I SA/Op 446/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. M. na decyzję Burmistrza Głuchołaz z dnia 27 stycznia 2025 r., nr Dś.111000.000611.25 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego od skargi. T. M. (zwana dalej "skarżącą") wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Burmistrza Głuchołaz z dnia 27 stycznia 2025 r., nr Dś.111000.000611.25, odmawiającą przyznania pomocy "doraźnej" w formie zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi ogłoszonej klęską żywiołową, jaka miała miejsce na terenie miasta i gminy Głuchołazy we wrześniu 2024 r. Skarga ta została zarejestrowana pod nr DK/Op 20/25 i przesłana do Burmistrza Głuchołaz celem nadania jej biegu na podstawie art. 54 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w tym nadesłania akt administracyjnych sprawy wraz z odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania, o czym poinformowano skarżącą. Burmistrz Głuchołaz w dniu 10 czerwca 2025 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) przesłał pismo przewodnie datowane na 4 czerwca 2025 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy. W piśmie z 4 czerwca 2025 r. Burmistrz Głuchołaz stwierdził, że mieszkanie wnioskodawczyni nie zostało zalane w wyniku powodzi, dlatego nie kwalifikowała się do uzyskania pomocy w formie zasiłku na celowego na usuwanie skutków powodzi. Na skutek zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z dnia 12 czerwca 2025 r., wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi przez: - wskazanie numeru PESEL skarżącej, - osobiste podpisanie wniesionej skargi lub przedłożenie osobiście podpisanego egzemplarza skargi (albowiem przedłożono niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię skargi). Opisane wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści, w terminie 7 dni o dnia doręczenia wezwania, spowoduje odrzucenie skargi. Ponadto, wobec oznaczenia w skardze, jako kwestionowanego aktu, decyzji Burmistrza Głuchołaz z dnia 27 stycznia 2025 r., nr Dś.111000.000611.25, i jednocześnie, wobec przedłożenia przez organ dokumentów, z których wynika, że decyzja Burmistrza Głuchołaz z 27 stycznia 2025 r., nr Dś.111000.000611.25, odmawiająca skarżącej przyznania zasiłku, została w postępowaniu odwoławczym utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 8 kwietnia 2025 r., nr [...], wezwano skarżącą do jednoznacznego oznaczenia przedmiotu zaskarżenia, w terminie 7 dni, przez podanie daty i numeru zaskarżonego aktu. Skarżąca została poinformowana, że brak odpowiedzi na powyższe wezwanie w wyznaczonym terminie będzie skutkował przyjęciem, że skarga została wniesiona na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 8 kwietnia 2025 r., nr [...], jako podlegającą zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Skarżąca została pouczona na zasadzie art. 6 p.p.s.a, że zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, tj. gdy stronie nie przysługuje już żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Oznacza to, że w sytuacji, gdy załatwienie sprawy następuje w drodze decyzji administracyjnej, skarga przysługuje od decyzji wydanej przez organ drugiej instancji. Przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie została skierowana na adres skarżącej podany w skardze i pod tym adresem doręczona jej w dniu 20 czerwca 2025 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki znajdujące się w aktach sądowych (k. 35). Skarżąca odpowiedziała na wezwanie przesyłając podpisany egzemplarz skargi i wskazała w nim swój numer PESEL, w skardze ponownie podała, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Burmistrza Głuchołaz z 27 stycznia 2025 r., nr Dś.111000.000611.25, odmawiająca przyznania zasiłku. Wobec powyższego, na zarządzenie z dnia 1 lipca 2025 r. ponownie wezwano skarżącą – jako stronę działającą bez profesjonalnego pełnomocnika – do jednoznacznego określenia przedmiotu zaskarżenia, to jest wskazania czy strona skarży decyzję Burmistrza Głuchołaz z 27 stycznia 2025 r. czy ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 8 kwietnia 2025 r., w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi na decyzję organu pierwszej instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalnej. Skarżącej ponownie wyjaśniono, że na podstawie art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, tj. gdy stronie nie przysługuje już żaden środek zaskarżenia, taki jak odwołanie od decyzji. Oznacza to, że skarga do sądu przysługuje stronie na decyzję organu drugiej instancji. Wyjaśniono też, że z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych sprawy, wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (organ drugiej instancji) wydało 8 kwietnia 2025 r. decyzję nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Głuchołaz (organu pierwszej instancji) z 27 stycznia 2025 r., nr Dś.111000.000611.25, odmawiającą przyznania pomocy "doraźnej" w postaci zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi ogłoszonej klęską żywiołową, jaka miała miejsce na terenie miasta i gminy Głuchołazy we wrześniu 2024 r. Skarżąca odebrała wezwanie Sądu w dniu 10 lipca 2025 r., o powyższym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki znajdujące się w aktach sądowych (k. 40). Skarżąca nie odpowiedziała na ponowne wezwanie Sądu do dnia wydania niniejszego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a., warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, co jednak w niniejszej sprawie nie wystąpiło. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Burmistrza Głuchołaz, a organ ten działał w niniejszej sprawie jako organ I instancji. Stąd też od wydanej decyzji przysługiwało skarżącej na podstawie art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) prawo złożenia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. O powyższym skarżąca została poinformowana w pouczeniu kwestionowanej decyzji. Skarżąca skorzystała z tego prawa i złożyła odwołanie od zaskarżonej decyzji. Z tych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wydało 8 kwietnia 2025 r. decyzję nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Głuchołaz (organu pierwszej instancji) z 27 stycznia 2025 r., nr Dś.111000.000611.25, odmawiającą przyznania pomocy "doraźnej" w postaci zasiłku celowego na usuwanie skutków powodzi ogłoszonej klęską żywiołową, jaka miała miejsce na terenie miasta i gminy Głuchołazy we wrześniu 2024 r. Co istotne, w decyzji z 8 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu pouczyło skarżącą o możliwości zakwestionowania tej decyzji przez wniesienie, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia, skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca nie wniosła jednak skargi na tę decyzję, lecz na decyzję Burmistrza Głuchołaz (organu pierwszej instancji) z 27 stycznia 2025 r., nr Dś.111000.000611.25. Okoliczność tę potwierdzają m.in. dane wynikające z repertorium sądowego, w którym brak jest adnotacji o skardze wniesionej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 8 kwietnia 2025 r., nr [...], Tym samym, decyzja organu drugiej instancji stała się prawomocna. Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika zatem, że skarżąca, wnosząc skargę na decyzję Burmistrza Głuchołaz (organu pierwszej instancji) z 27 stycznia 2025 r., nr Dś.111000.000611.25, w istocie zaskarżyła decyzję organu pierwszej instancji. Stanowisko skarżącej w tym zakresie, pomimo wezwań Sądu i wyjaśnień zawartych w kierowanych do niej wezwaniach, nie zostało w żaden sposób zmodyfikowane. W świetle powyższego należy stwierdzić, że wniesiona skarga była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu, gdyż zaskarżeniu do Sądu podlegają (co do zasady) decyzje lub postanowienia organu drugiej instancji, zgodnie z regułą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wniesiona przez skarżącą do Sądu skarga na powyższą decyzję Burmistrza Głuchołaz, będącą decyzją organu pierwszej instancji, jest zatem niedopuszczalna. Rozpoznanie takiej skargi przez Sąd, stanowiłoby bowiem naruszenie fundamentalnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Z mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5 tego przepisu. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn obejmuje w szczególności sytuację, gdy skarga została wniesiona z naruszeniem zasad i trybu jej wnoszenia. Z powyższych względów, Sąd orzekł o odrzuceniu skargi, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Skarżąca była zwolniona od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z tego powodu, na zasadzie art. 225 p.p.s.a., zgodnie z którym nienależnie uiszczoną opłatę sądową (w tym również wpis) zwraca się stronie z urzędu na jej koszt, Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji postanowienia o zwrocie nienależnie uiszczonego wpisu od skargi.