I SA/Op 446/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gerard Czech po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 13 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2014 r. postanawia: odrzucić skargę Decyzją z dnia 13 września 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, po rozpatrzeniu odwołania R. N. (dalej określany jako: "skarżący", "strona") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2017 r. określającą stronie zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2014 r. w kwocie 18.827,00 zł. Decyzja powyższa została wysłana pełnomocnikowi strony – doradcy podatkowemu J. S. w dniu 13 września 2017 r. za pomocą środków komunikacji elektronicznej (platformy internetowej ePUAP), na wskazany przez pełnomocnika adres skrzynki elektronicznej. W dniu 23 października 2017 r. pełnomocnik strony wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej odrzucenie, podnosząc że skarga została wniesiona po terminie. Jednocześnie organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została udostępniona pełnomocnikowi strony na profilu ePUAP w dniu 13 września 2017 r., co wynika z urzędowego poświadczenia doręczenia (k. 199 akt administracyjnych). Natomiast w dniu 20 września 2017 r. pełnomocnik strony po zalogowaniu się na platformie ePUAP oraz podpisaniu urzędowego poświadczenia doręczenia i wysłaniu komunikatu zwrotnego otrzymał w wersji elektronicznej, będącą przedmiotem zaskarżenia, decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej też: [P.p.s.a.], skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Jednocześnie w przypadku wniesienia skargi po terminie, sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a.). Na wstępie czynionych rozważań zauważyć należy, że zgodnie z art. 144 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), dalej: [O.p.] doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. W myśl art. 152a § 1 O.p., w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma, 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w art. 20a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570 t.j.), dalej też: [ustawa o informatyzacji]. Natomiast jak wynika z art. 152 § 3 O.p. w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w art. 152a § 1 pkt 3. Podkreślić należy, że ustawa o informatyzacji, określa zasady wymiany informacji drogą elektroniczną, w tym dokumentów, pomiędzy podmiotami publicznymi. Z kolei wydane na jej podstawie rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych z dnia 14 września 2011 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 971) określa zasady doręczania dokumentów elektronicznych za pośrednictwem ePUAP. Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia doręczenie dokumentu elektronicznego na nośniku informatycznym może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia, które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego (§ 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). W przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). Natomiast sposób tworzenia poświadczenia doręczenia dokumentów elektronicznych uregulowany został w § 14, 15 i 16 ww. rozporządzenia. Proces ten przebiega w ten sposób, że doręczenie wymaga świadomego przyjęcia przesyłki przez adresata i dokonania potwierdzenia odbioru przez złożenie podpisu. Podpis elektroniczny, o którym mowa w § 15 rozporządzenia, może być złożony z wykorzystaniem certyfikatu kwalifikowanego lub danych potwierdzonych profilem zaufanym ePUAP. Dopiero po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń, bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata: udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia; udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia (§ 16 rozporządzenia). Z powyższego wynika, że doręczanie pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej następuje dwuetapowo. W pierwszym etapie, w celu doręczenia pisma w postaci dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres e-mail strony postępowania informację, że adresowana do niej korespondencja czeka na odebranie i w mailu tym organ musi przekazać pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma ze wskazaniem adresu elektronicznego (link), pod którym przesyłkę można pobrać. Natomiast kolejny etap doręczenia pisma to jego pobranie i podpisanie przez adresata urzędowego poświadczenia odbioru pisma. Stosownie do przedstawionych wyżej wymogów, w okolicznościach niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 13 września 2017 r. została wysłana pełnomocnikowi strony skarżącej za pomocą środków komunikacji elektronicznej na adres skrzynki elektronicznej, według identyfikatora adresata: [...], w dniu jej wydania (co potwierdza zapis dotyczący daty utworzenia poświadczenia). Tym samym skutek doręczenia decyzji, jak prawidłowo zauważył organ podatkowy, nastąpił w dniu 20 września 2017 r., tj. w momencie podpisania przez pełnomocnika urzędowego poświadczenia doręczenia wraz z wysłaniem do organu komunikatu zwrotnego, potwierdzonego wygenerowanym z systemu urzędowym poświadczeniem doręczenia (k. 199 akt adm.). W przedmiotowej sprawie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 20 października 2017 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, że reprezentujący stronę pełnomocnik wniósł skargę do organu odwoławczego w formie elektronicznej, tj. za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 23 października 2017 r., a zatem po upływie terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 53 § 1 P.p.s.a. Jednocześnie wskazać należy, że skoro z powołanych wyżej przepisów wynika, że doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej jest skuteczne w sytuacji, gdy adresat potwierdzi odbiór pisma poprzez podpisanie urzędowego poświadczenia odbioru, zasadnie organ wywiódł, że przesłane za pośrednictwem platformy ePUAP pismo pełnomocnika z dnia 22 września 2017 r., zawierające informację o potwierdzeniu odbioru zaskarżonej decyzji pozostaje bez wpływu na termin do wniesienia skargi do Sądu. Termin ten, jak zasadnie przyjął Dyrektor Izby, wynikał wprost z urzędowego poświadczenia doręczenia, wytworzonego w momencie udostępnia adresatowi do pobrania doręczanego dokumentu elektronicznego, nie zaś z potwierdzenia wygenerowanego automatycznie przez system, w wyniku wpływu dokumentu elektronicznego do skrzynki nadawczej organu, tj. urzędowego poświadczenia przedłożenia dokumentu elektronicznego, które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego. W tych okolicznościach skargę złożoną w dniu 23 października 2017 r. uznać należało za spóźnioną, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a.