I SA/Op 454/10
PostanowienieWSA w Opolu2010-11-19
Skład orzekający: Gerard Czech
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacji pożytku publicznego, która nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, można przyznać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzez ustanowienie radcy prawnego lub adwokata?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać przyznane osobie prawnej, w tym organizacji pożytku publicznego, która wykaże brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową i następuje w sytuacjach szczególnych, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. W analizowanym przypadku spełniono przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "A – Centrum Integracji Społecznej" w O. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu dotyczącą zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Organizacja zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym, wskazując na brak własnego majątku i ograniczone środki finansowe, które pochodziły głównie z dotacji i darowizn. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata został złożony w trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać Stowarzyszeniu "A – Centrum Integracji Społecznej" w O. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Gerard Czech, po rozpoznaniu z dnia 19 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "A – Centrum Integracji Społecznej" w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, postanawia przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Przedmiotem skargi Stowarzyszenia "A – Centrum Integracji Społecznej" w O. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu strona skarżąca zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W wyniku analizy sytuacji majątkowej i finansowej uznano ten wniosek za zasadny, zwalniając ją z kosztów sądowych w żądanym zakresie.
Obecnie wnioskiem z 18 listopada 2010r., zawartym na urzędowym formularzu, strona skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata. W jego uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż jest organizacją pożytku publicznego działającą na podstawie ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.), nie prowadzącą działalności gospodarczej, której podstawą finansowania są przychody z dotacji otrzymanych w 2009 r. w wysokości 31.997,78 zł, darowizny otrzymane w 2009r. w kwocie 26.832,27 zł i refundacje etatów otrzymane z Powiatowego Urzędu Pracy w wysokości 77.568,43 zł. Natomiast w części wniosku dotyczącej majątku i dochodów strona skarżąca oświadczyła, że nie posiada własnego majątku ani środków trwałych, a jedynie składniki wyposażenia pomieszczeń, które zostały zamortyzowane, oraz że osiągnęła dodatni wynik finansowy na dzień 31.12.2009r. równy kwocie 1.519,37 zł. W odniesieniu do stanu rachunków bankowych strona skarżąca wykazała, że na dzień 17 listopada 2010r. na koncie podstawowym znajdują się środki pieniężne w wysokości 9.010,59 zł, które stanowią w całości środki przekazane w ramach dotacji przez Ministra Sprawiedliwości na realizację powierzonego zadania.
Rozpatrując na podstawie art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej: p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył , co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż przywołana wyżej ustawa (art. 239) wśród podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych nie wymienia organizacji pożytku publicznego. W związku z tym wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu na zasadach ogólnych.
Mając na względzie zakres żądania, wniosek strony skarżącej podlegał rozpoznaniu w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 2, pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Treść powołanego przepisu wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu, z jednej strony wysokości obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowych. Jak bowiem zostało to stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004r. (GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8) ,,udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe".
W wyniku analizy danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, iż strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Analizując wniosek wzięto bowiem pod uwagę, że strona skarżąca jest organizacją pożytku publicznego prowadzącą działalność na zasadzie non-profit, wolontariatu i nieodpłatnych świadczeniach swoich członków, nie posiadającą poza zakupionymi z dotacji i zamortyzowanymi składnikami wyposażenia własnego majątku trwałego, oraz że posiadane obecnie środki pieniężne na koncie bankowym w wysokości 9.010,59 zł zostały przekazane na realizację ściśle określonych celów statutowych. Wprawdzie ze statutu strony skarżącej wynika, iż może ona prowadzić odpłatną działalność i uzyskiwać z tego tytułu dochody, jednakże z informacji zawartych we wniosku nie wynika, że takową działalność w rzeczywistości prowadzi.
W związku z powyższym, na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a. orzeczono o przyznaniu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło