I SA/Op 528/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędzia WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 23 maja 2025 r., nr 133/2025 w przedmiocie wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Interwencji Zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez A. Ż. (dalej też jako: Strona, Skarżąca, Wnioskodawczyni) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Opolu z dnia 23 maja 2025 roku nr 133/2025 o utrzymaniu w mocy decyzji nr 0161-2025-001323 z dnia 06 marca 2025 roku, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie w sprawie przyznania wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych, w ramach Interwencji Zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR23-27) dla Strony. Z akt sprawy wynika, iż Strona w dniu 30.07.2023 roku za pośrednictwem systemu eWniosekPlus, zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie z wnioskiem o przyznanie wsparcia na założenie systemów rolno-leśnych. Z wniosku wynika, iż powierzchnia gruntu przeznaczonego do założenia nasadzenia rolno-leśnego wyniosła 2,75 ha i dotyczyła działki ewidencyjnej nr a, na której - zgodnie z deklaracją Strony zawartą we wniosku dotyczącym płatności bezpośrednich złożonym na kampanię 2023 - uprawiane były trawy na gruntach ornych (SRL1). Jako termin założenia systemów rolno - leśnych Strona wskazała datę 01.06.2024 r. Wnioskodawczyni oświadczyła w składanym dokumencie, iż powierzchnię założonego systemu rolno-leśnego zabezpieczy przed zniszczeniem osłonkami. Do wniosku Strona dołączyła akt notarialny oraz wypis z rejestru gruntów. Następnie w dniu 28.09.2023 roku Strona złożyła za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus zmianę do wniosku. Zmiana ta nie dotyczyła zmian powierzchniowych. W dniu 04.10.2023 r. skierowano do Strony postanowienie nr [...] o spełnieniu warunków do przyznania wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych. W dniu 10.06.2024 r. Strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w Namysłowie oświadczenie o założeniu systemu rolno-leśnego. W dniach 18.06.2024 r. - 20.06.2024 r. na terenie gospodarstwa Strony pracownicy Biura Kontroli na Miejscu (dalej BKM) Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę w zakresie wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych PS WPR23-27. W ramach przeprowadzonych czynności ustalono, iż powierzchnia stwierdzona zadeklarowanego gruntu przeznaczonego do w/w działania wyniosła 2,54 ha (zastosowano kod pokontrolny SRL2). Weryfikacji dokonano przy założeniu, iż zgłoszona działka stanowi TUZ (trwałe użytki zielone). Dnia 07.08.2024 r. skierowano do Wnioskodawczyni wezwanie nr [...] do dokonania działań naprawczych oraz dostarczenia dokumentów wymienionych w wezwaniu w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie dostarczono w dniu 08.08.2024 r. W dniu 10.09.2024 r. do siedziby biura powiatowego ARiMR w Namysłowie wpłynęło oświadczenia Strony będące odpowiedzią na wezwanie, w którym to dokumencie oświadczyła, iż dokonała działań naprawczych na działce ewidencyjnej nr a. W dniach 18.12.2024 r. - 30.01.2025 r. na terenie gospodarstwa Strony pracownicy Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę w zakresie wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych PS WPR23-27, której wyniki udokumentowano w protokole nr [...]. W ramach przeprowadzonych czynności ustalono, iż powierzchnia stwierdzona zadeklarowanego gruntu przeznaczonego do w/w działania wyniosła 1,58 ha (kod pokontrolny SRL2). W dniu 19.12.2024 r. pracownicy BKM Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili oględziny działek referencyjnych w wyniku których ustalono, iż powierzchnia użytku rolnego wynosi 2,76 ha (sposób użytkowania - TUZ). . W dniu 13.01.2025 r. sporządzono korektę protokołu z oględzin, jak wskazano – dla ujednolicenia wyników z oględzin w zakresie sposobu użytkowania działki ewidencyjnej nr a z kontrolą w zakresie wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych, która przeprowadzona została w dniach 18-20.12.2024 r. na terenie gospodarstwa Strony. Korekta protokołu wskazywała, iż powierzchnia zmierzona w wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających wyniosła 2,80 ha, a na działce uprawiane są trawy na gruntach ornych (zgodnie z danymi zawartymi we wniosku Strony). W dniu 30.01.2025 r. do Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo od Strony, stanowiące zastrzeżenia do raportu z kontroli przeprowadzonej na terenie gospodarstwa Strony w dniu 18.12.2024 r. W dniu 17.02.2025 r. pracownicy BKM Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, którzy przeprowadzali w dniach 18-20.06.2024 r. na terenie gospodarstwa Strony kontrolę na miejscu sporządzili notatkę służbową, w której stwierdzili m. in., iż podczas przeprowadzanej w w/w czasie kontroli błędnie ocenili stan faktyczny występujący na działce ewidencyjnej nr a kwalifikując znajdującą się tam uprawę jako TUZ, a nie trawy na gruntach ornych (SRL1), skutkiem czego dokonano również nieprawidłowych obliczeń dotyczących obsady drzew, przyjmując oceny nasadzeń dla TUZ a nie gruntu ornego, w związku z czym wskazali, iż tym samym właściwe powierzchnie stwierdzone odwzorowuje protokół z kontroli na miejscu (18.12.2024 r.- 30.01.2025 r.) o numerze dokumentu [...]. W dniu 18.02.2025 r. skierowano do Strony odpowiedź z BKM Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, w którym to piśmie podtrzymano ustalenia zawarte w raporcie z kontroli. Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, w oparciu o dane zawarte w protokole z czynności kontrolnych, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie w decyzji nr 0161- 2025-001323 z dnia 06.03.2025 roku przyznał Stronie wsparcie na zakładanie systemów rolno-leśnych, w ramach Interwencji Zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w wysokości 2 236,14 zł. W powyższej decyzji stwierdzono, iż powierzchnia stwierdzona kwalifikowana ukształtowała się na poziomie 1,58 ha. Kwota przyznanej pomocy (2 236,14 zł) była wynikiem nałożonej na Stronę postępowania kary, która wyniosła 6 381,18 zł, co było konsekwencją stwierdzenia różnicy pomiędzy kwotą pomocy wynikającej z iloczynu powierzchni deklarowanej oraz stawki płatności (8 617,18 zł) a iloczynem powierzchni stwierdzonej oraz stawki przysługującej pomocy (2 236,14 zł). Różnica ta wyniosła 74,05 % (z wyliczenia 6 381,18 zł/8 617,32 zł* 100%), co obligowało organ do nałożenia kary stanowiącej różnicę pomiędzy tymi dwoma kwotami, a więc kwotę 6 381,42 zł. Od powyższej decyzji w dniu 24.03.2025 roku Strona złożyła odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, za pośrednictwem Kierownika Biura powiatowego ARiMR w Namysłowie. W odwołaniu Strona podniosła, iż powierzchnia do której przyznano płatność (1,58 ha) różni się znacząco od powierzchni, na której jest prowadzona działalność rolnicza (2,80 ha). Strona wskazała, iż liczba obsadzeń wynosząca na działce ewidencyjnej nr a - b sadzonek jest zgodna z wymogami odległościowymi i ilościowymi dla areału 2,75 ha. Ponadto Strona stwierdziła, iż w sytuacji gdyby nie złożyła w odpowiedzi na wezwanie oświadczenia o wykonaniu działań naprawczych, płatność zostałaby przyznana do areału stwierdzonego podczas kontroli na miejscu odbywającej się na terenie gospodarstwa Strony w dniach 18.06.2024 r. - 20.06.2024 r., tj. do powierzchni 2,54 ha. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu w decyzji Nr 133/2025, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1199 ze zm.) oraz na podstawie art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1741 ze zm.), orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie w sprawie przyznania wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych, w ramach Interwencji Zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Od powyższej decyzji Strona wywiodła skargę, w której sformułowała zarzuty naruszenia : 1. § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych oraz w formie premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2023 r. poz. 737) w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027( t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1741) - poprzez błędne ustalenie wysokości wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych, w ramach interwencji Zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz kwoty wsparcia z tytułu zabezpieczenia przed zniszczeniem drzew lub krzewów osłonkami; 2. § 31 ust 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych oraz w formie premii, z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2023 r. poz. 737) - poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie znajduje on zastosowania w przedmiotowej sprawie; 3. art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) - poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Wskazując na powyższe zarzuty Strona wniosła o uwzględnienie skargi i o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację uzasadniającą podniesione zarzuty. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu uznał skargę za niezasługującą na uwzględnienie i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2024r., poz. 935; zwanej dalej: "p.p.s.a." ) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie). Oceniając zaskarżoną decyzję przez pryzmat wskazanych przesłanek Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tym samym brak było podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu z dnia 23 maja 2025 roku nr 133/2025 o utrzymaniu w mocy decyzji nr 0161-2025-001323 z dnia 06.03.2025 roku, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie nr 0161-2025-001323 z dnia 06.03.2025 roku w sprawie przyznania wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych, w ramach Interwencji Zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Na wstępie przypomnieć należy, iż warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1741 ze zm.; dalej jako: ustawa). Zgodnie z art. 1 ustawy, ustawa określa: 1) zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym realizacji Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zwanego dalej "Planem", określonym w: a) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającym przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającym rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.; zwanym dalej "rozporządzeniem 2021/2115", oraz w przepisach wydanych na jego podstawie, b) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem 2021/2116", oraz w przepisach wydanych na jego podstawie; 2) warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty: a) pomocy finansowej w ramach interwencji objętych Planem oraz w ramach przejściowego wsparcia krajowego, o którym mowa w art. 147 rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "pomocą", b) pomocy technicznej, o której mowa w art. 125 rozporządzenia 2021/2115, zwanej dalej "pomocą techniczną" - w zakresie nieokreślonym w przepisach, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej; 3) zasady wdrażania instrumentów finansowych w zakresie nieokreślonym w przepisach, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianych do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej. Na podstawie art. 20 ustawy, w drodze decyzji jest przyznawana pomoc w ramach: 1) płatności bezpośrednich: a) podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. a rozporządzenia 2021/2115, b) uzupełniającego redystrybucyjnego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. b rozporządzenia 2021/2115, c) uzupełniającego wsparcia dochodów dla młodych rolników, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. c rozporządzenia 2021/2115, d) płatności w ramach wsparcia dochodów związanego z produkcją, o którym mowa w art. 16 ust. 3 lit. a rozporządzenia 2021/2115, e) płatności w ramach schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt, o których mowa w art. 16 ust. 2 lit. d rozporządzenia 2021/2115; 2) przejściowego wsparcia krajowego, o którym mowa w art. 147 rozporządzenia 2021/2115; 3) płatności w ramach interwencji związanych ze środowiskiem, klimatem i innych zobowiązań w dziedzinie zarządzania, o których mowa w art. 69 lit. a rozporządzenia 2021/2115; 4) płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, o których mowa w art. 69 lit. b rozporządzenia 2021/2115 (płatności ONW); 5) wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych realizowanych w ramach art. 69 lit. d rozporządzenia 2021/2115; 6) narzędzi zarządzania ryzykiem w formie wkładów finansowych na rzecz składek w ramach systemów ubezpieczeń, o których mowa w art. 76 ust. 3 lit. a rozporządzenia 2021/2115. Zgodnie z art. 41 ustawy płatności w ramach interwencji związanych ze środowiskiem, klimatem i innych zobowiązań w dziedzinie zarządzania, o których mowa w art. 69 lit. a rozporządzenia 2021/2115, są przyznawane w formie: 1) płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych; 2) płatności ekologicznych; 3) premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-Ieśnych. Z kolei przepis art. 46 ustawy w ust. 1 stanowi, iż wsparcie inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych realizowanych w ramach art. 69 lit. d rozporządzenia 2021/2115 jest przyznawane w ramach interwencji: 1) Zalesianie gruntów rolnych; 2) Tworzenie zadrzewień śródpolnych; 3) Zakładanie systemów rolno-leśnych; 4) Zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych. Zgodnie z art. 46 ust. 2 natomiast - wsparcie inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych realizowanych w ramach art. 69 lit. d rozporządzenia 2021/2115 jest przyznawane do powierzchni gruntów, na których zostały zrealizowane inwestycje polegające na zalesieniu, zadrzewieniu, założeniu systemu rolno-leśnego lub zwiększeniu bioróżnorodności lasów, oraz do długości ogrodzenia wykonanego w ramach interwencji, o których mowa w ust. 1 pkt 1,2 i 4. Art. 66 ust. 1 ustawy stanowi, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. 2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Należy również przypomnieć, iż zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy kontrole administracyjne i kontrole na miejscu są przeprowadzane w zakresie przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych, spełniania warunków przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej oraz zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną określonych w postanowieniach Planu, wytycznych instytucji zarządzającej, regulaminie naboru wniosków o przyznanie pomocy oraz umowie o przyznaniu pomocy i pomocy technicznej albo decyzji o przyznaniu pomocy. Według ust. 4 art. 100 ustawy kontrola na miejscu ma na celu sprawdzenie, czy realizacja operacji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego lub czy zostały spełnione warunki przyznania lub wypłaty pomocy lub pomocy technicznej, lub czy są realizowane lub zostały zrealizowane zobowiązania związane z przyznaną pomocą lub pomocą techniczną, które mogą być sprawdzone podczas kontroli na miejscu i nie były przedmiotem kontroli administracyjnej. Natomiast zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2023 roku w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych oraz w formie premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-Ieśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (zwanym w dalszej części: rozporządzeniem), rozporządzenie określa 1) szczegółowe warunki i szczegółowy tryb przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach interwencji objętych Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w ramach: a) wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych realizowanych w ramach art. 69 lit. d rozporządzenia 2021/2115, zwanego "wsparciem inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych", przyznawanego w ramach interwencji: - Zalesianie gruntów rolnych, zwanego "wsparciem na zalesianie", - Tworzenie zadrzewień śródpolnych, zwanego "wsparciem na zadrzewienie", - Zakładanie systemów rolno-Ieśnych, zwanego "wsparciem na zakładanie systemów rolno- leśnych", - Zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych, zwanego "wsparciem na zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych", b) płatności w ramach interwencji związanych ze środowiskiem, klimatem i innych zobowiązań w dziedzinie zarządzania, o których mowa w art. 69 lit. a rozporządzenia 2021/2115, przyznawanych w formie premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno - leśnych obejmujących: - premię pielęgnacyjną stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów pielęgnacji wykonanego zalesienia lub gruntu zalesionego wskutek sukcesji naturalnej, - premię zalesieniową stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu pokrycia kosztów utraconych dochodów z działalności rolniczej w wyniku wykonanego zalesienia lub utrzymania gruntu zalesionego wskutek sukcesji naturalnej, - premię z tytułu zadrzewień lub systemów rolno-Ieśnych stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów pielęgnaqi wykonanych zadrzewień lub założonych systemów rolno- Ieśnych oraz z tytułu pokrycia kosztów utraconych dochodów z działalności rolniczej w wyniku wykonania tych zadrzewień lub założenia tych systemów; 2) szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski o przyznanie pomocy, o której mowa w pkt 1, zwanej dalej "pomocą"; 3) szczegółowe warunki i szczegółowy tryb przyznawania pomocy następcy prawnemu podmiotu ubiegającego się o jej przyznanie lub przejmującemu grunty; 4) wysokość kar i sposób ich obliczania, z wyjątkiem kar administracyjnych; 5) stawki pomocy; 6) kryteria wyboru operacji w przypadku wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia wsparcie na zakładanie systemów rolno-leśnych jest przyznawane jednorazowo: 1) podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie tego wsparcia, który jest rolnikiem, jeżeli zobowiązał się do: a) założenia systemu rolno-leśnego: — tworzącego zwarty obszar, na którym drzewa lub krzewy zostaną posadzone: — na gruncie, na którym jest prowadzona działalność rolnicza, — w formie jednego lub dwóch rzędów oddalonych od kolejnych nasadzeń w formie jednego lub dwóch rzędów o co najmniej 10 m i nie więcej niż 30 m - w przypadku gruntów ornych, — w odległości co najmniej 3 m od siebie, — z użyciem co najmniej 3 różnych gatunków lub rodzajów drzew lub krzewów, z tym że udział drzew lub krzewów: — najmniej licznego gatunku lub rodzaju spośród trzech najliczniejszych wynosi co najmniej 10%, — gatunków lub rodzajów liściastych wynosi co najmniej 51%, b) zabezpieczenia przed zniszczeniem drzew lub krzewów 3 palikami, repelentami, osłonkami lub wełną owczą, z tym że na tej samej powierzchni gruntu lub jego części stosuje się tylko jeden rodzaj tego zabezpieczenia; 2) do gruntów: a) wykazanych w ewidencji gruntów i budynków w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jako grunty rolne, b) stanowiących grunty orne lub trwale użytki zielone, z wyłączeniem trwałych użytków zielonych na obszarach Natura 2000 lub obszarach znajdujących się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody. 2. W przypadku gruntu ornego, na którym założono system rolno-leśny w formie: 1) jednego rzędu, przyjmuje się, że jego szerokość wynosi 4 m; 2) dwóch rzędów, ich szerokość nie może być mniejsza niż 4 m i większa niż 7 m. W oparciu o § 9 ust. 1 rozporządzenia premia z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych jest przyznawana rolnikowi corocznie przez okres objęty zobowiązaniem polegającym na: 1) pielęgnacji i utrzymaniu zadrzewień lub systemów rolno-leśnych wykonanych lub założonych w ramach interwencji, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a tiret drugie i trzecie lub zadrzewień wykonanych w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - przez 5 lat od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej premii z tytułu zadrzewień lub systemów rolno-leśnych; 2) pielęgnacji zalesień wykonanych w ramach interwencji, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze, lub zalesień występujących na gruncie wskutek sukcesji naturalnej - przez 5 lat od driia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej premii pielęgnacyjnej; 3) utrzymaniu zalesień: a) wykonanych w ramach interwencji, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze - przez 12 lat od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej premii zalesieniowej, b) występujących na gruncie wskutek sukcesji naturalnej - przez 5 lat od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej premii zalesieniowej. 2. Zobowiązania, o których mowa w ust. 1, są realizowane na gruntach objętych obszarem zatwierdzonym. W oparciu o § 14 ust. 1 rozporządzenia inwestycje leśne lub zadrzewieniowe wykonuje się po otrzymaniu postanowienia, o którym mowa w § 13 ust. 5, w terminie do dnia 1 czerwca roku następującego po roku, w którym złożono wniosek o przyznanie wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych. Zgodnie natomiast z § 31 ust. 1 rozporządzenia- jeżeli zostanie stwierdzone, że rolnik nie wykonuje zabiegów pielęgnacyjnych zgodnie z wymogami planu zalesienia lub wymogami określonymi w załączniku nr 6 do rozporządzenia, wysokość kary w odniesieniu do - odpowiednio - premii z tytułu zadrzewień lub systemów rolno-leśnych lub premii pielęgnacyjnej stanowi iloczyn: 1) iloczynu: a) współczynnika dotkliwości uchybienia i b) współczynnika trwałości uchybienia - określonych w załączniku nr 8 do rozporządzenia oraz 2) kwoty stanowiącej iloczyn: a) wysokości tej premii, jaka przysługiwałaby rolnikowi, gdyby wykonywał te zabiegi, oraz b) procentowego stosunku powierzchni obszaru, na którym stwierdzono to uchybienie, do powierzchni obszaru, na którym rolnik powinien wykonać te zabiegi. Należy przypomnieć, iż w przedmiotowej sprawie sporną kwestią jest powierzchnia uprawniona do przyznania płatności na zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Interwencji Zakładanie systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w obrębie deklarowanej przez Stronę we wniosku działki rolnej. Z zaskarżonej decyzji wynika, iż w wyniku kontroli administracyjnej przeprowadzonej w oparciu o zawarte w protokołach z kontroli na miejscu ustalenia, stwierdzone zostało, iż powierzchnia uprawniona do płatności wynosi 1,58 ha. Konsekwencją powyższych działań było przyznanie Stronie płatności w pomniejszonej wysokości oraz nałożenie sankcji. Z powyższą decyzją nie zgodziła się Strona, stwierdzając, iż działalność rolnicza w ramach zadeklarowanego programu prowadzona jest na obszarze 2,80 ha. Ponadto w opinii Strony minimalna ilość drzew na działce jest zgodna z wymogami podjętego zobowiązania i pozwala stwierdzić spełnienie wymagań minimalnych nasadzeń dla areału zgłoszonego przez Stronę we wniosku, a mianowicie 2,75 ha. W niniejszej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie wsparcia na założenie systemów rolno-leśnych obejmujących powierzchnię 2,75 ha (na działce ewidencyjnej nr a), na którym to obszarze, zgodnie z wnioskiem obszarowym złożonym na kampanie 2023, zadeklarowana była uprawa w postaci traw na gruntach ornych (SRL1). Po rozpatrzeniu sprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (m. in. aktu notarialnego oraz wypisu z rejestru gruntów dołączonych do wniosku) skierowano do Strony w dniu 04.10.2023 r. Postanowienie nr [...] o spełnieniu warunków do przyznania wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych. Następnie, w dniu 10 czerwca 2024 r. Strona złożyła oświadczenie o założeniu w/w systemu. W dniach 18-20 czerwca 2024 r. pracownicy Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę w obszarze spełnienia wymagań w zakresie wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych PS WPR23-27. W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, iż powierzchnia stwierdzona zadeklarowanego gruntu przeznaczonego do w/w działania wyniosła 2,54 ha. Argumentacja skargi zmierza do wykazania, iż to wyniki przywołanej wyżej kontroli utwierdziły Stronę w przekonaniu, iż podjęte przez Stronę działania "w sposób poprawny i skuteczny prowadzą do realizacji podjętego zobowiązania". Jednak po upływie pół roku na terenie gospodarstwa Skarżącej ponownie przeprowadzono kontrolę, która odmiennie zinterpretowała stan faktyczny występujący na działce ewidencyjnej nr a kwalifikując występującą tam uprawę nie jako trwały użytek zielony (TUZ), tylko jako trawy na gruntach ornych. Skutkiem czego zmianie uległy ustalenia dot. obliczenia nasadzeń drzew (są one bowiem różne w przypadku TUZ i gruntu ornego). Z powyższych okoliczności Skarżąca wywodzi, iż taka sytuacja – czyli różne ustalenia kontrolujących odnośnie realizacji przez Stronę zobowiązania objętego wnioskiem - doprowadziła do obarczenia Skarżącej "negatywnymi konsekwencjami błędnego działania Organu" czyli wydaniem zaskarżonych decyzji. Zdaniem Strony, sankcje którymi została obarczona na mocy § 31 ust. 5 rozporządzenia powinny być kierowane jedynie w stosunku do nierzetelnych wnioskodawców, chcących wyłudzić w sposób nieuczciwy płatność od organów administracji publicznej. Strona stoi na stanowisku, iż obarczanie Jej skutkami błędów Organu przejawiających się w nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego stanowi w sposób bezsprzeczny naruszenie wyrażona jest w art. 8 Kpa zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Na wstępie zauważyć należy - odnosząc się do zarzutów Strony w zakresie błędu organów dotyczących nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego występującego na działce ewidencyjnej nr a (przyjęcie, iż na wskazanym terenie uprawiany jest grunt orny a nie TUZ) i w konsekwencji zakwalifikowania mniejszego, aniżeli stwierdzony podczas przeprowadzonej w czerwcu 2024 r. kontroli, areału - iż Strona podejmując się założenia systemu rolno-leśnego na działce ewidencyjnej nr a, który według deklaracji zawartej we wniosku stanowi grunt orny, powinna dokonać nasadzeń zgodnie z wymogami przewidzianymi dla gruntu ornego (poprzez dokonanie nasadzeń w formie jednego lub dwóch rzędów oddalonych od kolejnych nasadzeń co najmniej 10 m i nie więcej niż 30 m). Spełnienie przez Stronę wymagań dot. podjętego programu powinno mieć miejsce już na dzień złożenia w dniu 10.06.2024 r. Oświadczenia Strony o założeniu systemu rolno-leśnego. Stan faktyczny odnośnie areału oraz nasadzeń nie uległ zmianie od daty założenia przez Stronę systemu rolno-leśnego aż do daty powtórnej kontroli - rozpoczętej w grudniu 2024 r., a zakończonej w styczniu 2025 r. Stan ten nie uległ zmianie i nie był zależny od wyników pierwszej, niepoprawnie przeprowadzonej kontroli (dokonanej w czerwcu 2024 r.), której to wyniki zostały następnie skorygowane prawidłowo już przeprowadzoną kontrolą rozpoczętą w grudniu 2024 r., a zakończoną w styczniu 2025 r. Słusznie zatem podkreślono w zaskarżonej decyzji, iż gdyby Strona dokonała nasadzeń zgodnych z wymaganiami programu, kontrola rozpoczęta w grudniu 2024 r. nie wykazałaby nieprawidłowości. Podkreślenia wymaga, iż zarówno raport jak i dołączone do raportu załączniki w postaci dokumentacji zdjęciowej wyraźnie obrazują teren objęty przez Stronę nasadzeniami, a którego zwarty obszar nie pokrywa całej działki. Kwestii tej Strona nie podważa ani nie wyjaśnia. Ta zaś okoliczność jest niezależna od wadliwie przeprowadzonej kontroli w czerwcu 2024 r., bowiem nasadzenia i ich obszar nie uległy zmianie od daty założenia przez Stronę systemu rolno-leśnego. Strona w żadnym momencie postępowania nie wskazuje, iż to w wyniku ustaleń z kontroli dokonanej w czerwcu 2024 r. dokonała błędnego nasadzenia, skutkującego przyznaniem zmniejszonej płatności i stwierdzeniem niewypełnienia warunków określonych we wniosku i postanowieniu nr [...] o spełnieniu warunków do przyznania wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych. Wnioski płynące z analizy raportu z kontroli na miejscu w zakresie wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych (raport nr [...] z kontroli w dniach 18.12.2024 r. - 30.01.2024 r.) są kluczowe – potwierdzają, iż areał spełniający wymagania zawarte w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (zgodnie z którym wsparcie na zakładanie systemów rolno-leśnych jest przyznawane jednorazowo podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie tego wsparcia, który jest rolnikiem, jeżeli zobowiązał się do założenia systemu rolno-leśnego tworzącego zwarty obszar, na którym drzewa lub krzewy zostaną posadzone na gruncie w formie jednego lub dwóch rzędów oddalonych od kolejnych nasadzeń w formie jednego lub dwóch rzędów o co najmniej 10 m i nie więcej niż 30 m - w przypadku gruntów ornych, w odległości co najmniej 3 m od siebie, z użyciem co najmniej 3 różnych gatunków lub rodzajów drzew lub krzewów, z tym że udział drzew lub krzewów: najmniej licznego gatunku lub rodzaju spośród trzech najliczniejszych wynosi co najmniej 10%, gatunków lub rodzajów liściastych wynosi co najmniej 51% oraz zobowiązał się do zabezpieczenia przed zniszczeniem drzew lub krzewów 3 palikami, repelentami, osłonkami lub wełną owczą, z tym że na tej samej powierzchni gruntu lub jego części stosuje się tylko jeden rodzaj tego zabezpieczenia) a mianowicie w przypadku gruntów ornych (Strona bowiem w złożonym na kampanię 2023 wniosku deklaruje na działce ewidencyjnej nr a trawy na gruntach ornych) dokonanie nasadzeń w formie jednego lub dwóch rzędów oddalonych od kolejnych nasadzeń co najmniej 10 m i nie więcej niż 30 m, spełnia wyłącznie areał wynoszący 1,58 ha, co znacznie różni się od powierzchni zadeklarowanej przez Stronę - a mianowicie obszaru 2,75 ha. Należy zaznaczyć, iż dokumentacja z kontroli jest czytelna i kompletna, zaś Stronie przysługiwało uprawnienie do złożenia zastrzeżeń do protokołu, z którego Strona nie skorzystała. Fakt wykorzystania - przy ustalaniu powierzchni kwalifikowanej do płatności - wyników z kontroli przeprowadzonej na terenie gospodarstwa Strony w dniach 18.12.2024 r. - 30.01.2025 r., a nie wyników z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 18.06.2024 r. - 20.06.2024 r. wynikał z tego, iż kontrola przeprowadzona w czerwcu błędnie oceniła stan faktyczny zaistniały na działce ewidencyjnej nr a poprzez przyjęcie, iż uprawa tam występująca jest trwałym użytkiem zielonym, a nie gruntem ornym, co z kolei ma istotne znaczenie w przypadku weryfikacji spełniania wymogów dotyczących nasadzeń. Okoliczności te zostały przez organ w zaskarżonej decyzji opisane i ocenione. Słusznie zatem organ przyjął, iż w odniesieniu do gruntów ornych nasadzenia powinny być wykonane w formie jednego lub dwóch rzędów oddalonych od kolejnych nasadzeń co najmniej 10 m i nie więcej niż 30 m (w przypadku nasadzenia w formie jednego rzędu przyjmuje się, że szerokość nasadzenia wynosi maksymalnie 4 m, zaś dla dwóch rzędów szerokość nasadzeń nie może być mniejsza niż 4 m i większa niż 7 m). Z kolei nasadzenia drzew lub krzewów na trwałym użytku zielonym mogą zaś przyjmować dowolną formę, tzn. rozproszoną lub regularną (liniową). Bez względu jednak na rozmieszczenie nasadzeń na hektarze, powinny być one w odległości co najmniej 3 m od siebie. Warunkiem przyznania płatności w przypadku trwałych użytków zielonych jest prowadzenie działalności rolniczej na powierzchni pomiędzy nasadzeniami. Prawidłowo zatem przyjęły organy, iż pomiar powinien obejmować całość systemu rolno-leśnego, a punktem wyjścia powinna być deklaracja Strony we wniosku. Natomiast w niniejszej sprawie deklaracja Strony we wniosku złożonym na kampanię 2023 wskazywała, iż na działce ewidencyjnej nr a uprawia trawy na gruntach ornych. Rozpoczęta w grudniu 2024 roku kontrola wykazała już prawidłowo, że powierzchnia działki ewidencyjnej nr a stanowi grunt orny i dla takiego też gruntu dokonano weryfikacji spełnienia wymagań dotyczących podjętego programu. Zaś według tej kontroli na miejscu, (której wyniki dokumentował raport nr [...]), a której ustalenia nie zostały skutecznie podważone przez Stronę stwierdzone zostało, iż wyłącznie areał wynoszący powierzchnię 1,58 ha spełniał wymagania ujęte w przepisach rozporządzenia. Rolnik, przed przystąpieniem do programu powinien szczegółowo zapoznać się z przepisami określającymi wymagania jakie powinien spełnić przed przystąpieniem do wybranego przez siebie działania. Skutki działań i zaniedbań obciążają w tym zakresie Stronę. Zauważyć również należy, iż kontrola na miejscu, która rozpoczęła się na terenie gospodarstwa Skarżącej w dniu 18.12.2024 r. została przeprowadzona – jak wskazano w zaskarżonej decyzji - na podstawie typowania gospodarstwa metodą analizy ryzyka na etapie wniosku o płatność, nie była wiec konsekwencją złożenia przez Stronę oświadczenia o wykonaniu działań naprawczych, wskazanych w pokontrolnym wezwaniu z dnia 7.08.2024 r. do dokonania przez Stronę działań naprawczych. Należy podkreślić, iż w toku postępowania Skarżąca nie przedstawiła dowodów wskazujących na inną, aniżeli ustalona przez organy, powierzchnię działki rolnej w obrębie której zadeklarowała założenie systemów rolno-leśnych. Argumentacja Skarżącej stanowi jedynie polemikę z tymi ustaleniami opartą na wytykaniu błędów popełnionych w trakcie pierwszej (w czerwcu 2024 r.) kontroli. Jak już wykazano jednak powyżej – błąd organu nie zmienił stanu faktycznego – a zatem obszaru objętego nasadzeniami i sposobu nasadzeń, te były już bowiem dokonane na dzień złożenia przez Stronę oświadczenia w dniu 10.06.2024 r. o założeniu systemu rolno-leśnego. System ten w kształcie i na określonej powierzchni już w tej dacie istniał i trwał w takiej postaci w trakcie i pierwszej i drugiej kontroli. Strona tej okoliczności na żadnym etapie postępowania nie zakwestionowała. Zaś zgromadzone w sprawie dowody, a zatem szkice, a także dokumentacja fotograficzna, w sposób bezsprzeczny wskazują, iż nie cały zadeklarowany przez Stronę obszar występujący na działce ewidencyjnej nr a został pokryty nasadzeniami. Wynika z nich, iż południowa i zachodnia część działki ewidencyjnej nr a nie jest pokryta nasadzeniami. Zatem wyłącznie areał wynoszący powierzchnię 1,58 ha spełniał wymagania ujęte w przepisach rozporządzenia. Wobec tego, uwzględniając wskazane powyżej reguły postępowania wyjaśniającego rządzące postępowaniem w sprawie przyznania płatności, a określone w art. 66 ust. 1 i 2 ustawy, w tym dotyczące ciężaru dowodu, słusznie organ w zaskarżonej decyzji przyjął, iż nie można było w sprawie przyjąć innego rozstrzygnięcia jak te, które zostało w niej wyrażone. Wobec powyższych okoliczności zasadnie w sprawie zastosowano regulację zawartą w § 31 ust. 5 rozporządzenia, który stanowi, iż w przypadku gdy wysokość wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych wynikająca z wniosku o przyznanie tego wsparcia przekracza wysokość przysługującego wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych o więcej niż 10%, wysokość kary stanowi różnicę między tymi dwiema kwotami. Różnica pomiędzy wysokością wsparcia wynikającą z wniosku, a wysokością wsparcia przysługującą po sprawdzeniu jego kwalifikowalności stanowi kwotę kary, która wynosi 6 381,18 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, prawidłowo uznały organy, iż płatność przyznana na mocy skarżonej decyzji, po uwzględnieniu kary powinna wynosić 2 236,14 zł (z wyliczenia 8 617,32 zł - 6 381,18 zł). Konstatacji tej nie zmienia fakt, iż w przypadku decyzji dotyczącej premii pielęgnacyjnej (której to kopię pełnomocnik Skarżącej przedłożył do protokołu na rozprawie) organ odstąpił od sankcji. W niniejszej bowiem sprawie, dotyczącej innej płatności, organy były bowiem uprawnione do zastosowania § 31 ust. 5 rozporządzenia. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, ż w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze regulacji. Nadto Sąd nie znalazł także innych, niż wskazane w skardze, naruszeń prawa materialnego czy też procesowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.