I SA/Op 425/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 12 marca 2024 r., nr FWO.330-3.1.2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy ponownego naliczenia, wyrównania wysokości i wypłaty należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy odrzucić skargę. P. G. działający przez pełnomocnika z wyboru - radcę prawnego P. S., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu (zwanego dalej organem) z dnia 12 marca 2024 r., nr FWO.330-3.1.2023. Przedmiotową decyzją wydaną na podstawie art. 158 § 1 oraz art. 157 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572) - zwanej dalej K.p.a., odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 23 listopada 2020 r., którą odmówiono ponownego naliczenia, wyrównania wysokości i wypłaty należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Zaskarżona do Sądu decyzja z dnia 12 marca 2024 r., nr FWO.330-3.1.2023, zawierała pouczenie, że przysługuje na nią prawo złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia, a skargę wnosi się za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu. W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik organu - radca prawny M. M. wniósł m.in. o oddalenie skargi odnosząc się merytorycznie do jej zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.) - dalej: zwaną "P.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Przywołane przepisy prawa wskazują, że jeżeli stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, to wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne jako przedwczesne. Dla wypełnienia warunku wyczerpania środków zaskarżenia bezwzględnie konieczne jest uprzednie rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej drugiej instancji. W sytuacji zaś, gdy strona nie wyczerpie trybu zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Jak wskazuje się w doktrynie - niedopuszczalność skargi z innych przyczyn wystąpi w szczególności, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 58.). Z akt sprawy sądowej wynika, że skarżący uczynił przedmiotem zaskarżenia decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 12 marca 2024 r., nr FWO.330-3.1.2023. Zdaniem Sądu, skarżącemu od tej decyzji przysługiwało prawo wniesienia odwołania do Komendanta Głównego Policji w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, pomimo, że organ w pouczeniu wskazał, że stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Przedmiotowa decyzja jest bowiem wydana na podstawie przepisów art. 157 i 158 K.p.a. i dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja taka - wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności - jest decyzją w nowej sprawie, a więc decyzją pierwszej instancji i służy wobec niej odwołanie do organu wyższej instancji, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji (zgodnie z art. 127 kpa), a nie skarga do sądu administracyjnego. W świetle art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 145) o Policji, w postępowaniu administracyjnym, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Policji, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, organem właściwym jest komendant powiatowy (miejski) Policji, a na obszarze m.st. Warszawy – komendant rejonowy Policji. Natomiast w postępowaniu administracyjnym w sprawach, o których mowa w ust. 1, organami wyższego stopnia są: 1) w stosunku do komendanta powiatowego (miejskiego) Policji - komendant wojewódzki Policji; 1a) w stosunku do komendanta rejonowego Policji - Komendant Stołeczny Policji; 2) w stosunku do komendanta wojewódzkiego Policji - Komendant Główny Policji. Wobec powyższego, stronie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, określoną w treści art. 16 K.p.a. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 K.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. W tym stanie rzeczy skarga jest niedopuszczalna z powodu niewyczerpania toku postępowania przed organami administracyjnymi i jako taka podlega odrzuceniu. Sąd administracyjny nie ma bowiem możliwości kontroli merytorycznej decyzji wydanej w I instancji. Jednocześnie Sąd dostrzegł, że zaskarżona w rozpoznawanej sprawie decyzja nie zawierała prawidłowego pouczenia o terminie i trybie wniesienia odwołania. Zauważyć zatem należy, że na podstawie art. 112 K.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Wynikające z art. 112 K.p.a. błędne pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia należy traktować na równi z brakiem pouczenia. W przypadku błędnego pouczenia o prawie do złożenia środka zaskarżenia art. 112 K.p.a. przyznaje stronie prawo do skorzystania z takiego środka w trybie i terminie wskazanym w tym pouczeniu. Powołany artykuł z mocy prawa udziela stronie ochrony prawnej, a tym samym nie ma podstaw do odsyłania strony na inną drogę ochrony prawnej (np. przez złożenie prośby o przywrócenie terminu), jeżeli ta ochrona jest przyznana z mocy prawa. Dla strony niepouczonej (błędnie pouczonej), termin do jego wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, a więc taka strona nawet uchybiwszy terminowi do wniesienia środka zaskarżenia na skutek braku pouczenia o przysługiwaniu takiego środka, może wnieść odwołanie w każdym czasie bez potrzeby dodatkowego składania wniosku o przywrócenie terminu (por. wyrok WSA z Łodzi z dnia 3 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 535/23, LEX nr 3617546). Błędne pouczenie strony o braku przysługiwania środka zaskarżenia lub brak pouczenia o przysługiwaniu środka zaskarżenia nie może prowadzić do negatywnych skutków dla samej strony, która z uchybieniem terminu wniosła odwołanie. Taka strona może skutecznie wnieść odwołanie w każdej chwili, gdyż nie utraciła prawa do dopełnienia tej czynności w myśl wyraźnego przepisu prawa (tak NSA w wyroku z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 37/21, LEX nr 3393054). Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. uznał, że skarga w sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, co orzekł jak w sentencji postanowienia.