I SA/Op 557/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zamojska – Jaszczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Gminnego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Głuchołazach na informację Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 30 lipca 2010r., Nr DOW.III.60521-9-55/09 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Wdrażania lokalnych strategii rozwoju" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oddala skargę. Przedmiotem skargi Gminnego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Głuchołazach (dalej Skarżący) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 30 lipca 2010r., Nr DOW.III.60521-9-55/09 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Skarżący, za pośrednictwem Lokalnej Grupy Działania Nyskie Księstwo Jezior i Gór, złożył do Zarządu Województwa Opolskiego wniosek o przyznanie pomocy w ramach Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zakresie działania 4.1/413 wdrażanie lokalnych strategii rozwoju dla małych projektów, tj. operacji, które nie odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działań Osi 3, ale przyczyniają się do osiągnięcia celów tej Osi. Wniosek dotyczył przyznania pomocy na operację pod nazwą "Zawody o tytuł najsilniejszego mężczyzny- II turniej siłaczy w Głuchołazach". Pismem z dnia 16 czerwca 2010 r. Zarząd Województwa Opolskiego poinformował Skarżącego, iż podlega wykluczeniu z otrzymania pomocy finansowej. Jako podstawę prawną odmowy przyznania pomocy organ wskazał § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 138, poz. 868 ze zm., zgodnie z którym o pomoc na operacje zwane "małymi projektami", może ubiegać się m.in. osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadąjąca osobowości prawnej, której ustawy przyznają zdolność prawną,(...) utworzona na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje albo stowarzyszenia, które posiadają siedzibę na obszarze objętym LSR lub prowadzą działalność na tym obszarze. Organ wskazał, iż Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji jest jednostką budżetową w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), który pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadza na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Jednostki budżetowe - zgodnie z ustawą o finansach publicznych nie posiadają osobowości prawnej. Zatem Skarżący nie może ubiegać się o pomoc na operacje zwane "małymi projektami". Pismem z dnia 6 lipca 2010 r., Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na nieprawidłowość wydania rozstrzygnięcia odmownego w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Skarżącego spełnia ona warunki do ubiegania się o wnioskowane dofinansowanie, określone w § 2 pkt 2 lit b ww. rozporządzenia, gdyż został utworzony na podstawie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o finansach publicznych, jednocześnie ustawy te przyznają jednostkom budżetowym będącym jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej, zdolność prawną. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego, pismem z dnia 30 lipca 2010 r. poinformował Skarżącego, iż wezwanie to zostało rozpatrzone negatywnie. Zdaniem organu, w świetle przepisów rozporządzenia MRiRW z dnia 8 lipca 2008r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa było nieuzasadnione, gdyż z Uchwały Rady Miejskiej w Głuchołazach o utworzeniu Gminnego Ośrodka Sportu i Rekreacji wynikało, że Skarżący jest jednostką organizacyjną sektora finansów publicznych nieposiadającą osobowości prawnej, która pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadza na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że Skarżący nie posiada osobowości prawnej, a tym samym nie może być beneficjentem tego działania. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, domagając się uchylenia zaskarżonego aktu w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca powtórzyła wcześniej prezentowaną argumentację, iż spełnia warunki do przyznania pomocy. Jej zdaniem błędnie zastosowano wykładnię prawa, polegającą na przyjęciu, iż wnioskodawca jako jednostka budżetowa gminy, nie może starać się o przyznanie pomocy finansowej, ponieważ nie posiada osobowości prawnej. Wskazał, iż katalog mogących się ubiegać o pomoc na operacje w ramach wymienionego działania określa § 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 8 lipca 2008 r., zgodnie z którym o pomoc na operacje, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zwane dalej "małymi projektami", może ubiegać się podmiot będący: 1) osobą fizyczną, która: a) jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, b) jest pełnoletnia, c) ma miejsce zamieszkania na obszarze objętym lokalną strategią rozwoju, zwaną dalej "LSR", lub wykonuje działalność gospodarczą na tym obszarze 2) osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, którym ustawy przyznają zdolność prawną: a) działającym na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, które posiadają siedzibę na obszarze objętym LSR lub prowadzą działalność na tym obszarze, lub b) utworzonym na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacjom albo stowarzyszeniom, które posiadają siedzibę na obszarze objętym LSR lub prowadzą działalność na tym obszarze. Skarżący uważa, iż spełnia wymagania wynikające z § 2 pkt 2 lit. b tego. Rozporządzenia. Wprawdzie jako jednostka budżetowa Gminy Głuchołazy istotnie nie posiada osobowości prawnej, jednakże został utworzony na podstawie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o finansach publicznych, jednocześnie ustawy te przyznają jednostkom budżetowym będącym jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej, zdolność prawną. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie podkreślając, że Skarżący nie spełnia kryteriów wymienionych w § 2 pkt 2 lit.a i b rozporządzenia MRiRW z dnia 8 lipca 2008r. i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym jak i z prawem procesowym. Skarżący, za pośrednictwem Lokalnej Grupy Działania Nyskie Księstwo Jezior i Gór, złożył do Zarządu Województwa Opolskiego wniosek o przyznanie pomocy w ramach Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zakresie działania 4.1/413 wdrażanie lokalnych strategii rozwoju dla małych projektów. Wniosek dotyczył przyznania pomocy na operację pod nazwą "Zawody o tytuł najsilniejszego mężczyzny- II turniej siłaczy w Głuchołazach". Zatem zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64 poz.427). Stosownie do art. 22 ust.4 wskazanej ustawy, w przypadku poinformowania wnioskodawcy o odmowie przyznania pomocy przysługuje mu prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Delegacja ustawowa do wykonywania przez samorząd województwa zadań instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich, w tym przyznawania pomocy objętej wnioskiem, zawarta została w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów (..). Z kolei w myśl art. 31 ust.1 i 41 ust.1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa ( tj. Dz.U. z 2001 nr 142, poz.1590) zarząd województwa jako organ wykonawczy województwa wykonuje zadania należące do samorządu województwa, niezastrzeżone na rzecz sejmiku województwa i wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych. Stosownie do art. 29 ustawy o wspieraniu rozwoju (...) właściwy Minister do spraw rozwoju wsi określa w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki dotyczące wniosków i przyznawania pomocy. Działając na podstawie przywołanej delegacji ustawowej Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu 8 lipca 2008r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz.U. nr 138, poz. 868). W § 2 rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym do 29.08.2010r.) określono katalog podmiotów, które mogą się ubiegać o pomoc na operacje, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zwane dalej "małymi projektami". Mogą to być osoby fizyczne, które: są obywatelami państwa członkowskiego Unii Europejskiej, są pełnoletnie, mają miejsce zamieszkania na obszarze objętym lokalną strategią rozwoju, zwaną dalej "LSR", lub wykonują działalność gospodarczą na tym obszarze (§ 2 pkt 1). Nadto, stosownie do § 2 pkt 2, mogą się ubiegać o przyznanie pomocy osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym ustawy przyznają zdolność prawną: a) działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, które posiadają siedzibę na obszarze objętym LSR lub prowadzą działalność na tym obszarze, lub b) utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje albo stowarzyszenia, które posiadają siedzibę na obszarze objętym LSR lub prowadzą działalność na tym obszarze. Skarżąca jest jednostką budżetową w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), nieposiadającą osobowości prawnej, która pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadza na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Potwierdza to zarówno Uchwała Rady Miejskiej w Głuchołazach o jej utworzeniu, jak i nadany jej statut. Podstawą utworzenia był art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz 1591 tj.), zgodnie z którym gmina w celu wykonywania zadań własnych i zleconych może tworzyć jednostki organizacyjne. Gminne jednostki organizacyjne mogą przybierać różne formy prawne, pozostając w strukturze gminy jako jednostki prawnie niewyodrębnione lub poza tą strukturą jako jednostki prawnie wyodrębnione. Nie budzi więc wątpliwości fakt, iż Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji w Głuchołazach jako jednostka budżetowa nie posiada osobowości prawnej, zatem do rozważenia pozostaje kwestia czy jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawy przyznają zdolność prawną, o której mowa w §2 pkt 2 lit. a lub b wskazanego wyżej rozporządzenia. W przywołanych wyżej przepisach, jak i pozostałych regulacjach dotyczących samorządu gminnego oraz ustawy o finansach publicznych nie zawarto takich zapisów, które wskazywałyby na przyznanie przez te ustawy stronie skarżącej zdolności prawnej. Odnosząc się do pojęcia zdolności prawnej wskazać należy na regulację zawartą w kodeksie cywilnym w art. 331, w którym wyodrębniono grupę jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Zdolność prawna jest w tym przypadku samodzielną, odrębną od osobowości prawnej, cechą normatywną tych jednostek. Przyznaje ją ustawodawca jednostkom nieposiadającym osobowości prawnej, zatem wprost z ustawy zdolność ta powinna wynikać. Tak jest m.in. w przypadku wspólnot mieszkaniowych, gdzie w art. 6 ustawy o własności lokali wskazano, że wspólnota może mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Podobnie jest w przypadku osobowych spółek handlowych. Tu w art. 8 kodeksu spółek handlowych ustawodawca wskazuje, że spółka może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. W obu przywołanych przykładach ustawodawca przyznaje wskazanym tam podmiotom prawo nabywania praw i zaciągania zobowiązań, czyli zdolność prawną. Takiej zdolności ustawy nie przyznają jednostce organizacyjnej utworzonej przez gminę w formie jednostki budżetowej. Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji w Głuchołazach, będąc jednostką organizacyjną Gminy, zaspokaja potrzeby mieszkańców w zakresie kultury fizycznej i sportu, które należą do zadań gminy. Gmina tworząc taką jednostkę organizacyjną nadaje jej statut i określa cele oraz zadania do realizacji. Zatem gmina kreuje jednostkę, która realizuje zadania i cele przynależne gminie. Jednostka taka działa w imieniu i na rachunek gminy, a jej byt prawny zależy od organu, który ją utworzył. Skarżąca będąc jednostką budżetową utworzoną w celu realizacji statutowych zadań ciążących na gminie, działa jedynie jako wydzielona organizacyjnie i funkcjonalnie część Gminy Głuchołazy i ustawowo nie została wyposażona w zdolność prawną. Działa w ramach osobowości prawnej gminy (por. wyrok SN z dnia 15.09.2009r. sygn. akt II UK 416/08, wybór LEX nr 553694 oraz postanowienie WSA w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 1748/08 - dostępne na stronie internetowej NSA). Zatem, skoro Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji w Głuchołazach jako jednostka organizacyjna gminy działająca w formie jednostki budżetowej nie jest osoba prawną i nie został przez ustawy wyposażony w zdolność prawną, zasadnie odmówiono mu przyznania pomocy wskazując, że nie może ubiegać się o przyznanie tego prawa ze względów opisanych wyżej. Wobec powyższego skargę należało oddalić.