I SA/Op 454/10

PostanowienieWSA w Opolu2010-07-13

Skład orzekający: Krzysztof Błasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja pożytku publicznego, nieprowadząca działalności gospodarczej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości na podstawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeśli wykaże brak wystarczających środków na ich pokrycie?
Ratio decidendi
Organizacja pożytku publicznego, która nie prowadzi działalności gospodarczej i wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, może zostać zwolniona od tych kosztów w całości na podstawie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Status organizacji pożytku publicznego sam w sobie nie gwarantuje zwolnienia, ale stanowi istotny element oceny jej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie działające jako organizacja pożytku publicznego wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu dotyczącą zwrotu dotacji. Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, wskazując na swoją nieodpłatną działalność, brak majątku trwałego, ujemne saldo na podstawowym koncie bankowym oraz specyficzny charakter środków na subkoncie. Wniosek został rozpatrzony przez referendarza sądowego.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu z dnia 13 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 marca 2010 r. Nr SKO.I/40/1039/2010/po w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi Stowarzyszenia " [...]" w O. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 marca 2010 r. Nr SKO.I/40/1039/2010/po w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W związku z tym strona skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana była - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Na dalsze koszty jakie mogą zaistnieć w przedmiotowej sprawie składają się wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł ( § 3 powołanego rozporządzenia ), opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł. Strona skarżąca na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) – zwanej dalej p.p.s.a., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca podniosła, iż jest organizacją pożytku publicznego działającą na podstawie ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie ( Dz. U. Nr 96, poz. 873 z późn. zm.), nie prowadzącą działalności gospodarczej, której podstawą finansowania działalności są przychody z dotacji otrzymanych w 2009 r. w wysokości 31.997,78 zł, darowizny otrzymane w 2009 r. w kwocie 26.832,27 zł i refundacje etatów z powiatowego urzędu pracy w wysokości 77.568,43 zł. Ponadto strona skarżąca wskazała na średnie miesięczne koszty utrzymania w wysokości 1.459,54 zł ( czyn i media – 305,62 zł, energia elektryczna łącznie z ogrzewaniem – 518,84 zł, opłaty telekomunikacyjne – 635,08 zł ). Natomiast w części wniosku dotyczącej majątku i dochodach strona skarżąca oświadczyła, że nie posiada własnego majątku ani środków trwałych a jedynie składniki wyposażenia pomieszczeń, które zostały zamortyzowane, oraz że osiągnęła dodatni wynik finansowy na dzień 31.12.2009 r. równy kwocie 1.519,37 zł. Z kolei jeżeli chodzi o stan rachunków bankowych strona skarżąca wykazała, że na dzień 25 maja 2010 r. na koncie podstawowym jest saldo ujemne w wysokości 4.910,04 zł oraz środki pieniężne na subkoncie w kwocie 3.302,81 zł, które stanowią środki przekazane w ramach dotacji na realizację zadań oraz środki przekazane przez Powiatowy Urząd Pracy w Opolu na refundację wynagrodzeń, wskazując zarazem, że środki te są ściśle zadekretowane na realizację konkretnych celów, zgodnie z zawartymi umowami. Dodatkowo wraz z wnioskiem strona skarżąca przedłożyła odpis aktualnego KRS. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż ustawie p.p.s.a. ( art. 239 ) wśród podmiotów zwolnionych z mocy ustawy od kosztów sądowych nie wymieniono organizacji pożytku publicznego. Zatem posiadanie przez stronę skarżącą statusu organizacji pożytku publicznego nie jest przesłanką automatycznego zwolnienia z kosztów sądowych. W związku z tym wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać na zasadach ogólnych. Stosownie do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 p.p.s.a.). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 2, pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 2, pkt 2 p.p.s.a. wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu, z jednej strony wysokości obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowych. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) "udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe". W wyniku analizy danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i wynikających z załączonych dokumentów uznano, iż strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Analizując wniosek wzięto bowiem pod uwagę, że strona skarżąca jest organizacją pożytku publicznego prowadzącą działalność na zasadzie non-profit, wolontariatu i nieodpłatnych świadczeniach swoich członków, nie posiadającą, poza zakupionymi z dotacji i zamortyzowanymi składnikami wyposażenia, własnego majątku trwałego oraz że posiadane obecnie środki pieniężne na koncie bankowym w wysokości 3.302,81 zł zostały przekazane na realizację ściśle określonych celów statutowych. Wprawdzie ze statutu strony skarżącej wynika, iż może prowadzić odpłatną działalność i uzyskiwać z tego tytułu dochody, jednakże oświadczyła, że takowej działalności nie prowadzi. W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło