I SA/Op 57/09

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu: - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2005 r., p o s t a n a w i a zwolnić od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 grudnia 2008 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 30 kwietnia 2008 r. Nr [...] określającą K. N. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za listopad 2005 r. w kwocie 20.958 zł. Kwota ta stanowi jednocześnie wartość przedmiotu zaskarżenia. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 629 zł. Na dalsze koszty jakie mogą zaistnieć w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 315 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Jednocześnie należy zaznaczyć, iż skarżący zobligowany jest w ty samym okresie do uiszczenia wpisów ( w różnych kwotach, gdyż wszystkie są wpisami stosunkowymi ) od skarg w 17 innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem. Skarżący K. N. na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej ustawą, zwrócił się o przyznanie w przedmiotowej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, iż nie posiada żadnych źródeł dochodów jak też jakiegokolwiek majątku, będąc zarazem na utrzymaniu matki i siostry. W części wniosku dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wykazał, że wspólnie z matką, siostrą oraz niepełnoletnim siostrzeńcem zamieszkują w lokalu komunalnym, ponosząc miesięczne koszty jego utrzymania w wysokości 666 ( czynsz – 220 zł, ogrzewanie gazowe – 300 zł, energia elektryczna – 146 zł ). Jednocześnie skarżący oświadczył, iż dochody czteroosobowej rodziny stanowią kwotę 3.300 zł ( brutto ), z czego dochody matki z tytułu emerytury – 1.200 zł, zaś siostry ze stosunku pracy – 2.100 zł ( łącznie netto dochody z wymienionych źródeł wynoszą 2.240 zł ). W celu pełniejszego wyjaśnienia sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, działając na podstawie art. 255 ustawy, pismem z dnia 12 lutego 2009 r. wezwano go do przekazania: - stosownych zaświadczeń z urzędu pracy odnośnie aktualnego statusu bezrobotnego wnioskodawcy oraz wyciągów i odpisów z kont i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące, - wyjaśnienia czy, jakie i z jakim skutkiem podejmowane są przez wnioskodawcę i jego żonę działania w celu uzyskania pracy czy też pomocy finansowej z instytucji zajmującej się pomocą społeczną wraz z dowodami, że takie działania były bądź są przez nich podejmowane. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt 2 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Analizując informacje podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak też wynikające z przedłożonego, wskutek wezwania, pisma z 2 marca 2009 r. wraz załączonymi dokumentami należało stwierdzić, iż skarżący wykazał, że w jego przypadku zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie wnioskowanego prawa pomocy w zakresie z zwolnienia z kosztów sądowych. Uznano bowiem, iż przy dochodach netto uzyskiwanych w skali miesiąca w wysokości 2.240 zł oraz kosztach utrzymania lokalu mieszkalnego i innych niezbędnych dla zapewnienia prawidłowej egzystencji trzyosobowej rodziny wykazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy ( koszty zakupu żywności, środków higienicznych, sanitarnych i leków ), skarżący nie jest w stanie wygenerować środki finansowe niezbędne do poniesienia wymaganych kosztów sądowych, zarówno w przedmiotowej sprawie, jak i w pozostałych zawisłych w tym samym czasie przed tut. Sądem. Poza tym, jak wynika z przedłożonego oświadczenia, skarżący nie posiada również majątku mogącego przysporzyć mu określone pożytki i tym samym powiększyć potencjał finansowy jego gospodarstwa domowego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.