I SA/Op 508/09

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu: - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu 11 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 9 września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług, postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi J. P.jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 9 września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług. W związku z tym na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Skarżąca na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) –zwanej dalej ustawą, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodach skarżąca oświadczyła, iż jedynym źródłem dochodów jej i dwojga niepełnoletnich dzieci ( córki 12 i 13 lat ) jest wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 3.230 zł ( brutto ), z czego w jej dyspozycji znajduje się jedynie kwota 1.000 zł ( netto ) jako kwota wolna od egzekucji pieniężnej prowadzonej przez I Urząd Skarbowy w Opolu, oraz świadczenie alimentacyjne w łącznej kwocie 600 zł ( po 300 zł na każde dziecko ). Ponadto skarżąca wskazała, że miesięcznie dokonuje opłaty z tytułu najmu lokalu mieszkalnego w kwocie 1.350 zł. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Zatem wniosek skarżącej dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt 2 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Zgodnie z art. 255 ustawy jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy są niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na podstawie art. 255 ustawy, pismem z 8 kwietnia 2010 r. wezwano ją do przekazania w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania: - informacji na temat ponoszonych przez nią i rodzinę kosztów na bieżące utrzymanie, łącznie z kosztami utrzymania mieszkania ( tj. wyodrębniając te koszty na poszczególne pozycje ) i innymi obciążeniami dochodów skarżącej, a także dochodów, które w pełni pokrywałyby te wydatki, - dokumentów potwierdzających powyższe wydatki i dochody, - dokumentów potwierdzających oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy odnośnie egzekucji pieniężnej z wynagrodzenia za pracę - wyciągów i odpisów z kont i lokat bankowych skarżącej za ostatnie trzy miesiące bieżącego roku. W odpowiedzi skarżąca przedłożyła pismo z 30 kwietnia 2010 r., w którym oświadczyła, że miesięcznie dysponuje środkami pieniężnymi w kwocie 1.937 zł ( wynagrodzenie po obciążeniu egzekucją prowadzoną od lipca 2009 r. około 1.287 zł netto, alimenty na rzecz córek 650 zł ), nie posiada lokat bankowych oraz że ponosi stałe wydatki z tytułu najmu w kwocie 1.385 zł. W załączeniu do pisma skarżąca przekazała zaświadczenie o wynagrodzeniu oraz kserokopie potwierdzeń wykonania przelewu za najem mieszkania za luty, marzec i kwiecień 2010 r. i wykonania przelewu na rzecz sądu ( grzywna - sygn. [...], grzywna i koszty – sygn. [...] ). W wyniku analizy informacji zawartych przez skarżącą zarówno we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i opisanych wyżej piśmie i kserokopii dokumentów należało stwierdzić, iż w jej przypadku zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowaną, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Ocena ta jest wynikiem porównania dochodów i kosztów bieżącego utrzymania jej rodziny składającej się z trzech osób. Otóż referendarz uznał, że z dochodów będących w dyspozycji skarżącej w wysokości 1.937 zł ( netto ) obciążonych kosztami czynszu najmu lokalu mieszkalnego w wysokości 1.385 zł i innymi wydatkami niezbędnymi dla podtrzymania egzystencji trzyosobowej rodziny ( m. in. zakup żywności i środków higienicznych ) skarżąca nie jest w stanie wygenerować środki finansowe na zapłatę kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.