I SA/Op 537/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dniu 20 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji i umorzenia postępowania w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi L. S. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji i umorzenia postępowania w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). L. S. na urzędowym formularzu ( data wpływu do tut. Sądu 20 sierpnia 2010 r. ), o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej ustawą, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżący oświadczył, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada lokal mieszkalny o powierzchni 56 m² i uzyskuje dochody ze stosunku pracy w wysokości 1.340 zł brutto, które dodatkowo obciążone są zobowiązaniem z tytułu zasądzonych alimentów na dwoje dzieci. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt.2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt.2 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Z kolei zgodnie z art. 255 ustawy jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej, w związku z czym, działając na podstawie art. 255 ustawy, pismem z 25 sierpnia 2010 r. wezwano go do przekazania w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania: - deklaracji prowadzonych dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i podatkiem od towarów i usług za okres obejmujący miesiące maj, czerwiec i lipiec 2010 r. ( PIT-5, VAT-7 lub VAT-7K ), - wyciągów i odpisów z posiadanych przez niego kont i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące, - szczegółowej informacji na temat ponoszonych jego w gospodarstwie domowym wydatków na bieżące utrzymanie, łącznie z kosztami ponoszonymi na utrzymanie domu ( z wyszczególnieniem na poszczególne pozycje ) wraz z dowodami potwierdzającymi te wydatki, - wyczerpującej informacji na temat wysokości i płatności zasądzonych alimentów na dwoje dzieci wraz wyrokiem zasądzającym te alimenty, a także źródeł pokrycia tego świadczenia alimentacyjnego. W odpowiedzi skarżący przedłożył odpis wyroku rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód, zaświadczenie o wynagrodzeniu uzyskiwanym ze stosunku pracy, wyciągi z kont prowadzonych przez Bank Zachodni WBK S. A. i Bank Milenium S. A. oraz pismo sporządzone w dniu 15 września 2010 r., w którym oświadczył, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada żadnych lokat bankowych, akcji, obligacji oraz że mieszka wspólnie z matką, która ponosi koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Mając na względzie wskazane wyżej informację odnośnie sytuacji rodzinnej i finansowej wnioskodawcy należało stwierdzić, że zapłata wymaganych w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych przekracza jego możliwości finansowe. W przypadku skarżącego uznano bowiem, iż utrzymując się obecnie jedynie z dochodów ze stosunku pracy w wysokości 1.317 zł brutto ( 984,16 netto ) i będąc obciążony zobowiązaniem alimentacyjnym w wysokości 1.200 zł nie on jest w stanie wygenerować dodatkowych środków pieniężnych w celu uiszczenia wymienionych kosztów sądowych, nawet w sytuacji gdy koszty utrzymania gospodarstwa domowego ponosi jego matka. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.