I SA/Op 426/08

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu: - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z odsetkami oraz dokonania zabezpieczenia w/w zobowiązania, wskutek wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi K. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z odsetkami oraz dokonania zabezpieczenia w/w zobowiązania. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany był - zgodnie z postanowieniami § 1 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, 2193) – do uiszczenia wpisu stałego od skargi w kwocie 500 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarżący K. S. na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr153, poz.1270)- zwanej dalej ustawą, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż nie jest w stanie uiścić wymaganych kosztów sądowych, gdyż z dochodów pochodzących ze stosunku pracy w wysokości 3.500 (netto) zobowiązany jest, poza wydatkami na bieżące utrzymanie i leczenie, ponosić również koszty związane ze świadczeniem alimentacyjnym w wysokości 1.500 zł. W części wniosku dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wykazał, iż sam prowadzi gospodarstwo domowe, uzyskuje miesięcznie dochody z wynagrodzenia za pracę w kwocie 4.700 zł (brutto) oraz że poza współwłasnością lokalu mieszkalnego o powierzchni 114 m² nie posiada innego majątku jak też żadnych oszczędności. Uzupełniając, na wezwanie tut. Sądu, wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący za pośrednictwem pełnomocnika przedłożył kserokopie zaświadczeń wystawionych przez żonę skarżącego (a potwierdzonych za zgodność z oryginałem) o podejmowaniu przez nią umówionej kwoty świadczenia alimentacyjnego w wysokości 1.500 zł pismo, a także pismo w którym oświadczył, że obecnie nie posiada rachunku bankowego. Na mocy art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Zatem działając na podstawie 258 § 2 pkt 7 ustawy należy rozważyć czy w świetle okoliczności wynikających z materiału dowodowego strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanych wyżej przepisów art. 246 § 1 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy zarówno w pełnym w zakresie jak i w częściowym stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak zostało stwierdzone bowiem w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004r. (GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz.8) ,,udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Mając na względzie informacje o stanie rodzinnym , majątkowym i finansowym zwarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak też wynikające z dodatkowo przedłożonych dokumentów nie sposób uznać, że w ramach prowadzonego samotnie gospodarstwa domowego skarżący nie jest w stanie pokryć wymaganych kosztów postępowania wynoszących na etapie skargi 500 zł (przy ewentualnym złożeniu skargi kasacyjnej wynoszących 250 zł, zaś przy uiszczeniu opłaty kancelaryjnej stanowiących kwotę 100 zł). Takie stwierdzenie uzasadnia skala dochodów uzyskiwanych miesięcznie ze stosunku pracy (a więc dochodów pozyskiwanych w sposób stały, co również nie jest bez znaczenia dla oceny sytuacji finansowej skarżącego) przez skarżącego zawierająca się w kwocie 4.700 zł brutto (około 3.500 zł netto). W przypadku skarżącego uznano bowiem, iż tej wielkości miesięczne dochody obciążone koniecznymi kosztami ponoszonymi na jego bieżące utrzymanie oraz zapłatą świadczenia alimentacyjnego w kwocie 1.500 zł umożliwiają mu również wygenerowanie dodatkowych środków pieniężnych w celu pokrycia wymienionych kosztów sądowych, tym bardziej, że na obecnym etapie tj. na etapie skargi wymagane koszty sądowe w przedmiotowej sprawie ograniczają się do 500 zł. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.