I SA/Op 505/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Spółka z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 15 września 2009 r. nr PD-I/42180-0019/08/KKa w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. oraz odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie odsetek w wyniku rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi postanawia : odmówić przywrócenia terminu W dniu 12 listopada 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęła skarga [...] Sp. z o.o. w O.na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 15 września 2009 r. nr PD-I/42180-0019/08/KKa w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. Skarga została podpisana przez doradcę podatkowego J. S. Do skargi załączono kserokopię pełnomocnictwa udzielonego doradcy podatkowemu J. S. podpisanego, zgodnie z widniejącymi na pełnomocnictwie pieczęciami, przez P. S. (Prezesa zarządu Spółki [...] Sp. z o.o) oraz A.W. (Prezesa zarządu Spółki [...] Sp. z o.o) Jednocześnie w skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 listopada 2009 r. strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie do akt sądowych dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej w postaci aktualnego wypisu Krajowego Rejestru Sądowego – zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej jako: [p.p.s.a.]. Nadto zarządzeniem z dnia 12 listopada 2009 r. wezwano spółkę do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 205 zł. Obydwa wezwania zawierały pouczenia o terminie uzupełnienia braków i zastrzegały rygor odrzucenia skargi na wypadek nieusunięcia braków w wyznaczonym siedmiodniowym terminie. Jak wynikło ze zwrotnego poświadczenia odbioru tych wezwań znajdującego się w aktach sprawy, odpisy obydwu zarządzeń zostały doręczone pełnomocnikowi spółki, w dniu 17 listopada 2009 r. Ponieważ w zakreślonym terminie skarżąca uiściła wprawdzie należny wpis sądowy, jednakże nie uzupełniła braku formalnego skargi poprzez przedłożenie wypisu z KRS wskazującego na sposób jej reprezentacji i składania oświadczeń woli w jej imieniu, postanowieniem z dnia 14 grudnia 2009r. Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. odrzucił skargę. Wnioskiem z dnia 23.12.2009r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, równocześnie przedkładając do akt sprawy stosowny odpis z rejestru przedsiębiorców z KRS z dnia 09.09.2009r. dotyczący [...] Spółka z o.o. w O. Uzasadniając swoje żądanie pełnomocnik wskazał, iż w okresie od 17 listopada (w dacie, w której nastąpiło doręczenie wezwania Sądu do usunięcia braków formalnych skargi) aż do dnia 10 grudnia 2009r. przebywał na urlopie wypoczynkowym. Jednocześnie przyznał, iż wprawdzie został powiadomiony telefonicznie przez pracownika swojej kancelarii A.S., która podjęła w jego imieniu przesyłkę z Sądu, o konieczności uiszczenia stosownej opłaty sądowej, co uczyniono w terminie, jednakże wskutek jej niedopatrzenia, nie przekazano mu informacji o konieczności uzupełnienia także braku formalnego skargi w postaci nadesłania w wyznaczonym terminie stosownego odpisu z KRS. Przyznając fakt oczywistego błędu w tym zakresie ze strony swojego pracownika, zauważył jednocześnie, iż był on spowodowany tym, że przesyłka zwierała liczne pisma procesowe dotyczące tej sprawy i przez swoje przeoczenie pracownik nie zauważył jednego z nich. Zaś o samym fakcie niedopełnienia obowiązku uzupełnienia braków skargi dowiedział się dopiero z doręczonego mu postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z przepisu tego wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu uzależnione jest więc od łącznego spełnienia wymienionych wyżej przesłanek. Jest ono możliwe w szczególności w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W przedmiotowej sprawie poszczególnymi zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału, doręczonymi pełnomocnikowi skarżącego łącznie w dniu 17 listopada 2009r. wezwano go zarówno do uiszczenia wpisu od skargi jak i do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez przedłożenie wypisu z KRS wskazującego na sposób jej reprezentacji i składania oświadczeń woli w imieniu [...] Spółka z o.o. w O. Poza sporem pozostaje kwestia, iż stosowny wpis od skargi został uiszczony w wyznaczonym, terminie, natomiast nie uzupełniono braku formalnego skargi, co stało się przyczyną jej odrzucenia. Wniosek o przywrócenie terminu uchybionego do uzupełnienia braku formalnego skargi złożony został w Sądzie w terminie przewidzianym w art. 87 p.p.s.a., przy równoczesnym jego uzupełnieniu. Przechodząc zaś do oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu wskazać należy, iż zgodnie z stanowiskiem doktryny o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała aż do wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są: brak winy w uchybieniu: spowodowanie przez uchybienie terminu negatywnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego oraz złożenie stosownego wniosku o przywrócenie terminy w ustawowym terminie wraz z równoczesnym dokonaniem czynności uchybionej. O ile w rozpoznawanej sprawie dwa pozostałe warunki zostały spełnione, to w świetle zaistniałego stanu faktycznego i wskazywanych we wniosku powodów zaistniałego uchybienia terminu, nie można uznać braku winy ze strony skarżącej reprezentowanej przez fachowego pełnomocnika. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W tym kontekście należy zauważyć, iż sam pełnomocnik skarżącej nie neguje w złożonym wniosku faktu błędu czy też zaniedbania ze strony swojego pracownika, który będąc do tego umocowany podjął przesyłkę kierowaną przez Sąd, a następnie przekazał mu informacje o jej zawartości, chociaż jak się okazało końcowo, niepełną. Niewątpliwie mamy tu zatem, do czynienia z faktem niekwestionowanego błędu wynikającego nie z siły wyższej czy okoliczności na które skarżąca nie miała wpływu, ale z nienależytym dochowaniem staranności ze strony pracownika kancelarii pełnomocnika. W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania samego pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi się on posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu ( por. post. SN z dnia 15 marca 2000r sygn. II CKN 554/00, LEX nr 51986) Pełnomocnik odpowiada natomiast za winę osób , którymi się posługuje, w szczególności zaniedbanie przez personel administracyjny kancelarii czynności koniecznej do zachowania terminu procesowego. ( por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Komentarz, Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska, wyd. LexisNexis W-wa 2005 str. 324- dalej zwanym Komentarz). Sam też pełnomocnik skarżącej, uzasadniając swój wniosek nie krył faktu niedopatrzenia ze strony własnej kancelarii w staranności zapoznania się z treścią podjętej przesyłki, co wprawdzie świadczy o rzetelności z jego strony w przedstawieniu stanu faktycznego (podkreśl. Sądu) i przyznaniu się do błędu, co jednakże nie może mieć wpływu na końcową ocenę niezasadności złożonego wniosku. Również sama okoliczności przebywania przez pełnomocnika na długotrwałym urlopie wypoczynkowym nie uzasadnia w niniejszej sprawie przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, w sytuacji, gdy jak sam przyznawał. pozostawał w tym czasie w kontakcie z pracownikiem swojej kancelarii, a sam fakt powstałego uchybienia wynikał nie tyle z faktu przebywania na urlopie, ale z błędu udzielonej mu informacji o zawartości przesyłki kierowanej przez Sąd. Inna kwestią jest to, że fachowy pełnomocnik, zajmujący się profesjonalna obsługą prawną klientów swojej kancelarii, winien zapewnić ciągłość świadczonych usług, przynajmniej w kwestiach formalnych. Również w wypadku zawiśnięcia sprawy przed sądem, w wypadku dłuższej nieobecności pełnomocnika, gdy niezbędny jest jego osobisty udział w postępowaniu sądowym, winien on przy dochowaniu należytej staranności poinformować są o okresie swojej nieobecności. Jedynie końcowo można zauważyć, iż ostatecznie przedłożony Sądowi wypis z KRS datowany jest na dzień 9.09.2009r., a zatem nie było wymagane ze strony pełnomocnika osobiste jego uzyskanie w związku z wezwaniem Sądu do jego przedłożenia w wyznaczonym terminie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Z tych też względów Sąd stwierdził, że skoro nie dochowano należytej staranności przy zachowaniu wyznaczonego przez Sąd terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności nie jest zasadny. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.