I SA/Op 433/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu 27 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 24 lipca 2009 r. Nr PF-II/4181-0004/09/SK w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003 r., postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi L. B. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 24 lipca 2009 r. Nr PF-II/4181-0004/09/SK w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003 r. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej również w kwocie 100 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Skarżący L. B. na, złożonym 5 października 2009 r. w tut. Sądzie, urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) – zwanej dalej ustawą, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, iż z uwagi na trudną sytuację rodzinną i majątkową nie jest wstanie uiścić wpisu od skargi. W części wniosku dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wykazał, iż w gospodarstwie domowym pozostają również konkubina i niepełnoletni syn, posiada lokal mieszkalny o powierzchni 100 m² i nieruchomość rolną o powierzchni 1,3 ha., oraz że dochody miesięczne uzyskiwane w ramach gospodarstwa domowego wynoszą 1.000 euro ( dochody konkubiny z pracy wykonywanej poza granicami Polski ). Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt 2 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Zgodnie z art. 255 ustawy jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na podstawie art. 255 ustawy, pismem z 7 października 2009 r. ( doręczonym 13 października 2009 r. ) wezwano go do przekazania informacji odnośnie: - ponoszonych, przez niego oraz pozostałych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, kosztów na bieżące utrzymanie ( tj. z wyodrębnieniem na poszczególne pozycje łącznie z kosztami utrzymania lokalu mieszkalnego ) oraz źródeł finansowych umożliwiających pokrycie tych koszów ( tj. czy oprócz wykazanych we wniosku dochodów konkubiny skarżący uzyskuje jakiekolwiek dochody i w jakiej wysokości, a jeżeli nie to czy skarżący posiada status bezrobotnego i podejmuje jednocześnie działania celu podjęcia pracy ), - pożytków uzyskiwanych z nieruchomości rolnej, - egzekucji prowadzonej przez Komornika Urzędu Skarbowego w Kluczborku wraz z dowodami potwierdzającymi fakt prowadzenia egzekucji jak i skalę tej egzekucji ( tj . jakie składniki majątku skarżącego i w jakiej wysokości jest obciążone tą egzekucją ), Poza tym wezwano go w tym piśmie do złożenia w wyznaczonym terminie wyciągów i odpisów z kont i lokat bankowych jego oraz konkubiny za ostatnie trzy miesiące bieżącego roku. W odpowiedzi skarżący przedłożył pismo sporządzone 19 października 2009 r., w którym oświadczył, że: - aktywnie poszukuje pracy i nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako bezrobotny, gdyż z rejestracją nie wiązałoby się prawo do otrzymania zasiłku, - nie czerpie żadnych pożytków z posiadanej nieruchomości rolnej, - Komornik Urzędu Skarbowego w Kluczborku prowadzi przeciwko niemu egzekucję pieniężną, w ramach której dokonał zajęcia lokalu mieszkalnego położonego w Kluczborku oraz rachunków bankowych i maklerskich, - opłaty za energię elektryczną, gaz i czynsz wynoszą odpowiednio 98, 86 zł, 144,67 zł i 155,20 zł, - z przyczyn obiektywnych nie jest w stanie przedłożyć aktualnych wyciągów i rachunków bankowych. Wraz z pismem skarżący przekazał kserokopie: dokumentów potwierdzających dokonanie opłaty na rzecz wspólnoty mieszkaniowej oraz za dostarczenie energii elektrycznej gazu, zaświadczenia wysokości zarobków konkubiny A. P., dwóch tytułów wykonawczych, zajęcia nieruchomości, zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, wyciągu z rachunku Centralnego Domu Maklerskiego PKO S.A. i zawiadomienie o zajęciu rachunku Centralnego Domu Maklerskiego PKO S.A. Ocenę sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżącego dokonano w oparciu o informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie z 19 października 2009 r. i opisanych wyżej dokumentach przekazanych wraz z tym pismem. Zatem mając na względzie informacje o stanie rodzinnym, majątkowym i finansowym tam zawarte uznano, że pokrycie wymaganych kosztów postępowania wynoszących na etapie skargi 100 zł ( przy ewentualnym złożeniu skargi kasacyjnej wynoszących również 100 zł oraz przy uiszczeniu opłaty kancelaryjnej stanowiącej kwotę 100 zł ) nie nastąpi z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i rodziny ( art. 246 § 1, pkt 2 ). W ocenie referendarza dochody uzyskiwane w gospodarstwie domowym prowadzonym wspólnie z konkubiną w wysokości 1.000 euro ( jak wynika z przedłożonych dokumentów nieobciążone egzekucją pieniężną ), pomniejszone o koszty związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego wynoszące 398,73 zł ( czynsz - 155,20 zł, energia elektryczna – 98,86 zł, gaz – 144,67 zł ) oraz inne wydatki, które należało uznać za konieczne do bieżącego utrzymania ( m.in. kosztami zakupu żywności i środków czystości ), pozwalają na wygenerowanie dodatkowych środków pieniężnych w celu pokrycia nie tylko wymienionych na wstępie kosztów sądowych, ale również kosztów sądowych w innej sprawie zawisłej przed tut. Sądem o sygn. Akt I SA/Op 432/09 ( wpis od skargi w tej sprawie stanowi kwotę 100 zł, co oznaczana, że na obecnym etapie tj. na etapie skargi wymagane koszty sądowe w przedmiotowej sprawie ograniczają się do 100 zł, zaś w obu sprawach do 200 zł ). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy.