I SA/Op 579/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Wójta Gminy Tarnów Opolski od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 maja 2026 r. nr SKO.40.3474.2025.li w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia 1) odrzucić sprzeciw, 2) zwrócić Wójtowi Gminy Tarnów Opolski kwotę 100 (sto) złotych uiszczonej tytułem wpisu sądowego od sprzeciwu. Wójt Gminy Tarnów Opolski - reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego Ł. K., wniósł pismem z dnia 25 czerwca 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 maja 2026 r., nr SKO.40.3474.2025.li. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło decyzję Wójta Gminy Tarnów Opolski z dnia 30 października 2026 r., nr ROŚ.6725.1.6.2025 ustalającą opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (Wójtowi Gminy Tarnów Opolski). W odpowiedzi na sprzeciw, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jego odrzucenie podnosząc, że organ pierwszej instancji nie jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu na decyzję organu drugiej instancji. Z akt sprawy sądowej wynika, że w dniu 25 czerwca 2026 r. uiszczono wpis od sprzeciwu w wysokości 100 zł (por. wyciąg bankowy, karta nr 15 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Sprzeciw należało odrzucić. W pierwszej kolejności dostrzec należy, że merytoryczne rozpatrzenie sprzeciwu w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedza analiza wymogów jego dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnego oraz skutecznie wniesionego sprzeciwu. Stwierdzenie niespełnienia którejkolwiek z przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie sprzeciwowi dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jego odrzucenia. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. W świetle art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.) - dalej zwanej jako p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) - zwanej dalej k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.), a rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Zgodnie z unormowaniem art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi (a więc także sprzeciwu) jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Analiza treści powołanego wyżej przepisu prawa wskazuje, że wyróżnia się dwie grupy podmiotów mających legitymację do wniesienia skargi. Do pierwszej grupy zalicza się te podmioty, którym uprawnienie to przysługuje w celu ochrony ich naruszonego interesu prawnego. Drugą grupę podmiotów stanowią zaś te, których uprawnienie do wniesienia skargi zostało przyznane w celu obrony cudzych spraw, ze względu na konieczność ochrony porządku prawnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w postępowaniu administracyjnym jednostka samorządu terytorialnego może występować albo w charakterze strony, korzystając z gwarancji procesowych jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego, albo jako organ administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego, a więc możliwość składania przez ten organ skarg do sądu administracyjnego na decyzje wydane w tych sprawach przez organ odwoławczy. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ pierwszej instancji lub uznanie go za uczestnika postępowania (także jako organ reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego) doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby w istocie dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - dalej zwanego NSA, z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 460/08, uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie oczywiste jest, że Wójt Gminy Tarnów Opolski przeprowadził postępowanie administracyjne i wydał decyzję rozstrzygającą sprawę administracyjną w I instancji ustalając jednorazową opłatę, w wysokości 13.113,25 złotych, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w miejscowości T. (oznaczonej ewidencyjnie jako działki o numerach: [...], k.m. [...] i [...], k.m. [...], obręb T.) realizując tym samym ustawowo, przyznaną temu organowi administracji publicznej kompetencję. Taka rola procesowa uniemożliwia Wójtowi Gminy Tarnów Opolski skorzystanie z praw strony postępowania i wniesienie sprzeciwu do sądu administracyjnego. Należało zatem uznać, że sprzeciw organu I instancji na uchylające jego rozstrzygnięcie orzeczenie kasacyjne organu drugiej instancji, został wniesiony przez podmiot niemający legitymacji do jego złożenia, wobec czego sprzeciw ten jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu sprzeciwu, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie z urzędu uiszczonego wpisu od skargi, Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, stronie zwraca się cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.