I SA/Op 522/14
WyrokWSA w Opolu2014-11-19
Skład orzekający: Grzegorz Gocki, Krzysztof Bogusz, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu, wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji, mimo że zobowiązanie to wygasło na skutek zapłaty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Mimo że organ odwoławczy prawidłowo ustalił moment zawieszenia biegu terminu przedawnienia, to doręczenie skarżonej decyzji nastąpiło po upływie terminu przedawnienia. Sąd powołał się na uchwałę NSA z dnia 29 września 2014 r. (II FPS 4/13), zgodnie z którą po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę. Konsekwencją upływu terminu przedawnienia jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, co oznacza, że organ podatkowy nie może skutecznie domagać się zapłaty zobowiązania, które z mocy prawa przestało istnieć.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu. Wcześniejszy wyrok WSA uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na błędy w ustaleniu momentu powstania obowiązku podatkowego. Organ odwoławczy, ponownie rozpatrując sprawę, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że zobowiązanie nie przedawniło się z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia wskutek wniesienia skargi do sądu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że została ona doręczona po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 4 czerwca 2014 r., orzekł o jej niewykonalności i zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant st. inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 4 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza na rzecz skarżącej od Dyrektora Izby Celnej w Opolu kwotę 790,00 zł (siedemset dziewięćdziesiąt 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. R. (dalej zwanej również jako: strona skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 4 czerwca 2014 r. na mocy której organ - ponownie rozpatrując sprawę wskutek wyroku tut. Sądu uchylającego wydaną wcześniej decyzję tego organu z dnia 30 sierpnia 2013 r.- utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 28 stycznia 2013 r. określającą stronie wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki Chevrolet Avalanche 5,3 KAT, rok produkcji 2006, pojemność silnika 5327 cm3, w kwocie 4.323,00 zł.
2. Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
2.1 Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z 28 stycznia 2013 r. określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 4.323 zł. U podstaw rozstrzygnięcia legło stwierdzenie, że nabyty przez skarżącą wewnątrzwspólnotowo pojazd przeznaczony był zasadniczo do przewozu osób i należało go klasyfikować według Nomenklatury Scalonej do pozycji CN 8703, obejmującej samochody osobowe, których nabycie wewnątrzwspólnotowe jest przedmiotem opodatkowania podatkiem akcyzowym. Jako datę powstania obowiązku podatkowego organ przyjął dzień przeprowadzenie badania technicznego, tj. 26.02.2008 r., gdyż strona nie wskazała jednoznacznie daty przemieszczenia pojazdu na terytorium kraju .
2.2 Dyrektor Izby Celnej w Opolu, rozpatrując wniesione przez skarżącą odwołanie, nie znalazł podstaw do uwzględnienia podniesionych w nim zarzutów i decyzją z dnia 30 sierpnia 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
2.3 Na powyższą decyzję skarżąca, pismem nadanym w dniu 2 października 2013 r. wniosła skargę do tut. Sądu, podnosząc zarzuty naruszenia art. 2 pkt 1 w zw. z poz. 59 załącznika nr 1, art. 22 ust. 4 i art. 80 ust. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.) - /dalej jako u.p.a./ oraz art. 68 § 2 pkt 1, art. 121 § 1, art. 122, art. 191 i art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 749) -/dalej jako O.p./.
2.4 W wyniku rozpoznania złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r. o sygn. I SA/Op 723/13, uchylił decyzję organu odwoławczego. W motywach uzasadnienia Sąd w pierwszej kolejności stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie, wbrew podniesionym zarzutom, nie doszło do przedawnienia zobowiązania objętego skarżoną decyzją. Zgodnie bowiem z art. 81 ust. 1 pkt 2 u.p.a podmiot dokonujący nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, jest obowiązany dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju. Skarżąca dokonała pierwszej rejestracji na terytorium kraju spornego pojazdu w 2008 r. Konsekwentnie 5-letni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. rozpoczął swój bieg 1 stycznia 2009 r. i upływał z końcem 2013 r. Decyzje organów obu instancji zostały wydane przed upływem 2013 r. (28 stycznia 2013 i 30 sierpnia 2013 r.).
Sąd stwierdził również, że organy że organy celne prawidłowo sklasyfikowały nabyty przez skarżącą samochód do pozycji CN 8703, co skutkowało stwierdzeniem, że pojazd ten jako samochód osobowy podlegał opodatkowaniu.
Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organów w kwestii momentu powstania obowiązku podatkowego. Uznał, że ustalenia organów w tym zakresie nie były oparte o w pełni zebrany i wnikliwie rozpatrzony materiał dowodowy, gdyż organ podatkowy nie przeprowadził wszelkich możliwych dowodów w celu ustalenia, kiedy nastąpiło wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu. W związku z powyższym doszło do naruszenia art. 120, art. 121 O.p., art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.
Jak wynika z postanowienia o stwierdzeniu prawomocności wyrok ten uprawomocnił się w dniu 27 lutego 2014 r., a jego odpis wraz ze stwierdzeniem prawomocności, uzasadnieniem i aktami administracyjnymi został doręczony organowi w dniu 11 marca 2014 r.
3. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Izby Celnej w Opolu wskazaną na wstępie decyzją z dnia 4 czerwca 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ, powołując się na regulacje art. 70 § 6 pkt 2 O.p., stwierdził, że w badanej sprawie zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się, bowiem wskutek wniesienia skargi do sadu administracyjnego doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Nadto organ wskazał, że strona w dniu 13 września 2013 r. dokonała wpłaty podatku akcyzowego z tego tytułu wraz z odsetkami, w kwocie 7.383,03 zł. Nie doszło zatem w sprawie do wydania decyzji w sytuacji przedawnienia zobowiązania podatkowego. W dalszej kolejności organ wskazał, że przeprowadził postępowanie wyjaśniające w kierunku nakazanym przez Sąd, jednakże na podstawie zebranych dowodów nie udało się ustalić konkretnej daty powstania obowiązku podatkowego. Stosownie zatem do regulacji art. 6 ust. 1 pkt 6 u.p.a. za moment powstania tego obowiązku należało uznać 26.02.2008 r.; gdyż jest to pierwszy dzień gdzie bez wątpliwości można stwierdzić, że strona rozporządzała pojazdem jak właściciel i zarazem został dokonany jego przywóz na teren kraju, co potwierdza dokonane w tej dacie Zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym.
Przedmiotową decyzję Dyrektora Izby doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 czerwca 2013 r.
4.1 Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem, skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do tut. Sądu, domagając się uchylenia wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji i umorzenia postępowania oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego tj. art. 80 ust. 3 pkt 3 u.p.a. jak i przepisów prawa procesowego, a to:
- art. 208 § 1 w zw. z art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 22 ust. 4 u.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zobowiązanie strony z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu uległo przedawnieniu.
- art. 211 w zw. z art. 70 § 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu z uwagi na wydanie przed terminem przedawnienia decyzji określającej, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że skutek w postaci przedawnienia zobowiązania podatkowego następuje jeżeli decyzja nie zostanie doręczona stronie przed upływem tego terminu.
- art. 188 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się przez nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, a w szczególności przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków A. G. i B. S. oraz M. B. na okoliczność ustalenia daty nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu, a także odmowy zwrócenia się do organów niemieckich celem ustalenia daty wydania dokumentów niezbędnych do wywozu przedmiotowego pojazdu z Niemiec.
- art. 191 O.p. poprzez dowolne przyjęcie, iż terminem przemieszczenia pojazdu na terytorium Polski jest dzień przeprowadzenia badania technicznego tj. 26 luty 2008 r.
- art. 122 O.p. poprzez nie podjęcie wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w szczególności nie przesłuchanie wnioskowanych przez stronę świadków oraz nieuwzględnienie przedłożonych oświadczeń na okoliczność terminu przemieszczenia przedmiotowego pojazdu na terytorium kraju.
4.2 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
5.1 Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 1 i 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 t.j.) [dalej p.p.s.a], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
5.2 Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 70 § 1 O.p.
Zgodnie z brzmieniem tego przepisu zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
5.3 W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budziło wątpliwości, że objęte skarżoną decyzją zobowiązanie w podatku akcyzowym przedawniało się z końcem 2013 r. Kwestia ta została bowiem przesądzona w zapadłym uprzednio wyroku tut. Sądu z dnia 30 grudnia 2013 r. o sygn. I SA/Op 723/13 i skład orzekający w sprawie niniejszej, zgodnie z normą art. 153 p.p.s.a., jest związany oceną prawną wyrażoną w tym rozstrzygnięciu.
5.4 Z uwagi zatem na fakt, że wydanie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzji Dyrektora Izby Celnej nastąpiło już po upływie terminu przedawnienia, należało poddać ocenie kwestię, czy w sprawie wystąpiły zdarzenia zawieszające lub przerywające bieg przedawnienia. Organ odwoławczy trafnie wskazał w tym zakresie na mające zastosowanie w sprawie regulacje art. 70 § 6 pkt 2 i § 7 pkt 2 O.p., w świetle których bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania (§ 6 pkt 2) po czym biegnie on dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności (§ 7 pkt 2).
Na gruncie rozpatrywanej sprawy wskazane normy wywoływały ten skutek, że wniesienie przez skarżącą skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 sierpnia 2013 r., spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia w okresie od 02.10.2013r. (data nadania skargi) do 31.12.2013 r. (91 dni), po czym bieg terminu przedawnienia rozpoczął się ponownie z dniem 12 marca 2014 r. (dzień następujący po dniu doręczenia organowi odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności). Tym samym w sprawie niniejszej pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. upłynął z dniem 10 czerwca 2014 r. Taką też datę Dyrektor Izby prawidłowo wskazał w treści rozstrzygnięcia.
5.5 W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skoro do doręczenia skarżonej decyzji stronie doszło dopiero 16 czerwca 2014 r. (co jednoznacznie wynika z akt sprawy), czyli już po upływie terminu przedawnienia - nie sposób zgodzić się z wnioskiem organu, iż wpływ powyższych okoliczności, związanych z zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, wyłączał skutki upływu terminu, określonego w art. 70 § 1 O.p. Nie ulega bowiem wątpliwości, że związanie organu podatkowego własną decyzją wywołuje skutki prawne dopiero w chwili wprowadzenia jej do obrotu prawnego, czyli z chwilą doręczenia stronie. Wszelkie zatem skutki procesowe decyzji wiązać powinno się z jej doręczeniem, a nie sporządzeniem i podpisaniem w określonym dniu (art. 211 i art. 212 O.p.).
5.6 Sąd stwierdza przy tym, że na ocenę prawną o skutecznym doręczeniu decyzji 16 czerwca 2014 r. pełnomocnikowi skarżącej – T. S. nie miał wpływu fakt, iż skarżąca pismem z dnia 3 czerwca 2014 r. wypowiedziała udzielone temu pełnomocnikowi pełnomocnictwo. Cofnięcie pełnomocnictwa jest bowiem czynnością odwrotną do jego udzielenia i tryb jego składania i cofania winien być taki sam. Nie budzi zatem wątpliwości, że cofnięcie pełnomocnictwa wywiera skutki prawne dopiero od czasu dołączenia pisma informującego o cofnięciu do akt sprawy (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 09.05.2012 r. sygn. akt I SA/Bk 43/12 dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe przytoczone poniżej orzeczenia). Z akt sprawy wynikało natomiast, że dokument informujący o wypowiedzeniu pełnomocnictwa został nadany w dniu 9 czerwca 2014 r. (wpływ do organu 10.06.2014 r.) co jednakże nastąpiło już po nadaniu skarżonej decyzji w dniu 4.06.2014 r. Tym samym Dyrektor Izby nie był związany dokonanym wypowiedzeniem i prawidłowo doręczył rozstrzygnięcie na adres pełnomocnika, co w konsekwencji oznacza, że doręczenie temu pełnomocnikowi decyzji w dniu 16.06.2014 r. było w pełni skuteczne.
5.7 Podsumowując ten wątek sprawy Sąd stwierdza, iż wbrew zapatrywaniom Dyrektora Izby, zaistnienie w sprawie przesłanek skutkujących zawieszeniem biegu terminu nie mogło w realiach rozpoznawanej sprawy prowadzić do uznania, że organ wydając zaskarżoną decyzję dochował terminu określonego w art. 70 § 1 O.p.
5.8 Nie zasługuje na akceptację również stanowisko organu, że przedmiotowe zobowiązanie wygasło wskutek zapłaty na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 O.p. i w związku z tym nie doszło w sprawie do wydania decyzji w sytuacji przedawnienia.
Podkreślenia wymaga, że zagadnienie dopuszczalności orzekania przez organ po terminie przedawnienia, w sytuacji, kiedy zobowiązanie wygasło wskutek zapłaty (art. 59 § 1 pkt 1 O.p.) wywoływało dotychczas wiele kontrowersji w orzecznictwie. Organ odwoławczy uwzględnił w tym zakresie koncepcję, prezentowaną m.in. w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 6 października 2003 r., sygn. akt FPS 8/03, w której wskazano, że zapłata podatku przed upływem przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, zatem zobowiązanie, które wygasło na skutek zapłaty, nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. W rezultacie, po zapłacie podatku termin przedawnienia już nie biegnie, a organ odwoławczy w czasie praktycznie nieograniczonym może wydać jedną z decyzji wymienionych w art. 233 § 1 i 2 O.p
5.9 Wskazać jednak należy, iż rozbieżności orzecznictwa na tym tle rozwiewa obecnie uchwała podjęta w składzie całej Izby Finansowej NSA z dnia 29 września 2014 r. o sygn. II FPS 4/13, zgodnie z którą: "W świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej)".
Uzasadniając zajęte w powyższej uchwale stanowisko, NSA wskazał między innymi, że "zasada zaufania do stanowionego przez państwo prawa i zakaz tworzenia instytucji niesprawiedliwych sprzeciwia się zatem takiemu rozumieniu art. 208 § 1 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., zgodnie z którym organ może orzekać o do wysokości zobowiązania podatkowego w stosunku do podatnika, który w zaufaniu do tego prawa płaci podatek wynikający z nieostatecznej decyzji, a jednocześnie uznaje niemożność takiego orzekania w stosunku do podatnika, który (z różnych przyczyn, również braku środków) z obowiązku tego dobrowolnie się nie wywiązuje. Przyznanie możliwości orzekania o zobowiązaniu podatkowym w granicach, jakie wynikają z jego zapłaty w nieograniczonym terminami przedawnienia czasie powoduje także, że instytucja przedawnienia zobowiązań podatkowych w odniesieniu do podatników, którzy płacą podatki, staje się instytucją pozorną."
5.10 W niniejszej sprawie Sąd, zgodnie z treścią art. 269 § 1 p.p.s.a, był zobligowany do respektowania wykładni dokonanej w powyższej uchwale. Stosownie bowiem do treści wskazanego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Ustanowiona w art. 269 § 1 p.p.s.a. zasada ogólnej mocy wiążącej uchwał nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA (zob. post. NSA z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 824/10). W świetle tej zasady, skład, który nie podziela wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu.
W kontekście zatem wiążącej skład orzekający w niniejszej sprawie uchwały NSA z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt II FPS 4/13 stwierdzić należy, że okoliczność, iż skarżąca uiściła należny podatek od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego nie niweczył skutków upływu terminu, określonego w art. 70 § 1 O.p.
5.11 W myśl natomiast art. 59 § 1 pkt 9 O.p. konsekwencją upływu terminu przedawnienia jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, co oznacza, że organ podatkowy po upływie okresu przedawnienia nie może skutecznie domagać się od podatnika zapłaty zobowiązania podatkowego, które z mocy prawa przestaje istnieć. Skutek ten następuje niezależnie od tego, czy w ogóle wszczęto postępowanie podatkowe, czy też znajduje się ono w fazie przed organem pierwszej lub drugiej instancji. Jak trafnie wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19.02.2014 r. III SA/Wa 2119/13 "w sytuacji, gdy okoliczności sprawy wypełniają przesłanki zawarte w hipotezie normy dotyczącej przedawnienia, nałożenie obowiązku podatkowego stanowi działanie pozbawione podstaw prawnych, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności, wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP i powtórzonej w art. 120 O.p."
5.12 W świetle powyższego uzasadnione okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 208 § 1 w zw. z art. 70 § 1 O.p. Procesowym skutkiem upływu terminu przedawnienia jest bowiem, zgodnie z art. 208 § 1 O.p., wymóg umorzenia postępowania przez organ (w niniejszej sprawie odwoławczy), który nie zdążył orzec przed upływem przedawnienia zobowiązania podatkowego. Upływ terminu przedawnienia stanowi ujemną przesłankę procesową do orzekania przez organ podatkowy co do przedawnionego zobowiązania podatkowego (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19.11.2014 r. sygn. I SA/Gl 36/14 i powołane tam orzecznictwo).
Wobec uznania, że zaskarżona decyzja została doręczona po okresie przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego, zbędne stało się odnoszenie do pozostałych zarzutów skargi.
W ramach ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w sprawie, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. Jeśli bowiem zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek przedawnienia (art. 59 § 1 pkt 9 O.p.), należy wyeliminować z obrotu prawnego decyzję określającą to zobowiązanie. Umorzenie wyłącznie postępowania odwoławczego, wywoła taki skutek, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, które już wygasło, zyskuje przymiot ostateczności i - zgodnie z art. 239e O.p. - podlega wykonaniu.
Całokształt przedstawionych powyżej okoliczności sprawił, że Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O wykonalności uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło