wniosku przedstawić własną ocenę prawną, a zatem musi określić przepis prawa podatkowego, którego zastosowanie – w świetle tych okoliczności, które we wniosku przedstawił – budzi jego wątpliwości. Jak bowiem wynika z art. 14c § 2 O.p, określone w tym przepisie uzasadnienie prawne musi stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy m.in. o tym, dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie.
Przenosząc powyższe na stan sprawy niniejszej Sąd stwierdza, że organy podatkowe obu instancji zasadnie uznały, iż zaistniały okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające wydanie postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.
Z akt wynika, że organ podatkowy wobec szeregu oczywistych braków złożonego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wezwał stronę w trybie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. do jego uzupełnienia. Zakres tego wezwania został szczegółowo opisany w części wstępnej niniejszego uzasadnienia i w ocenie Sądu było ono uzasadnione w odniesieniu do żądanych kwestii i oświadczeń (pismo organu z dnia 20 maja 2016 r.). Bezspornie wynikało z niego, że wezwano stronę do wskazania, jaki konkretny przepis prawa budzi jej wątpliwości, gdyż - co zostało w tym wezwaniu wyjaśnione - ogólne wskazanie w poz. 74 wniosku ORD-IN na ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych nie mogło być uznane za wystarczające. Organ w piśmie tym zobowiązał zatem stronę do wskazania przepisów prawa podatkowego mających być przedmiotem interpretacji oraz nazwę aktu prawnego, odnoszących się do przedstawionego stanu faktycznego; do uzupełnienia stanu faktycznego poprzez podanie wszystkich faktów i okoliczności niezbędnych dla oceny prawnej (wyszczególnionych w punkcie 3 lit. a - f pisma); do sformułowania pytania w ten sposób, aby dotyczyło wykładni przepisów prawa podatkowego w zakresie obowiązków podatkowych wnioskodawczyni; do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego po jego uzupełnieniu, w odniesieniu do zadanych pytań, z uwzględnieniem mających zastosowanie w tym zakresie przepisów prawa.
W odpowiedzi na to wezwanie strona, wypełniając pozycję 74 wniosku, ponownie wskazała jedynie na ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych dodając: "od tego są prawnicy w Łodzi, żeby wydać interpretację". Z uzupełnionego przez nią (częściowo) opisu stanu faktycznego wynikało natomiast, że na podstawie wyroku sądowego otrzymała odszkodowanie i rentę z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu powstałego w wyniku wypadku drogowego, zaś wypłata odsetek od tych świadczeń nastąpiła na podstawie wyroku sądowego wskutek długotrwałego procesu sądowego, nie zaś wskutek zwłoki dłużnika (zakładu ubezpieczeń). Na tle tak uzupełnionego stanu faktycznego wnioskodawczyni zadała pytanie: "odszkodowanie i renta i odsetki nie wynikłe z opieszałości ubezpieczyciela są zwolnione z opodatkowania?". Jeśli chodzi o własne stanowisko, to wskazała, że odsetki są składnikiem odszkodowania zwolnionego z podatku.
W ocenie Sądu tak udzielona odpowiedź strony, stanowiąca ustosunkowanie się do wezwania o uzupełnienie braków wniosku, słusznie została uznana przez organy za niepełną realizację opisanego powyżej wezwania organu z dnia 20 maja 2016 r. Były to braki istotne, skutkiem czego zasadnie pozostawiono wniosek bez rozpatrzenia.
Jak już wskazano powyżej, przepis art. 14b § 3 O.p. określa, że koniecznym elementem wniosku o udzielenie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jest przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego. Aby jednak dokonać oceny prawnej danych okoliczności faktycznych, do czego wnioskodawca jest zobowiązany, konieczne jest przytoczenie konkretnej normy prawa podatkowego, która w sprawie ma być zastosowana. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3077/13 (dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalej przytaczane w tym uzasadnieniu orzeczenia), którego pogląd Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela, ocena prawna to wskazanie normy prawnej, którą wnioskodawca uważa za właściwą, oraz uzasadnienie prawne tego wskazania. Z kolei wskazanie przepisów prawnych polega na skonkretyzowaniu przepisu lub grupy przepisów. Tylko wtedy organ może określić, czy stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe. Przy czym w orzecznictwie przyjmuje się, że o ile opis stanu faktycznego może być sformułowany dowolnie, o tyle pytanie i stanowisko własne w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego musi być sformułowane w sposób, który nie rodzi wątpliwości co do tego, jakich przepisów dotyczy wniosek (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1310/13). Niemniej jednak stan faktyczny (lub zdarzenie przyszłe) zawsze muszą być przedstawione w relacji do przepisów prawa wskazanych w stanowisku wnioskodawcy (por. wyroki NSA: z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1627/14 i z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1605/14). W literaturze wskazano, że przez stanowisko własne wnioskodawcy, o którym mowa w art. 14b § 3 O.p., należy rozumieć prawną kwalifikację przedstawionego stanu faktycznego, w którego obszarze będzie się toczyć postępowanie o wydanie interpretacji indywidualnej (por. J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Warszawa 2010 r., s. 76 i nast.).
Jak wynika z powyższych orzeczeń, postępowanie interpretacyjne dotyczy konkretnych przepisów prawa, które, według wnioskodawcy, mogą mieć znaczenie w jego konkretnej indywidualnej sprawie. Wbrew stanowisku wnioskodawczyni nie polega ono na zakwalifikowaniu przez organ w samodzielny sposób stanu faktycznego opisanego we wniosku pod jakiekolwiek, niewymienione w nim, przepisy prawa podatkowego.
W świetle opisanego już powyżej niepełnego sposobu realizacji przez stronę wezwania organu z dnia 20 maja 2016 r. (w części odnoszącej się do określenia przepisu prawa budzącego wątpliwości interpretacyjne i do przedstawienia stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego) wniosek (wraz z jego uzupełnieniem) prawidłowo został uznany przez organy za niespełniający wymogów, o których mowa w art. 14b § 3 O.p. Nie zawiera on bowiem stanowiska wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego (por. także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 273/15), jako niezbędnego elementu wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej. Brak stanowiska wnioskodawcy co do oceny prawnej stanu faktycznego przedstawionego we wniosku uniemożliwia wydanie interpretacji – ta bowiem ze swej istoty polega na stwierdzeniu przez organ, czy stanowisko przedstawione przez stronę, w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego, uznaje on za prawidłowe, czy za nieprawidłowe. Przy braku wskazania przepisów, które budzą wątpliwości interpretacyjne strony, organ nie mógł więc wypowiedzieć się co do prawidłowości zajętego przez nią stanowiska w zakresie zwolnienia z opodatkowania odsetek. Gdyby podzielić pogląd skarżącej, to organ sam musiałby poszukiwać przepisów prawa podatkowego (lub ewentualnie także przepisów prawa cywilnego), które w stanie faktycznym opisanym we wniosku mogłyby mieć zastosowanie. Jednak przyjęciu takiej koncepcji sprzeciwia się opisana już powyżej istota interpretacji indywidualnej, sprowadzająca się do oceny stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego, która wpierw musi być zaprezentowana przez stronę. Nie chodzi przy tym, co należy podkreślić, o przedstawienie skomplikowanych wywodów prawnych czy dogłębnej analizy stanu prawnego, lecz o wskazanie konkretnego przepisu prawa podatkowego, którego stosowanie budzi wątpliwości strony.
Niezależnie od omówionej kwestii organy podatkowe obu instancji zasadnie przyjęły, iż strona nie dopełniła obowiązku uzupełnienia braków wniosku w zakresie wskazania wszystkich, niezbędnych dla zajęcia stanowiska, elementów stanu faktycznego. W postępowaniu interpretacyjnym nie może świadczyć o uzupełnieniu opisu stanu faktycznego (braku wniosku) przedstawienie przez stronę określonych dokumentów, co w tym przypadku sprowadzało się do załączenia do uzupełnianego wniosku kserokopii wyroku sądu powszechnego oraz dwóch wydruków z rachunków bankowych. W omawianym tu postępowaniu, jak już wyżej podkreślono, organ nie może dokonywać żadnych samodzielnych ustaleń faktycznych ani prowadzić postępowania dowodowego. Wydając interpretację indywidualną opiera się on w całości na opisie stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę. Tym samym przyjąć należy, że organ nie został np. poinformowany, w jakiej dacie wypłacono odszkodowanie (tej informacji nie zawarto w opisie stanu faktycznego, a załączone wydruki z rachunków bankowych nie mogły zostać uwzględnione), co uniemożliwiało zidentyfikowanie stanu prawnego, według którego miałaby być oceniana prawidłowość stanowiska wnioskodawczyni. Niewątpliwym jest również, że wnioskodawczyni nie wskazała m.in. przepisów prawa, na podstawie których został wydany wyrok zasądzający odszkodowanie wraz z odsetkami ani też sposobu obliczenia zasądzonych tym wyrokiem odsetek.
Podsumowując stwierdzić należy, że skoro strona nie uzupełniła w pełnym zakresie braków wniosku, to organ podatkowy zgodnie z procedurą pozostawił ten wniosek bez rozpatrzenia, na podstawie prawidłowo zastosowanych przepisów prawa, tj. art. 14g § 1 i art. 14h w związku z art. 169 § 1 O.p.
Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia takich naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dawałyby podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Sąd skargę jako nieuzasadnioną oddalił, orzekając na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a to stosownie do art. 119 pkt 3 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło