I SA/Op 429/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu III i IV raty podatku od nieruchomości za 2015 r., p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi D. P. (dalej jako skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu III i IV raty podatku od nieruchomości za 2015 r. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Na dalsze koszty w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W dniu 30 listopada 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynął wniosek skarżącego (sporządzony na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718] - zwanej dalej p.p.s.a.), w którym zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżący oświadczył, że sam pozostaje w gospodarstwie domowym, że od początku października 2014 r. pozostaje bez pracy, że od kilku lat podlega leczeniu w poradni [...], będąc pod opieką [...] i [...] (w wyniku pogorszenia się stanu zdrowia od 14 czerwca do 12 lipca 2016 r. zmuszony był odbyć terapię w [...] w [...]), że posiada dom o powierzchni [...] m² (po dwóch powodziach nadający się do rozbiórki), nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha (położoną na terenie zalewowym) i działkę budowlaną o powierzchni [...] m². Dodatkowo skarżący przedłożył kserokopie: paragonów fiskalnych, zaświadczenia wystawionego w dniu 28 listopada 2016 r. przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] o zarejestrowaniu go od 27 października 2014 r. jego osoby jako bezrobotnego, zaświadczeń wystawionych przez lekarzy [...], zaświadczenia o pobycie w szpitalu, decyzji o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych i jego utracie. Wraz z załączonymi kserokopiami wymienionych dokumentów skarżący przekazał pismo, w którym wskazał, że w bieżącym utrzymaniu wspierany jest przez matkę i dwóch młodszych braci, pracujących na terenie [...]. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, iż instytucja prawa pomocy przewiduje dla skarżącego możliwość zwolnienia od kosztów sądowych w całości bądź w części oraz ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Przy czym zastosowanie tej instytucji do konkretnego przypadku może mieć miejsce w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, bądź też w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 p.p.s.a.). Przewidywana możliwość ubiegania się przez skarżącego o prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnosi skarżący) uwarunkowana jest spełnieniem przesłanki określonej w art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego, wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8). W tym kontekście należy wskazać, że oceniana jest zasadność wniosku w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, niepubl.). W ocenie referendarza informacje oraz dane zwarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak też w dodatkowo przesłanym piśmie i kserokopiach dokumentów wskazują na wyjątkową sytuację skarżącego w rozumieniu art. 246 § 1, pkt. 2 p.p.s.a. Referendarz uznał bowiem, że skarżący będąc osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (co wynika z załączonego zaświadczenia), wspieraną finansowo w bieżącym utrzymaniu przez matkę i braci nie jest w stanie wywiązać się z obowiązku zapłaty wymaganych kosztów sądowych. Na wyjątkową w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje również powoływany przez skarżącego stan zdrowia, powodujący ograniczenia w podjęciu pracy zarobkowej. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.