I SA/Op 546/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi W. G. i J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 16 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z dnia 16 czerwca 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Prudniku z dnia 10 lutego 2014 r., ustalającą W. G. i J. G. podatek od spadków i darowizn w wysokości 15.469,00 zł z tytułu zawartej w dniu 3 stycznia 2002 r. umowy darowizny środków pieniężnych w kwocie 86.400,00 zł. Wskazana decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu stała się przedmiotem skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez W. G. i J. G. W skargach zarzucono m.in. naruszenie przepisu art. 199a§ 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm. - dalej wskazywanej również jako O.p.) w zakresie, w jakim organ podatkowy nie dokonał ustalenia treści czynności prawnej (umowy darowizny) uwzględniając zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie złożonych oświadczeń woli, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że umowy darowizny mogły zostać zawarte pod pozorem. Zarzucono także naruszenie przepisu art. 199a§ 3 O.p. z uwagi na fakt, że organ podatkowy nie wystąpił do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego między skarżącymi W. G. a J. G., z którym związane są skutki podatkowe, a przyjął, że między skarżącymi doszło do zawarcia umowy darowizny, natomiast w świetle wyjaśnień stron umowy występują wątpliwości w tym zakresie. W odpowiedzi na skargi Dyrektor podkreślił, że darczyńca J. G. i obdarowany W. G. w sposób wyczerpujący udowodnili, potwierdzając oświadczeniami i zeznaniami, fakt zawarcia umowy darowizny. W ocenie Dyrektora Izby organ podatkowy nie miał żadnych podstaw do kwestionowania tego faktu, skoro wszystkie strony postępowania zgodnie twierdziły, że umowa taka miała miejsce, zgadzały się co do darowanej kwoty i daty jej zawarcia. Niezasadne byłoby zatem poszukiwanie przez organ dowodów zaprzeczających zawarciu umowy darowizny. Postanowieniem z dnia 29 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), zarządzić połączenie spraw o sygn. akt I SA/Op 546/14 (sprawa ze skargi W. G.) i I SA/Op 547/14 (sprawa ze skargi J. G.), w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzenie jej dalej pod sygn. I SA/Op 546/14. W piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżących zwrócił się z wnioskiem o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w Opolu sprawy z powództwa W. G. o ustalenie nieważności umowy darowizny zawartej w dniu 3 stycznia 2002 r. pomiędzy J. G. a W. G. Do akt sądowych sprawy włączono odpis pozwu wraz z dowodem nadania. Uzasadniając wniosek pełnomocnik podkreślił, że rozstrzygniecie powództwa o ustalenie nieważności umowy darowizny będzie miało wpływ na wynik postępowania podatkowego. Na rozprawie przeprowadzonej przed tut. Sądem w dniu 3 grudnia 2014 r. strony zapoznały się ze sporządzoną z urzędu przez tut. Sąd notatką urzędową, z której wynika, że wskazana we wniosku o zawieszenie sprawa została zarejestrowana w Sądzie Okręgowym w Opolu pod sygn. akt [...], opłata od pozwu została uiszczona. Pełnomocnik organu sprzeciwił się zawieszeniu postępowania, wskazując, że rozstrzygnięcie kwestii ważności umowy przez sąd powszechny w postępowaniu cywilnym i to w sytuacji, gdy obie strony są zainteresowane korzystnym dla nich rozstrzygnięciem, nie może stanowić podstawy zawieszenia postępowania w zakresie obowiązków podatkowych wynikających z faktu uprzedniego zawarcia umowy darowizny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: W myśl art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawieść postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zgodnie z powołanym przepisem Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli inne toczące się postępowanie administracyjne, sądowoadministracyjne, sądowe lub przed Trybunałem Konstytucyjnym będzie miało bezpośredni wpływ na wynik postępowania zawisłego przez Sądem. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt: I FZ 221/08 - dostępny w bazie internetowej NSA). W niniejszej sprawie w skardze, jak i w piśmie procesowym podnoszono m.in. pozorność umowy darowizny, stanowiącą wadę oświadczenia woli, która powoduje z mocy ustawy nieważność tej czynności prawnej. Jak wynika z przedłożonego do akt sprawy pozwu, skarżący wystąpił do Sądu Okręgowego w Opolu o ustalenie nieważności umowy darowizny z dnia 3 stycznia 2002 r. zawartej w zwykłej formie pisemnej pomiędzy J. G. a W. G. na kwotę 86.400 zł. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że sporna umowa darowizny datowana na dzień 3 stycznia 2002 r., w rzeczywistości została sporządzona w 2012 r. na potrzeby prowadzonego wobec skarżącego postępowania podatkowego w sprawie dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Skarżący zaznaczył, że umowę sporządzono za namową urzędnika skarbowego w celu uniknięcia opodatkowania sankcyjnego (75%), natomiast umowa darowizny nigdy nie została wykonana. Przedłożenie organom podatkowym spornej umowy, spowodowało wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia skarżącym zobowiązania w podatku od spadków i darowizn, zakończonego decyzją zaskarżoną do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu. Z przepisu art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli takie oświadczenie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności. Zdaniem Sądu, ustalenie nieważności takiego oświadczenia niewątpliwie będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie dotyczące podatku od spadków i darowizn, gdyż w przypadku ustalenia przez Sąd Okręgowy w Opolu, że czynność darowizny była nieważna, ustalenie to wywrze skutek ex tunc. Zatem, w ocenie tut. Sądu, wyrok Sądu Okręgowego w Opolu rozstrzygnie czy oświadczenie woli złożone przez J. G. przy zawieraniu umowy darowizny dotknięte jest wadą nieważności, a tym samym czy doszło do zawarcia spornej umowy. Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd uznał, że należy zawiesić postępowanie w sprawie z urzędu, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zawieszone postępowanie, zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., zostanie podjęte z urzędu po wydaniu prawomocnego wyroku przez Sąd Okręgowy w Opolu.