I SA/Op 442/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S., E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 czerwca 2021 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wniesionego odwołania postanawia: odrzucić skargę E. S. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 25 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniesionego przez W. S. odwołania od wezwania Burmistrza Namysłowa z 27 października 2020 r. nr [...] do zapłaty należności z tytułu bezumownego korzystania z części działki nr a w kwocie należności głównej 616,25 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 22,99 zł. Od tego postanowienia W. S. i E. S. wnieśli skargę do tutejszego Sądu, wskazując na naruszenie porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej oraz naruszenie praw konstytucyjnych tj. art. 45 i 65 ust.5 Konstytucji RP. Jak wynika z akt sprawy W. S. był, na podstawie umowy z 27 stycznia 2017 r., dzierżawcą części działki nr a k.m. [...] w [...], której właścicielem jest gmina [...]. Umowa ta została zawarta na czas od 27 stycznia 2017 r. do 30 września 2019 r. Burmistrz Namysłowa pismem z 27 października 2020 r. nr [...] wezwał W. S., na podstawie art. 476 Kodeksu cywilnego, do zapłaty należności z tytułu bezumownego korzystania z części działki nr a w kwocie należności głównej 616,25 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 22,99 zł. Odpowiadając na powyższe wezwanie W. S. odmawiając zapłaty wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, kwestionując istnienie tytułu zapłaty. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2020 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność tego odwołania, uznając, że skarżona czynność Burmistrza Namysłowa była czynnością cywilnoprawną, do której nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (ani też Ordynacji podatkowej). W konsekwencji Kolegium z uwagi na brak aktu administracyjnego, który podlegałby zaskarżeniu, uznało, że odwołanie od wezwania do zapłaty czynszu (wraz z odsetkami) z tytułu bezumownego posiadania gruntów jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 kpa. Powyższe postanowienie było przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 5 marca 2021, sygn. akt I SA/Op 15/21 uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzając, że wprawdzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uznało, że kwestie dotyczące zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, dochodzone mogą być wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym, jednakże wadliwie stwierdziło niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 kpa. Wadliwość działania Kolegium dotyczyła rodzaju rozstrzygnięcia jakie wydał organ odwoławczy, bowiem skoro Kolegium nie miało kompetencji do prowadzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, a w konsekwencji nie miało kompetencji do wydania w sprawie nim objętej decyzji administracyjnej lub innego aktu administracyjnego, to organ powinien pismo zatytułowane jako odwołanie zwrócić wnioskodawcom na podstawie art. 66 § 3 kpa. Mając na względzie ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wynikające z przywołanego wyroku WSA w Opolu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 25 czerwca 2021 r, zwróciło W. S. wniesione przez niego podanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga E. S. podlega odrzuceniu. Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 t.j. - dalej zwanej "ppsa") sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres właściwości sądów administracyjnych został unormowany w art. 3 § 2, art. 3 § 3 oraz w art. 4, przy czym do sądowej kontroli aktów w formie postanowień odnoszą się przepisy art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ppsa, stanowiące, że sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2) oraz na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Stosownie do art. 50 § 1 ppsa, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie natomiast z art. 50 § 2 ppsa, uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Pod pojęciem interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 ppsa, rozumie się istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Istnienie legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny. Podmioty mają legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, natomiast brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi. W niniejszej sprawie to W. S. wniósł odwołanie od wezwania Burmistrza Namysłowa z 27 października 2020 r. nr [...] do zapłaty należności z tytułu bezumownego korzystania z części działki nr a w kwocie należności głównej 616,25 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 22,99 zł. Wezwanie było skierowane do W. S. i to z nim zawarta była wcześniej umowa dzierżawy części działki nr a k.m. [...] w [...]. On także jest adresatem zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia i jest zarazem legitymowany do wniesienia skargi na to postanowienie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że E. S. nie była stroną ani uczestnikiem postępowania toczącego się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Opolu zakończonego postanowieniem z dnia 25 czerwca 2021 r., a w konsekwencji nie jest także uprawniona do zaskarżenia tego postanowienia. W tym stanie rzeczy, skargę E. S. należało, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 50 ppsa, odrzucić z powodu braku legitymacji do jej wniesienia do sądu administracyjnego.