I SA/Op 494/24
WyrokWSA w Opolu2024-08-28
Skład orzekający: Marzena Łozowska, Aleksandra Sędkowska, Anna Komorowska-Kaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do zgłoszenia zmiany formy opodatkowania, gdzie podatnik nie zaznaczył formy opodatkowania we wniosku CEIDG, a następnie złożył deklarację PIT-28, narusza prawo materialne lub procesowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że terminy do wyboru formy opodatkowania pozarolniczej działalności gospodarczej są terminami prawa materialnego i nie podlegają przywróceniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przywracania terminów procesowych. Brak zaznaczenia formy opodatkowania we wniosku CEIDG oraz późne złożenie deklaracji PIT-28, a także opłacenie pierwszej zaliczki po terminie, nie uzasadniają przywrócenia terminu. W związku z tym, organy podatkowe prawidłowo odmówiły przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wpis do CEIDG, nie wskazując formy opodatkowania. Następnie złożył deklarację PIT-28 za rok 2022, co organ uznał za próbę wyboru ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Po wezwaniu do wyjaśnienia, skarżący złożył nowe zgłoszenie CEIDG, wskazując wybór ryczałtu od 6 stycznia 2022 r. Organ I instancji odmówił przywrócenia terminu do zgłoszenia zmiany formy opodatkowania, co zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie niemożliwości przywrócenia terminu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi D. U. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr 1601-IOA.4001.1.2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu zgłoszenia zmiany formy opodatkowania oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez D. U. (dalej też określana jako: "Strona", "Skarżący", "Podatnik") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 4 kwietnia 2024 r., którym organ ten działając na podstawie art. 233 § 1pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) [dalej: Op] - utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z 16 stycznia 2024 r. nr 1601-SKI.4001.8.2024 odmawiające przywrócenia terminu zgłoszenia zmiany formy opodatkowania.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Skarżący 6 stycznia 2023 roku, w związku z rozpoczęciem działalności gospodarczej, złożył wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), w którym nie wskazał formy opodatkowania w polu nr 15 (k. 37-38 akt administracyjnych).
Mając powyższe na uwadze Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu (dalej: NIUS, organ I instancji), mając na względzie art. 9a ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2647 ze zm. zwana dalej w skrócie "u.p.d.o.f.") przyjął, że podlega on obowiązkowi w podatku dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wg skali podatkowej.
29 kwietnia 2023 r. Podatnik złożył zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28) za 2022 rok .
W związku z tym Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, pismem z 18 lipca 2023 r., zawiadomił Podatnika o braku możliwości przyjęcia tej deklaracji, wskazując jednocześnie, że w 2022 r. nie wybrał on zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych jako formy opodatkowania uzyskiwanych przychodów.
Następnie, 8 grudnia 2023 r., Podatnik złożył w CEIDG nowe zgłoszenie CEIDG-I, w którym oświadczył w polu nr 15, że wybiera opodatkowanie podatkiem dochodowym w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Natomiast w polu nr 1 tego formularza zaznaczył, że zmiana powstała 6 stycznia 2022 r.
Z uwagi na powyższe, pismem z 11 grudnia 2023 r. (k. 24-25), Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu wezwał Podatnika do wyjaśnienia okoliczności zgłoszenia tego wyboru formy opodatkowania z naruszeniem terminu ustawowego lub poprawnego zgłoszenia formy opodatkowania.
W udzielonej 18 grudnia 2023 r. odpowiedzi, Podatnik wskazał, iż zwraca się o "uwzględnienie wniosku formy opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, złożonego do tut. Urzędu Skarbowego w wersji online dnia 8.12.2023 r. [...] wymieniony wniosek obejmuje okres od dnia rejestracji działalności."
Organ I instancji uznał ww. pismo za wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania od stycznia 2022 r., który rozpatrzył odmownie postanowieniem z 16 stycznia 2024 r. nr 1609-SKI.4001.8.2024.3.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, postanowieniem z 4 kwietnia 2024 r., utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził m.in., że przepisy dotyczące terminów wyboru formy opodatkowania pozarolniczej działalności gospodarczej są terminami prawa materialnego i nie podlegają przywróceniu. Odniósł się także do wskazanej przez Stronę okoliczności opłacania od początku istnienia działalności zaliczek na podatek dochodowy zryczałtowany (PPE). W tym zakresie organ zauważył, że przepisy ustaw nie określają urzędowego wzoru oświadczenia o wyborze formy opodatkowania ani innych wymogów co do jego formy, co oznacza, że za uprawdopodobnienie złożenia takiego oświadczenia może zostać uznany również dowód wpłaty zaliczki/ryczałtu, pod warunkiem, że podatnik wskaże w tytule przelewu rodzaj podatku którego wpłata dotyczy oraz dokona wpłaty zaliczki/ryczałtu w terminie określonym do złożenia tego oświadczenia. Organ dostrzegł, że z dokonanych w sprawie ustaleń wynika wprawdzie, że począwszy od lutego 2022 r. Podatnik konsekwentnie wpłacał zaliczki na PPE, wskazując w tytule przelewu m.in. "PIT28", jednakże pierwszy taki przelew (dotyczący dochodu za styczeń 2022 r.) został wykonany dopiero 28 lutego 2022 r., czyli 7 dni po terminie, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ( Dz. U. z 2022 r., poz. 2540 zwanej dalej w skrócie u.z.p.d.o.f.)
Końcowo Dyrektor IAS zaznaczył, że zważywszy na okoliczności tej sprawy, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego powinien rozważyć zasadność otwarcia Podatnikowi obowiązku w PPE począwszy od stycznia 2023 r.
Postanowieniem z 21 maja 2024 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu sprostował oczywistą omyłkę, popełnioną w postanowieniu z 4 kwietnia 2024 r. nr I6OI-IOA.4OOI.1.2024 w zakresie numeru postanowienia organu I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, pełnomocnik Skarżącego, zarzucił, że wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej postanowienie z 4 kwietnia 2024 r., narusza:
1. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 162 § 1 i 4 O.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i tym samym błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie niemożliwym było przywrócenie terminu do zgłoszenia wyboru formy opodatkowania, a to w sytuacji gdy w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchylenie nastąpiło bez jego winy, podczas gdy w przedmiotowej sprawie uprawdopodobnione zostało, iż Skarżący właściwie dokonał zgłoszenia wyboru formy opodatkowania, a błąd w postaci niezaznaczenia żadnego z pól w zakresie wyboru rodzaju opodatkowania był jedynie konsekwencją technicznych problemów systemu CEIDG, a jednocześnie przy uwzględnieniu, iż Skarżący podjął natychmiastowe działania mające na celu wyjaśnienie zaistniałej sytuacji, a opłacanie przez niego podatków w okresie po zarejestrowaniu działalności gospodarczej i złożenie deklaracji podatkowej PIT-28 za 2022 r. uzasadniają przyjęcie, iż zamiarem Skarżącego już od samego początku prowadzenia działalności gospodarczej był wybór zryczałtowanego podatku dochodowego jako formy opodatkowania;
2. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 2a O.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i tym samym błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie niemożliwym było przywrócenie terminu do zgłoszenia wyboru formy opodatkowania, a to w sytuacji gdy niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego organ powinien rozstrzygnąć na korzyść podatnika, podczas gdy problem zaistniały w przedmiotowej sprawie, jest tylko i wyłącznie konsekwencją błędu technicznego systemu CEIDG, a powyższe dotyczy wielu podatników dokonujących działań w systemie na początku 2022 r.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik przedstawił argumentację na poparcie podnoszonych zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Sąd nie znalazł podstaw, by odstąpić od trybu, o którym mowa w ww. przepisie. W szczególności przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie w trybie uproszczonym skargi na zaskarżalne postanowienie nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też wniosek organu, zawarty w odpowiedzi na skargę, o przeprowadzenie rozprawy nie wiąże Sądu. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym mając na uwadze, że przyspieszyło to rozpatrzenie sprawy, a jednocześnie nie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie. W szczególności stan faktyczny sprawy nie był sporny, sprawa nie miała charakteru wyjątkowo skomplikowanego i dotyczyła oceny prawnej ustalonego i niespornego w sprawie stanu faktycznego.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Orzeczenie organu podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Nadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Oceniając bowiem zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że postanowienie to nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy odmowy przywrócenia terminu zgłoszenia formy opodatkowania.
Z przedstawionej regulacji prawnej wynika, że regułą jest opodatkowanie dochodów osiągniętych przez podatników ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, na zasadach ogólnych (według skali podatkowej), zaś opodatkowanie ich podatkiem liniowym ma charakter szczególny. Warunkiem nabycia prawa do opodatkowania dochodów podatkiem liniowym - na zasadach określonych w art. 30c u.p.d.o.f. - jest złożenie oświadczenia w określonym przez ustawodawcę terminie.
W ocenie Sądu, zasady wynikające z powyższych przepisów są jednoznaczne. W przepisie art. 9a ust. 2 u.p.d.o.f. zamieszczono - niebudzący wątpliwości - wymóg, iż aby nabyć uprawnienie do opodatkowania dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej, na zasadach określonych w art. 30c u.p.d.o.f., konieczne jest złożenie przez podatnika oświadczenia, o którym mowa w tym przepisie, tj. w trybie i w terminie w przepisie tym wskazanych (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt II FSK 2892/16). Jeżeli podatnik rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, oświadczenie może złożyć na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, a jeżeli podatnik nie złożył oświadczenia na podstawie tych przepisów - pisemne oświadczenie składa właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, nie później niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.
Tym samym dochody osiągnięte przez podatników z pozarolniczej działalności gospodarczej mogą być opodatkowane na zasadach ogólnych, w postaci opodatkowania proporcjonalnego według stawki 19% albo w formie ryczałtu ewidencjonowanego.
W przypadku gdy podatnik nie złoży żadnego oświadczenia obowiązuje go opodatkowanie na zasadach ogólnych, natomiast opodatkowanie w pozostałych formach wymaga złożenia oświadczenia w określonym ustawowo terminie. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący nie dopełnił wymogu złożenia oświadczenia naczelnikowi urzędu skarbowego o wyborze sposobu opodatkowania na zasadach określonych w art. 30c u.p.d.o.f.
Z kolei myśl art. 9 ust. 1-1c u.z.p.d.o.f. :
1. Sporządzone na piśmie oświadczenie o wyborze opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na dany rok podatkowy podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa w spadku - według ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego przedsiębiorcy, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnął w grudniu roku podatkowego.
1a. Podatnik może złożyć oświadczenie, na piśmie, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego o rezygnacji z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych lub złożyć oświadczenie o wyborze opodatkowania na zasadach określonych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1.
1b. Dokonany wybór formy opodatkowania, o którym mowa w ust. 1, dotyczy również lat następnych, chyba że w kolejnych latach podatnik w terminie określonym w ust. 1 złoży oświadczenie na piśmie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego o rezygnacji z tej formy opodatkowania albo oświadczenie o wyborze opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym, w terminie określonym w art. 9a ust. 2 tej ustawy.
1c. Oświadczenia, o których mowa odpowiednio w ust. 1-1b, podatnik może złożyć na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U. z 2022 r. poz. 541), zwanej dalej "ustawą o CEIDG".
Powyższe przepisy wskazują, że wybór formy opodatkowania na dany rok jest możliwy wyłącznie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik uzyskał pierwszy przychód w danym roku, lub nie później niż do końca roku, gdyby ów przychód osiągnął dopiero w grudniu. Uchybienie tego terminu powoduje skutek prawny w postaci wygaśnięcia uprawnienia do złożenia takiego oświadczenia.
Natomiast z akt sprawy wynika, że w złożonym 29 kwietnia 2023 r. zeznaniu PIT-28 Skarżący wykazał przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej w styczniu 2022 r. Zatem, uwzględniając przytoczone regulacje prawne, termin na złożenie oświadczenia o zmianie formy opodatkowania upłynął 21 lutego 2022 r. (20 lutego był dniem ustawowo wolnym od pracy). W terminie tym Skarżący nie złożył oświadczenia dotyczącego wyboru opodatkowania w formie ryczałtu. Uchybienie tego terminu powoduje skutek prawny w postaci wygaśnięcia uprawnienia do złożenia takiego oświadczenia. Bezskuteczny upływ terminu zakreślonego w treści art. 9a ust 2 u.p.d.o.f. powoduje całkowitą utratę prawa do zmiany formy opodatkowania w roku 2022. Żądanie przywrócenia ww. terminu, nie mogło podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu, ze względu na jego bezprzedmiotowość. Wskazany termin dla dokonania wyboru sposobu opodatkowania podatkiem dochodowym jest terminem materialnoprawnym (por. wyrok WSA w Poznaniu z 5 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Po 151/22, WSA w Gliwicach z 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 1103/11). Konsekwencją takiej kwalifikacji tegoż terminu jest stwierdzenie, że nie podlega on przywróceniu, a zatem podatnicy, którzy nie złożą na czas we właściwiej formie oświadczenia o wyborze liniowego sposobu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności bezpowrotnie tracą w danym roku podatkowym możliwość skorzystania z opodatkowania liniowego, a podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Wniosek strony nie mógł być rozpoznany na podstawie art. 162 Op, gdyż ten dotyczy trybu przywracania terminów procesowych, a termin do złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania takim nie jest. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest podgląd, że kolei problematyka przywrócenia terminu uregulowana została w rozdziale 7 działu IV Ordynacji podatkowej zatytułowanym "Postępowanie podatkowe". Przywrócenie terminu dotyczy tylko terminów procesowych. O uchybieniu tego terminu można więc mówić w sytuacji, w której strona postępowania podatkowego nie dokonała czynności w wyznaczonym dla niej czasie (terminie). Uchybienie terminu niweczy możliwości wykorzystania uprawnień wynikających z tego etapu i rodzaju procedury, w której znajduje się sprawa, a niekiedy prowadzi do zaprzepaszczenia możliwości kontynuowania procesu podatkowego. Przepisy dotyczące przywrócenia uchybionego terminu procesowego nie mogą być podstawą do rozpoznania odrębnego wniosku złożonego poza toczącym się postępowaniem podatkowym. (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2010 r. o sygn. akt II FSK 2121/08).
Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że przepisy ustaw nie określają urzędowego wzoru oświadczenia ani innych wymogów co do jego formy, natomiast ma z niego wynikać, jakiego wyboru dokonał podatnik. Oznacza to, że za złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania może zostać uznany również dowód wpłaty zaliczki/ryczałtu, ale pod warunkiem, że podatnik wskaże w tytule przelewu rodzaj podatku, którego wpłata dotyczy oraz dokona wpłaty zaliczki/ryczałtu w terminie określonym dla złożenia tego oświadczenia.
Natomiast z akt sprawy wynika, że rzeczywiście począwszy od lutego 2022 r. Skarżący wpłacał zaliczki na PPE, wskazując w tytule przelewu m.in. "PIT28". Jednakże pierwszy taki przelew (dot. dochodu za styczeń 2022 r.) został wykonany dopiero 28 lutego 2022 r., a więc już po upływie ustawowego terminu. Oznacza to, że złożenie takiego oświadczenia w formie tytułu przelewu nie mogło odnieść zamierzonego skutku.
W uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła wątpliwość, czy Skarżący złożył stosowne oświadczenie w ustawowym terminie, a tym samym za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 w związku z art. 2a Op. Oświadczenie takie nie zostało bowiem złożone przez Skarżącego. Złożony przez Skarżącego wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) nie zawierał wskazania formy opodatkowania w polu nr 15. W ocenie Sądu, słusznie oceniły organy podatkowe, że brak wskazania ryczałtowej formy opodatkowania nie wynikał z błędu technicznego systemu, lecz jego funkcjonalności, która dopuszcza wysłanie wniosku CEIDG-1 bez zaznaczenia odpowiedniej opcji w polu nr 15. Przedsiębiorca rozpoczynający działalność ma bowiem możliwość dokonania wyboru formy opodatkowania do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w który został osiągnięty pierwszy dochód. Wybór taki może zatem zostać dokonany przez podatnika po miesiącu bądź miesiącach od formalnej rejestracji działalności gospodarczej. Ponadto CEIDG jest tylko jednym ze sposobów, w jaki podatnik może złożyć oświadczenie o wybranej formie opodatkowania.
Jak wynika z akt sprawy, termin złożenia wniosku o wybór ryczałtowej formy opodatkowania mijał w przypadku Skarżącego 21 lutego 2022 r. Tymczasem, jak wyjaśnił organ II instancji w skarżonym postanowieniu, w systemie CEIDG znajduje się poprawnie zaczytany – przyjęty przez system, wniosek Skarżącego z 6 stycznia 2022 r., co wskazuje, że w tym dniu nie wystąpiły błędy systemu, które by go obciążyły. Również z załączonej do zażalenia odpowiedzi Ministra Finansów na interpelację nr 207 z 11 grudnia 2023 r., na którą powołuje się Strona także w skardze, wynika że w momentach największego obciążenia systemu CEIDG, a takie mają miejsce np. na przełomie roku lub pod koniec miesiąca, mogą się zdarzyć sytuacje, że systemy działają wolniej z uwagi na liczbę użytkowników korzystających z usług. Spowolnienia te jednak nie uniemożliwiły Skarżącemu złożenia wniosku, czy też wysyłki potwierdzenia złożenia wniosku. Akt sprawy nie pozwalają na przyjęcie, że wniosek Skarżącego został błędnie wczytany przez system informatyczny, tj. że treść wniosku złożonego przez Skarżącego nie odpowiadała treści wniosku zarejestrowanego przez system informatyczny.
Nadto należy zwrócić uwagę, że w okresie późniejszym, już po złożeniu wniosku, Skarżący dochowując należytej staranności, mógł dokonać sprawdzenia danych uwidocznionych w systemie CEIDG, jak już bowiem wskazano termin na złożenie oświadczenia co do wybory formy opodatkowania ryczałtowego upływał dla Skarżącego z dniem 21 lutego 2022 r. (poniedziałek), zaś wniosek o rejestrację działalności gospodarczej został złożony przez Skarżącego 6 stycznia 2023 r.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w piśmie z 18 grudnia 2023 r. o uwzględnienie, zmian dokonanych wnioskiem z 8 grudnia 2023 r. , bowiem zaznaczono tam, że zmiana obejmuje okres od dnia rejestracji działalności, Sąd wskazuje, że ewentualna akceptacja stanowiska strony o wyborze formy opodatkowania z skutkiem wstecznym, doprowadziłaby do sytuacji, gdy podatnik wbrew przepisom ustawy o podatku dochodowym, decydowałby o wyborze formy opodatkowania, nie przed rozpoczęciem działalności i na początku roku podatkowego, lecz dopiero po zakończeniu roku podatkowego. Z tego też względu argumentacja taka jako zmierzająca do obejścia przepisów prawa podatkowego nie mogła zostać uwzględniona.
Podsumowując, Sąd podzielił argumentacje organu odwoławczego, że przepisy podatkowe nie przewidują możliwości prowadzenia postępowania podatkowego zainicjowanego wnioskiem podatnika o potwierdzenie realizowanej formy opodatkowania w danym roku, jak i w zakresie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania. Odnosząc się w skarżonym postanowieniu do przedmiotu sprawy, tj. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania za 2022 r., organ odwoławczy wskazał, że art. 162 § 4 Op, stanowi expressis verbis o stosowaniu instytucji przywrócenia terminu wyłącznie do terminów procesowych. Tymczasem przepisy dotyczące terminów wyboru formy opodatkowania pozarolniczej działalności gospodarczej są terminami prawa materialnego i nie podlegają przywróceniu. W polskim porządku prawnym nie istnieje żaden inny przepis, który uprawniałby organ podatkowy do przywrócenia tego typu terminów.
W tym miejscu Sąd wskazuje, iż w orzecznictwie pojawia się pogląd, iż w sytuacji wniosku o przywrócenie terminu prawa materialnego należy wydać postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165 a Op. W istocie jednak oba rozstrzygnięcia zarówno o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia termin prawa materialnego wydane na podstawie art. 165 a Op, jak i postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, prowadzą bowiem do tego samego skutku. Natomiast uzasadnienie postanowień organów obu instancji, w zgodzie z obowiązującym prawem, w sposób jednoznaczny wyjaśniają, że dokonanie przez organ podatkowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia podatnika o wyborze formy opodatkowania nie jest możliwe.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 p.p.s.a.
Końcowo Sąd wskazuje, że orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w treści niniejszego uzasadnienia, dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło