I SA/Op 534/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy K. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 maja 2009r. w sprawie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych - sygn. akt I SA/Op 9/09 wobec wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w całości postanawia I. Przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. II. W pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić. Skarżący K. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 13 maja 2009r. o sygn. akt I SA/Op 9/09 w sprawie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych. W piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu 10 grudnia 2009r. skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy. Wezwaniem z dnia 8 stycznia 2010r. zobowiązano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF) w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Dodatkowo poinformowano skarżącego, że ustanowienie dlań adwokata w sprawie zawisłej przed Sądem pod sygn. akt I SA/Op 9/09 nie obejmuje zastępstwa pełnomocnika w niniejszej sprawie. Skarżący przedłożył wypełniony druk PPF, w którym oznaczył, że w ramach prawa pomocy domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną oraz trójką niepełnoletnich dzieci. Posiada działkę budowlaną o pow. 6,5 ara oraz dom w budowie. Żona skarżącego – jak podał – pracuje na etacie za wynagrodzeniem w kwocie 2.850,35zł netto. Innego majątku ani źródeł przychodów skarżący nie wskazał. Podał, że posiada zobowiązanie kredytowe w wysokości 23.000zł CHF, co daje miesięczną ratę ok. 195 CHF. Za prąd miesięcznie płaci ok. 537zł, za telefon i Internet 360zł, za dojazdy dzieci do szkoły ok. 59zł; angielski trójki dzieci kosztuje ok. 400-450zł; czynsz za wynajmowaną od wspólnoty mieszkaniowej komórkę płaci ok. 27,17zł miesięcznie. Skarżący zwrócił uwagę, że od 28 grudnia 2007r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, ma złamany kręgosłup i powinien się rehabilitować, lecz tego nie czyni z przyczyn ekonomicznych. Zgodnie z orzeczeniem ZUS nie może pracować i zdolność do pracy ma tylko jako właściciel firmy. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w trybie art. 258 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.) [dalej: p.p.s.a.] został przekazany referendarzowi sądowemu, który wezwał skarżącego do jego uzupełnienia. Skarżący uzupełniając ten wniosek pismem z dnia 8 lutego 2010r. podał, że rachunki w opłatach stałych wynoszą: telefon ok. 220zł, energia elektryczna 524,69zł, rata kredytu 192,51 CHF, do spłaty pozostało 23.332,54 CHF, opłata za mieszkanie na ul. [...]. wynosi 27,17zł (jeden pokój), bilety MPK za jedno dziecko 42,25zł, opłata za angielski 50zł (korepetycje). Natomiast zaświadczenie z banku o obrotach na koncie – jak podał skarżący – jest odpłatne i nie stać go na nie obecnie, do tego czas oczekiwania na wydanie zaświadczenia wynosi ok. jednego miesiąca. Skarżący oświadczył, że ani on ani żona nie posiadają oszczędności w formie lokat. Powtórzył też wcześniej podawane okoliczności dotyczące stanu jego zdrowia. Zwrócił również uwagę, że zamknął działalność gospodarczą dlatego, że była to działalność licencjonowana i do tego zobowiązany został na mocy ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o działalności gospodarczej. Działalności prowadzić nie może gdyż ma zablokowane konta bankowe na kwotę ok. 30.000zł. Wznowienie działalności transportowej wymaga zabezpieczenia, którego udzielenie z powyższych względów jest niemożliwe. Skarżący ukończył dodatkowe kursy zawodowe, w tym również te warunkujące przyznanie dotacji finansowych. Interesuje się również ewentualnymi zleceniodawcami, którzy mogliby być zainteresowani jego usługami transportowymi. Na poparcie powyższych informacji skarżący przedłożył dowody z dokumentów m.in. kserokopie rachunków, pisma do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu oraz do firm transportowych. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 lutego 2010r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie na to postanowienie z dnia 25 lutego 2010r. skarżący odniósł się do okoliczności uzasadniających – w jego ocenie – wznowienie postępowania, a także zwrócił uwagę, że WSA w Opolu już trzykrotnie rozpoznawał jego wniosek o przyznanie prawa pomocy i nie dopatrzył się powodów odmowy, a jego sytuacja materialna praktycznie się dotąd nie zmieniła. Również okoliczność, że w sprawie o sygn. akt I SA/Op 9/09 skarżący wpłacił 100zł nie ma znaczenia. Podał również, że przeciwko niemu toczy się egzekucja na kwotę ok. 50.000zł. Nawet gdyby skarżący sprzedał wykazywaną we wniosku działkę budowlaną to nie wystarczyłoby środków na pokrycie kosztów adwokackich. Zdaniem skarżącego od organów podatkowych przysługują mu należności w kwocie 100.000zł. Skarżący zwrócił uwagę, że niezapłacenie przez niego raty kredytu spowodowałoby licytację przez bank jego nieruchomości i jej sprzedaż po obniżonej cenie, co spowodowałoby dodatkowy wzrost jego zadłużenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek częściowo zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w sytuacji skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego traci moc i wówczas sąd rozpoznaje sprawę na nowo, nie badając trafności rozstrzygnięcia referendarza. Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w istocie rzeczy koszty sądowe obejmują obowiązek uiszczenia wpisu wpisu sądowego od skargi w kwocie 250zł - §3 w zw. z §2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), opłaty kancelaryjnej 100zł od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i ewentualnie 125zł wpisu od skargi kasacyjnej. Przed tut. Sądem, z udziałem skarżącego toczyło się postępowanie w sprawie o sygn. akt I SA/Op 196/08 oraz o sygn. akt I SA/Op 9/09, którego obecnie domaga się wznowienia. W pierwszej z podanych spraw, skarżący również ubiegał się o przyznanie prawa pomocy. Zasadniczo okoliczności wskazywane w tamtym postępowaniu nie różniły się od okoliczności występujących w niniejszej sprawie. Wówczas skarżący jako bezrobotny pobierał zasiłek. Pensja żony skarżącego do chwili obecnej utrzymuje się na tym samym poziomie. Rodzina nie powiększyła się. Skarżący wówczas do stałych wydatków zaliczył również koszty ogrzewania. W tej sprawie kosztów tych nie wykazał. Tak samo jak też nie wykazał podawanych wcześniej kosztów związanych z dowożeniem dzieci do szkoły samochodem. Obecnie skarżący w tym zakresie podaje koszty biletów autobusowych. Podał również, że nie posiada żadnych oszczędności. Nadal jednak płaci raty kredytu hipotecznego oraz wykazuje, że jest właścicielem działki budowlanej oraz domu w budowie. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 245 §1 i 3 dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, wówczas obejmuje ono przemiennie: zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata bądź doradcy podatkowego. Stosownie do treści art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub w zakresie częściowym różni się tym, że w drugim przypadku musi wykazać ona, że nie jest ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie oraz rodziny. Natomiast w pierwszym przypadku musi wykazać, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sprawie jest bezsporne, że skarżący jest zarejestrowany jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Pozostaje na utrzymaniu żony, która utrzymuje również trójkę małoletnich dzieci, z dochodów uzyskiwanych z pracy zarobkowej wynoszących ok. 2.800zł netto miesięczne. Stałe wydatki związane z utrzymaniem domu to ok. 800zł (opłata za energię elektryczną, telefon i Internet, czynsz). Ponosi też koszty biletów MPK dla dzieci w wysokości 42,25zł – za jedno dziecko (razem ok. 150zł). Spłaca również ratę kredytu bankowego zaciągniętego we frankach szwajcarskich na budowę domu – do spłaty pozostało ok. 23.000 CHF, rata kredytu wynosi ok. 192 CHF (ok. 525zł). W sprzeciwie od postanowienia referendarza skarżący wskazał zarazem na toczącą się przeciwko niemu egzekucję na kwotę ok. 50.000zł. Podał też, że posiada działkę budowlaną i dom w budowie. Mając na względzie określoną przez skarżącego wysokość wydatków stałych na utrzymanie (czynsz, media itd.), nadto wydatki związane z bieżącym utrzymaniem (wyżywienie, środki czystości, odzież, lekarstwa, podręczniki, przybory szkolne dla dzieci itd.) fakt pozostawiania przez skarżącego bez pracy i bez prawa do zasiłku, utrzymywanie się skarżącego i jego rodziny tylko z jednego źródła dochodu – zarobków żony, te wszystkie okoliczności, zdaniem Sądu, dają podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Niewątpliwie obciążenia związane ze spłatą kredytu mieszkaniowego dodatkowo obniżają bieżące dochody rodziny skarżącego. Cywilnoprawny charakter tych zobowiązań jest niewątpliwy. Jednak powinny być brane pod uwagę przy ocenie możliwości poniesienia przez skarżącego wydatków związanych z postępowaniem sądowo-administracyjnym zainicjowanym wnioskiem o wznowienie postępowania. Trudno uznać, że konieczność spłaty kredytu pozostaje bez wpływu na stan dochodów skarżącego i jego rodziny Zdaniem Sądu skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania gdyż mogłoby to nadmiernie obciążyć jego budżet. Koszty związane ze zleceniem zastępstwa procesowego byłyby już w tej sytuacji na tyle wysokie, że nie dałyby się pogodzić z kosztami utrzymania rodziny skarżącego. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 §1 i 3 oraz art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.