I SA/Op 522/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zamojska - Jaszczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008r. oddala skargę. Prezydent Miasta Opole decyzją z 17 lutego 2009. r. ustalił W. Ł. podatek od nieruchomości za rok 2008 w kwocie 29 zł. Do opodatkowania przyjęto budynki mieszkalne o powierzchni łącznej 44,59 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 36,12 m2. Podatnik odwołał się od wyżej wymienionej decyzji, podnosząc, iż podatek za 2008 rok zapłacił w kwocie 28 zł na podstawie decyzji z 25 stycznia 2008 r. Ponadto przedmiotem opodatkowania powinno być mieszkanie, a nie piwnica. Jednocześnie zwrócił się o zwrot nieprawnie pobranego podatku za 2008 rok w kwocie 29 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzja z dnia 13 lipca 2009r., działając na podstawie art. 1 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ powołał w uzasadnieniu decyzji art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 z późn. zm.), zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane stanowiące grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnikami podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych są między innymi osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych lub użytkownikami wieczystymi gruntów. Organ wskazał, iż podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi 1) dla gruntów - powierzchnia, 2) dla budynków - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Zgodnie z art. 1a pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za powierzchnię użytkową budynku przyjmuje się powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych, a za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Stwierdzono także, iż na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz,. 2027 ze zm.), podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem, organ podatkowy ustalając podatek do nieruchomości związany jest danym zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 uchwały Rady Miasta Opole nr XXI/189/07 z 29 listopada 2007 r. w sprawie podatku od nieruchomości na terenie miasta Opola stawka podatku na 2008 rok została ustalona od gruntów pozostałych w wysokości 0,20 zł od 1m2, natomiast od budynków lub ich części mieszkalnych w wysokości 0,49 zł od 1 m2. W ocenie organu II instancji Prezydent Miasta Opola w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjął do opodatkowania następujące powierzchnie: 1. budynki mieszkalne - 44,59 m2, na którą składają się mieszkanie o powierzchni 42,28 m2 oraz piwnica o powierzchni 2,31 m2; 2. grunty pozostałe - 36,12 m2. Powierzchnia gruntu wynika następującego wyliczenia - 7.268 m2 gruntów mieszkalnych x 497/100.000, co stanowi wielkość udziału w gruncie. Organ I instancji również prawidłowo naliczył podatek od nieruchomości - 29 zł (budynki mieszkalne -44,59 m2 * 0,49 zł = 21,85 zł oraz grunty pozostałe 36,12 m2 * 0,20 zł = 7,22 zł, co po zsumowaniu i zaokrągleniu wynosi 29,00 zł). Zwrócono uwagę, iż sformułowanie budynki mieszkalne - oznacza kategorię budynków podlegających opodatkowaniu, a nie jest to stwierdzenie, iż podatnik posiada wiele budynków mieszkalnych. Podobnie sformułowanie grunty pozostałe - oznacza kategorię gruntów podlegających opodatkowaniu. Z uwagi na okoliczność przyjęcia w cytowanej uchwale trzech kategorii gruntów: a) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej; b) pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych; c) pozostałych, właściwym dla niniejszej sprawy było, w ocenie organu, zakwalifikowanie gruntów mieszkalnych, będących w posiadaniu (użytkowaniu wieczystym) W. Ł., do kategorii c - grunty pozostałe. Zgodnie z przytoczonym art. 1 a pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych powierzchnię piwnicy także wlicza się do powierzchni budynków mieszkalnych podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Odnosząc się do kwestii uiszczenia przez podatnika podatku od nieruchomości za 2008 r. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Opole z 25 stycznia 2008 r., podkreślono, iż decyzja ta została usunięta z obrotu prawnego na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 11 czerwca 2008r. nr [...]. Uchylona w trybie odwoławczym decyzja nie stanowi już podstawy zobowiązania podatkowego. Kwestia dokonanych przez podatnika wpłat podatku i ich ewentualnego zwrotu pozostaje poza przedmiotem niniejszej sprawy. Właściwym do jej załatwienia pozostaje Prezydent Opola. W świetle powyższego SKO w Opolu uznało, iż organ I instancji prawidłowo ustalił W. Ł. wymiar podatku od nieruchomości za rok 2008 w kwocie 29 zł. Na powyższą decyzję wniesiono skargę, w której podatnik zarzucił, iż do chwili obecnej wszystkie decyzje w przedmiocie podatku od nieruchomości otrzymywał na początku roku, natomiast przedmiotowa decyzja organu I instancji została wydana w dniu 17 lutego 2009 r. , a dotyczy roku 2008. W ocenie skarżącego piwnica nie jest lokalem mieszkalnym i według podatnika dla piwnicy winna być zastosowana niższa stawka podatku od nieruchomości. Dodatkowo podniósł, iż Prezydent Miasta na podstawie tej samej uchwały pobrał od skarżącego dwukrotnie podatek: raz w kwocie 28 zł, a następnie w kwocie 29 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r., nr 121, poz. 844 ze zm.), podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Decyzja taka ma charakter konstytutywny, bowiem akt wymiaru podatkowego tworzy stosunek prawny zobowiązania podatkowego określając wierzyciela i dłużnika, przedmiot oraz treść tego stosunku. Bez dokonania wymiaru obowiązek podatkowy nie zostanie przekształcony w zobowiązanie. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona podatnikowi przed upływem terminu przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego (art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej), co pozwoliło na przekształcenie się obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe w wysokości ustalonej w decyzji tego organu. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zaklasyfikowania piwnicy stanowiącej własność skarżącego do jednej z kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten różnicuje maksymalne stawki podatkowe w zależności od zaliczenia budynku lub jego części do określonej kategorii. Preferencyjną stawkę opodatkowania przewidziano dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a), wyższe stawki opodatkowania przewidziano dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i zajętych na określone rodzaje działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b, c i d), a także dla budynków pozostałych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e). W rozpoznanej sprawie ustalając skarżącemu podatek od nieruchomości – mieszkania o powierzchni 42,28 m2 oraz piwnicy o powierzchni 2,31 m2 zastosowano stawkę podatkową przewidzianą dla budynków lub ich części mieszkalnych. Za rozstrzygające organy podatkowe przyjęły bowiem to, iż piwnicę wlicza się do powierzchni budynków lub ich części mieszkalnych podlegających opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości. Zaznaczać należy, iż słowo "mieszkalne" dotyczy rodzaju budynku, co do jego podstawowej funkcji użytkowej, a nie funkcji poszczególnych lokali, ponieważ przedmiotem opodatkowania jest budynek lub jego część (art. 2 ust. 1 pkt 2) – zob. wyrok z dnia 28.07.2009r., I SA/Bd 346/09. Badając legalność zaskarżonej decyzji, sąd uznał, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w pełni uzasadniania przyjęte przez organy stanowisko. Wprawdzie wskazać należy, że w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie zostało zdefiniowane pojęcie "budynek mieszkalny", to jednak przywołane wyżej przepisy wskazują na to, iż dla ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości organy podatkowe winny przede wszystkim ustalić podstawową funkcję użytkową budynku. Ta bowiem jego cecha pozwala na zaklasyfikowanie go do odpowiedniego rodzaju. Zdaniem Sądu, cechą przesądzającą o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych (zob. wyrok NSA z dnia 22.09.2009r., II FSK 542/08). Także w doktrynie prawa podatkowego za budynek mieszkalny przyjęło się uważać całość pomieszczeń znajdujących się w bryle budynku, związanych z szeroko pojętą funkcją zamieszkiwania. W tej sytuacji w skład budynku mieszkalnego wchodzą nie tylko pomieszczenia mieszkalne, lecz także piwnice, kotłownie, garaże. Stąd, słusznie przyjęto, iż powierzchnię piwnicy także zalicza się do powierzchni budynków mieszkalnych. Podkreślenia wymaga, że za słusznością takiego stanowiska wskazują również wnioski wypływające z wykładni celowościowej. Wykładnia celowościowa art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wykazuje, iż podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku. Ustawodawca zatem, z przyczyn społecznych i gospodarczych, opodatkował niektóre kategorie nieruchomości różnymi stawkami. Najniższą stawkę podatkową przewidziano w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a więc dla budynków mieszkalnych lub ich części, albowiem zaspokajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi w zakresie zamieszkiwania. Znacznie wyższe stawki podatkowe przewidziano dla budynków pozostałych lub ich części (pkt 4 ust. 1 art. 5) – zob. wyrok NSA z dnia 19.02.2008r., II FSK 1726/06. W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi, podnieść należy, iż podatek od nieruchomości za rok 2008 ustalono skarżącemu w kocie 29 zł. Natomiast decyzja Prezydenta Miasta Opole z 25 stycznia 2008 r., decyzja ta została usunięta z obrotu prawnego (uchylona) na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 11 czerwca 2008r. nr [...]. Zatem decyzja z 25 stycznia 2008r. nie stanowi już podstawy zobowiązania podatkowego. Prawidłowo wskazano również w zaskarżonej decyzji, iż kwestia dokonanych przez podatnika wpłat podatku i ich ewentualnego zwrotu pozostaje poza przedmiotem niniejszej sprawy. Właściwym do jej załatwienia pozostaje Prezydent Opola. Z przedstawionych względów Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia prawa materialnego ani procesowego podniesionych w skardze i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.