I SA/Op 461/09

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu: - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2007 r., postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia adwokata. Przedmiotem skargi S. H. jest decyzja Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2007 r. W związku z tym skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej również w kwocie 100 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Skarżąca na złożonym 16 listopada 2009 r. ( data stempla pocztowego) urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) –zwanej dalej ustawą, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego oraz zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodach skarżąca oświadczyła, iż obecnie nie pracuje, korzysta z pomocy społecznej, ma na utrzymaniu troje uczących się dzieci ( bliźniacy – 19 lat, córka – 14 lat ) pobierających stypendium, zaś mąż chory na SM uzyskuje dochody z renty i dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 834,97 zł (brutto ). Ponadto wskazała, że jest właścicielką lokalu mieszkalnego o powierzchni 48, 65 m² oraz posiada jako dzierżawca nieruchomość rolną. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ).Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanych wyżej przepisów art. 246 § 1 ustawy wskazuje bowiem, iż prawo pomocy zarówno w pełnym w zakresie jak i w częściowym stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Jak zostało bowiem stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Z kolei jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 ustawy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona – stosownie do art. 255 ustawy - jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na podstawie art. 255 ustawy, pismem z 26 listopada 2009 r. wezwano ją do przekazania w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania: - szczegółowej informacji na temat ponoszonych w jej gospodarstwie domowym kosztów na bieżące utrzymanie ( tj. z wyodrębnieniem na poszczególne pozycje, w tym pozycje dotyczące kosztów utrzymania mieszkania ) wraz dokumentami potwierdzającymi fakt i wysokość ich poniesienia, - szczegółowej informacji odnośnie stypendiów otrzymywanych przez dzieci skarżącej ( m.in. dotyczących wysokości i częstotliwości otrzymywania stypendium ) oraz informacji co do wielkości wykazanej we wniosku o przyznanie prawa pomocy nieruchomości rolnej, jej statusu prawnego i pożytków z niej osiąganych przez rodzinę wnioskodawczyni, - odpowiednich dowodów potwierdzających prawdziwość informacji zawartych we wniosku w zakresie wysokości dochodów uzyskiwanych przez jej męża, - stosownych zaświadczeń z urzędu pracy, z których wynikałoby, iż skarżąca jest osobą bezrobotną oraz wyciągów i odpisów z kont i lokat bankowych jej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące, - wyjaśnienia czy, jakie i z jakim skutkiem podejmowane są przez skarżącą działania w celu uzyskania pracy czy też pomocy finansowej z instytucji zajmującej się pomocą społeczną wraz z dowodami, że takie działania były bądź są przez nią podejmowane. W odpowiedzi skarżąca przedłożyła pismo z 6 grudnia 2009 r., w którym wskazała, iż jej dzieci otrzymują miesięcznie stypendia unijne w łącznej kwocie 370 zł, zaś koszty związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego stanowią kwotę 641, 90 zł. Ponadto oświadczyła, że ze względu na przepisy o własności rolnej nadano jej jedynie status osoby poszukującej pracy, natomiast co do zapytania o konta bądź lokaty bankowe stwierdziła, że żaden z członków rodziny takowych nie posiada. Jednocześnie wraz pismem skarżąca załączyła kserokopie: faktur z tytułu dostawy energii elektrycznej i gazu, pisma Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w N. z 22 października 2009 r., odcinka przekazu pocztowego potwierdzającego przekaz świadczenia rentowego w kwocie 762,87 zł, decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z 2 listopada 2009 r. nr [...] przyznającej mężowi skarżącej P. H. zasiłek rodzinny na troje dzieci miesięcznie w wysokości odpowiednio 98 zł, 98 zł, 91 zł, jednorazowy dodatek do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 100 zł na każde dziecko oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, przyznany na D. H. w kwocie 80 zł miesięcznie, decyzji Burmistrza N. z 10 listopada 2009 r. nr [...] przyznającej córce skarżącej D. H. stypendium szkolne w wysokości 77 zł miesięcznie oraz decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z 10 września 2009 r. przyznającej skarżącej dodatek mieszkaniowy w skali miesiąca w wysokości 232,19 zł. Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i wynikające z przedłożonego dodatkowo pisma wraz z kserokopiami wymienionych dokumentów należało stwierdzić, iż w przypadku skarżącej zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowaną. Uznano bowiem, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, w sytuacji gdy jedyne stałe dochody rodziny skarżącej składającej się z pięciu osób pochodzące ze świadczenia rentowego i dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 762,87 zł ( netto ) obciążone są nie tylko kosztami utrzymania lokalu mieszkalnego w wysokości 641, 90 zł, ale też wydatkami związanymi z chorobą męża oraz utrzymaniem dzieci w wieku szkolnym. Trudną sytuacje skarżącej potwierdzać się zdaje przyznanie jej rodzinie szeregu świadczeń pomocowych, a opisanych powyżej, przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Nysie. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.