I SA/Op 583/09
WyrokWSA w Opolu2010-04-08
Skład orzekający: Grzegorz Gocki, Joanna Kuczyńska, Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o odstąpienie od pobrania i naliczania podatku od nieruchomości, a jeśli tak, to czy postępowanie w tej sprawie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak podstawy prawnej do jego merytorycznego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Organ podatkowy (Prezydent Miasta) jest właściwy do rozpoznania wniosku dotyczącego podatku od nieruchomości. Jednakże, postępowanie w sprawie odstąpienia od pobrania i naliczania podatku od nieruchomości powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości wydania przez organ podatkowy decyzji administracyjnej w tym zakresie. Uprawnienie do zaniechania poboru podatku przysługuje wyłącznie Ministrowi Finansów w drodze rozporządzenia.Stan faktyczny
Skarżący A. i A. S. złożyli wniosek o rozłożenie na raty podatku od nieruchomości, a następnie modyfikowali swoje żądanie, domagając się "odstąpienia od pobrania i naliczania podatku od nieruchomości". Organ I instancji rozłożył zaległości na raty, ale umorzył postępowanie w sprawie odstąpienia od pobrania i naliczania podatku z powodu braku podstawy prawnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i błędną interpretację ich żądania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zamojska - Jaszczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odstąpienia od pobrania i naliczenia podatku od nieruchomości oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...], nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie z wniosku Państwa A. i A. S. o odstąpienie od pobrania i naliczania podatku od nieruchomości.
Jak wynikało z akt sprawy, skarżący wnioskiem z dnia 10 czerwca 2005 r. zwrócili się do organu podatkowego o rozłożenie im na raty płatności podatku od nieruchomości, wynikającego ze wskazanych przez nich decyzji wymiarowych w łącznej kwocie 14.625,70 zł. Wskazywane decyzje wymiarowe dotyczyły wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2003-2005.
Z uwagi na brak uzasadnienia wniosku, organ podatkowy pismem z dnia 29.06.2005r. wezwał wnioskodawców do jego uzasadnienia i wykazania istotnych okoliczności mających uzasadnić zgłoszone żądanie.
W odpowiedzi na wezwanie podatnicy w piśmie z dnia 12.07.2005r. wskazali, iż znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, spowodowanej bezpodstawną sprzedażą za bezcen ich 40 maszyn i urządzeń, dokonaną w ramach czynności egzekucyjnych dotyczących należności z tytułu podatku od nieruchomości za wcześniejsze lata, a w stosunku do których decyzje wymiarowe następnie w skutek uwzględnienia wywiedzionych skarg przez NSA- Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu zostały uchylone.
W kolejnym piśmie stron z dnia 10.04.2007r. wnioskodawcy wskazali, iż wyrządzona im krzywda przez "Urząd Miasta" prowadząca do upadku firmy jest niewspółmiernie większa niż odstąpienie od pobrania podatku od nieruchomości. Wskazali zatem, że z "punktu widzenia moralnego i gospodarczego byłoby przyzwoitym krokiem odstąpienie całkowicie przez Urząd Miasta K. od pobrania opłaty, a jeśli jest to okoliczność, do której Urząd Miasta nie chce się przychylić, to przynajmniej rozłożenie na raty byłoby symbolicznym wyrazem dobrej woli w naprawieniu szkody (...).
W związku z treścią powyższego pisma organ podatkowy wezwał strony do wypowiedzenia się, czy pismo to stanowi modyfikacje pierwotnego żądania zgłoszonego we wniosku z dnia 10.06.2005r. o rozłożenie na raty, oraz do sprecyzowania, co strony rozumieją pod użytym w piśmie pojęciem "odstąpienie od pobrania podatku od nieruchomości".
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący w piśmie z dnia 18.05.2007r. uzależnili sprecyzowanie swojego żądania od tego, czy organ w ogóle jest zainteresowany naprawieniem szkody wyrządzonej bezprawną ich zadaniem egzekucją i sprzedażą za bezcen ich majątku.
Dodatkowo w kolejnym piśmie z dnia 11.07.2008 r. strony zwróciły się z prośbą do Rady Miasta " by wyraziła zgodę na odstąpienie od naliczania podatku w ramach symbolicznego zadośćuczynienia wyrządzonym nam szkodom, w wyniku bezprawnego rozprzedania umaszynowienia pod przygotowaną produkcję".
Ostatecznie, w wyniku rozpoznania pierwotnego żądania stron w zakresie rozłożenia na raty zalęgłości w podatku od nieruchomości za lata 2003-2005, decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. z dnia [...] rozłożono ją na 20 rat począwszy od 15.05.2009 r.
Ponieważ w toku tego postępowania, strony, jak wywodził organ I instancji zgłosiły także drugie alternatywne żądanie nazwane przez siebie, jako "odstąpienie od pobrania podatku od nieruchomości", a pomimo kierowanych do nich wezwań o sprecyzowanie jego zakresu, nie uczyniły tego, mimo pouczenia ich o skutkach wynikających z art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta K. pozostawił wniosek stron bez rozpoznania.
W wyniku uwzględnienia złożonego zażalenia na to postanowienie, postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] zostało one uchylone, a sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Uzasadniając zajęte stanowisko organ odwoławczy zauważył, że skarżący w kolejnych swoich pismach wyraźnie wskazywali, że domagają się "odstąpienia od naliczania podatków" czy też " odstąpienia od pobrania podatku od nieruchomości", a zatem nie można było uznać, że nie sprecyzowali oni dostatecznie swojego żądania. Nie zachodziły zatem w sprawie wskazywane przez organ I instancji braki formalne wniosku, wynikające z art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji brak było podstaw do zastosowania przez organ instytucji pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W tej sytuacji w ponownym rozpoznaniu sprawy, zobowiązano organ I instancji do załatwienia żądania stron zgodnie z obowiązującymi przepisami Ordynacji podatkowej.
W ramach ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta K., działając w oparciu o art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej umorzył postępowanie w sprawie odstąpienia od pobrania i naliczania podatku od nieruchomości, albowiem do zastosowania tej formy ulgi w płatności podatku, zgodnie z art. 22 Ordynacji podatkowej, upoważniony jest wyłącznie Minister właściwy do spraw finansów publicznych w drodze stosownego rozporządzenia. Ponieważ zatem brak było podstawy prawnej do rozpoznania tak zakreślonego przez strony żądania przez organ podatkowy zważono, że postępowanie takie wszczęte wnioskiem strony było bezprzedmiotowe.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący w złożonym odwołaniu wnieśli o jego uchylenie oraz "podjęcie przez Urząd Miasta K. próby załagodzenia szkody". Skonstatowano także, że w sytuacji, gdy Urząd Miasta uchylając się od naprawienia szkody poprzez odstąpienie od pobrania podatku zasłania się Ministerstwem, to z całą pewnością rozłożenie na raty leży już w jego gestii.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, w wyniku rozpoznania odwołania, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...], nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie z wniosku Państwa A. i A. S. o odstąpienie od pobrania i naliczania podatku od nieruchomości.
Odnosząc się do oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności zauważono, że Prezydent Miasta K. prawidłowo uznał, iż jest organem właściwym do zajęcia się wnioskiem Państwa A. i A. S.. Zgodnie z art. 15 § 1 Ordynacji podatkowej organy podatkowe przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, zaś w myśl art. 16 Ordynacji podatkowej właściwość rzeczową organów podatkowych ustala się według przepisów określających zakres ich działania. Dalej wskazano, iż zgodnie z art. 1c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., nr 121, poz. 844 ze zm.), normującej m. in. podatek od nieruchomości, organem podatkowym właściwym w sprawach podatków i opłat unormowanych w tej ustawie jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). W związku z powyższym żądanie Państwa A. i A. S. o odstąpienie od naliczania podatku, skierowane (co wyraźnie wynika z treści wniosku) do Rady Miasta, jako dotyczące podatku od nieruchomości, winno zostać rozpoznane przez organ właściwy w sprawach przedmiotowego podatku, którym w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta K. Żądanie w pozostałym zakresie, dotyczące odstąpienia od pobrania podatku, zostało skierowane bezpośrednio do Prezydenta Miasta K.
Dokonując natomiast oceny zgodności z prawem samego rozstrzygnięcia, powołano się na zapis art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl którego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania podatkowego z przyczyny jego bezprzedmiotowości jest szczególnym przypadkiem zakończenia postępowania, bez zrealizowania celu głównego tj. rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty. Umorzenie postępowania, kończąc bieg sprawy i czynności postępowania w niej prowadzonych, zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron postępowania. Zgodnie z poglądami doktryny przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, można podzielić na cztery kategorie: a) podmiotowe dotyczące organu podatkowego lub stron postępowania, b) przedmiotowe dotyczące interesu prawnego, o którym ma się rozstrzygać w sprawie, c) podstawy prawnej załatwienia sprawy, co do jej istoty, d) prawotwórczych elementów stanu faktycznego (por. Janusz Borkowski (w) B. Adamiak, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa. Komentarz. Wrocław 2003, s. 677).
Ponieważ jak wynikało z treści znajdujących się w aktach pism, Państwo A. i A. S. wystąpili z wnioskiem o odstąpienie od pobrania i naliczania podatku od nieruchomości, w sytuacji, gdy przepisy prawa podatkowego (w tym również przepisy prawa miejscowego, obowiązujące na terenie Gminy K.) nie przewidują możliwości prowadzenia postępowania w sprawie odstąpienia od pobrania i naliczania podatku od nieruchomości. Nie można było zatem załatwić sprawy, co do jej istoty. Dlatego też Prezydent Miasta zasadnie umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem Państwa A. i A. S., bowiem brak było w obowiązujących przepisach prawa normy kompetencyjnej, upoważniającej organ podatkowy do podjęcia rozstrzygnięcia w granicach żądania wnioskodawców, co stanowi przesłankę powodującą bezprzedmiotowość postępowania.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Państwo A.S. i A. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji, wskazywali na wydanie ich z naruszeniem prawa, a to:
• art. 22 § 1 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne zastosowanie i umorzenie postępowania w sytuacji, gdy podatnicy nie wnosili o zaniechanie w całości ani części poboru podatku, lecz wnosili o umorzenie zaległości podatkowych w całości,
• art. 67a § 1 ust. 3 w związku z art. 16 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 1c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy podatnicy wnieśli o umorzenie podatku od nieruchomości w całości, a tym samym zarzucono organom nierozpoznanie sprawy, co do istoty.
W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżący wskazywali, że składając w dniu 27 maja 2007 r. pismo zwierające żądanie "odstąpienia" od pobrania podatku mieli na uwadze umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2001r. Potwierdzeniem woli takiego zakreślenia ram postępowania w ocenie skarżących, świadczyć może fakt, iż w piśmie wszczynającym postępowanie wnieśli oni początkowo o rozłożenie zaległości podatkowej na raty na podstawie art. 67a § 1 pkt. 1, a następnie poruszając się w obrębie tego samego przepisu, zmodyfikowali swoje żądanie wnosząc o umorzenie zalęgłości podatkowej na podstawie 67a § 1 ust. 3 Ordynacji podatkowej. To dokonanie przez same organy obu instancji błędnej interpretacji żądania podatników ostatecznie doprowadziło do błędnego umorzenia postępowania w sprawie.
Zwrócono przy tym uwagę na to, że skarżący nie posiadają wykształcenia prawniczego i pozostawali w przekonaniu, że wnosząc o "odstąpienie od pobrania podatku", w rzeczywistości wnioskują o umorzenie samej zaległości podatkowej. Same zaś organy nie pouczyły ich o różnicach pomiędzy tymi odrębnymi instytucjami prawa podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko..
Zdaniem Kolegium organ podatkowy I instancji podjął wszelkie kroki zmierzające do ustalenia intencji stron, które, w świetle znajdującego się w aktach materiału dowodowego, należy ocenić jednoznacznie. Jednocześnie kierując do stron stosowne wezwania, organ ten informował również o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku ze sprawą. Natomiast zachowanie skarżących wskazuje, że nie byli oni zainteresowani umorzeniem zaległości podatkowych, ale naprawieniem szkody. W takiej sytuacji nie można czynić organowi podatkowemu zarzutu, że nie domyślił się intencji skarżących, którzy, jak sami przyznali, mylnie sformułowali swoje żądanie. Należy podkreślić, że niedopuszczalne jest uruchamianie określonych procedur postępowania podatkowego w oparciu o domniemane intencje stron. Żądanie skarżących zostało odczytane zgodnie z wyraźną treścią ich pism, natomiast poza sferą interpretacyjną pozostają ich subiektywne wyobrażenia dotyczące istoty żądania. Zatem zarzut błędnego zinterpretowania przez organy podatkowe "mylnie" użytego przez skarżących sformułowania "odstąpienie od pobrania podatku" nie może zasługiwać na uwzględnienie.
Na rozprawie, pełnomocnik stron podtrzymał w całości argumentację zawarte w skardze podkreślając, że intencją skarżących było umorzenie ciążących na nich zaległości podatkowych, a powstałe na etapie postępowania przed organami wątpliwości, co do zakresu zgłoszonego żądania, wynikały z ich nieporadności w zakresie znajomości prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, gdyż nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem prawa.
Wszczęcie postępowania podatkowego jest czynnością o doniosłych skutkach prawnych zarówno formalnych, jak i materialnych. W momencie wszczęcia postępowania podatkowego następuje zawiązanie stosunku prawnoprocesowego pomiędzy organem podatkowym a stroną postępowania. Dopiero po wszczęciu postępowania pojawiają się wszelkie uprawnienia i obowiązki przewidziane w dziale IV O.p., które odnoszą się zarówno do organu podatkowego, jak i do stron oraz innych uczestników postępowania.
Istotnym elementem podania wszczynającego postępowanie podatkowe jest określenie żądania. Żądanie, a konkretnie jego zakres, wyznacza ramy przedmiotowe sprawy. Zakres żądania (wniosku) strony winien być oceniany i rozpatrywany przez organy podatkowe zgodnie z sensem i racją pisma zawierającego tenże wniosek, a nie na podstawie tytułu nadanego mu przez stronę. Powyższa reguła, mająca swe prawne unormowanie w treści art. 121 O.p., powinna być w szczególności przestrzegana, gdy skarżący działa sam, bez profesjonalnej pomocy prawnej (zob. wyrok NSA z dnia 11 października 2002 r., I SA/Łd 1136/01, A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Leksykon Ordynacji podatkowej, Wrocław 2005, s. 618). To treść żądania przesądza o charakterze czynności procesowej dokonanej przez stronę. Należy mieć na uwadze, że o tym, jaki jest charakter pisma strony, decyduje strona. Jeżeli jego treść nie jest jasna, obowiązkiem organu podatkowego jest wyjaśnienie, jaka była rzeczywista wola strony (wyrok NSA z dnia 3 października 2003 r., I SA/Łd 652/02, niepubl.). Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w rozumieniu art. 122 O.p. obejmuje również ustalenie przez organ podatkowy treści rzeczywistego żądania strony, zwłaszcza w sytuacji, gdy zachodzi rozbieżność między nazwą pisma i jego uzasadnieniem (wyrok NSA z dnia 7 listopada 2003 r., I SA/Łd 1195/02, niepubl.).
Niewątpliwie, zatem obowiązkiem organu podatkowego było dążenie do ustalenia rzeczywistego zakresu żądania strony i w tym celu konieczne było zwrócenie się do niej z prośbą o jego doprecyzowanie.
Takie działania podjęte zostały w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji, który z uwagi na brak uzasadnienia pierwotnego wniosku skarżących z dnia 10.06.2005r., a dotyczącego prośby o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 2003-2005, wezwał pismem z dnia 29.06.2005r wnioskodawców do jego uzasadnienia i wykazania istotnych okoliczności mających uzasadnić zgłoszone żądanie.
W odpowiedzi na wezwanie podatnicy w piśmie z dnia 12.07.2005r wskazali, iż znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, spowodowanej bezpodstawną sprzedażą za bezcen 40 maszyn i urządzeń, w ramach czynności egzekucyjnych dotyczących należności z tytułu podatku od nieruchomości za wcześniejsze lata. Równocześnie wskazywali, iż decyzje wymiarowe obejmujące należności podlegające postępowaniu egzekucyjnemu, zostały następnie w wyniku uwzględnienia wywiedzionych przez nich skarg przez NSA- Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu uchylone. Ta odpowiedź podatników nie nasuwała żadnych wątpliwości, co do zakresu złożonego żądania odnośnie rozłożenia na raty zaległości podatkowych za lata 2003-2005, które ostatecznie zostało częściowo uwzględnione decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. z dnia [...] o rozłożeniu ich na 20 rat. Decyzja ta nie podlegała dalszemu zaskarżeniu i stała się ostateczna.
Powstały natomiast na tle niniejszej sprawy spór dotyczy rzeczywistego zakresu kolejnego żądania podatników skierowanego w stosunku do organów podatkowych i zrodził się z okoliczności wskazywania przez skarżących w ich kolejnym piśmie z dnia 10.04.2007r., że wyrządzona im krzywda przez "Urząd Miasta" prowadząca do upadku firmy jest niewspółmiernie większa niż odstąpienie od pobrania podatku od nieruchomości. Wskazali, zatem, że z "punktu widzenia moralnego i gospodarczego byłoby przyzwoitym krokiem odstąpienie całkowicie przez Urząd Miasta K. od pobrania opłaty, a jeśli jest to okoliczność, do której Urząd Miasta nie chce się przychylić, to przynajmniej rozłożenie na raty byłoby symbolicznym wyrazem dobrej woli w naprawieniu szkody (...).
Właśnie w związku z treścią powyższego pisma organ podatkowy ponownie wezwał strony do wypowiedzenia się, czy pismo to stanowi modyfikacje pierwotnego żądania zgłoszonego we wniosku z dnia 10.06.200r. o rozłożenie na raty, oraz do sprecyzowania, co strony rozumieją pod użytym w piśmie pojęciem "odstąpienie od pobrania podatku od nieruchomości".
W odpowiedzi na wezwanie, skarżący w piśmie z dnia 18.05.2007r. uzależnili sprecyzowanie swojego żądania od tego, czy organ w ogóle jest zainteresowany naprawieniem szkody wyrządzonej bezprawną ich zadaniem egzekucją i sprzedażą za bezcen ich majątku, a dodatkowo w kolejnym piśmie z dnia 11.07.2008r strony zwróciły się z prośbą do Rady Miasta "by wyraziła zgodę na odstąpienie od naliczania podatku w ramach symbolicznego zadośćuczynienia wyrządzonym nam szkodom, w wyniku bezprawnego rozprzedania przygotowanego umaszynowienia pod przygotowaną produkcję".
Analizując podjęte działania ze strony organów podatkowych zmierzające do ustalenia rzeczywistego zakresu żądania stron oraz udzielane w tej kwestii odpowiedzi ze strony skarżących, w ocenie Sądu, nie można zarzucić organowi braku staranności w działaniu. Słusznie zatem zwróciło uwagę Kolegium po zapoznaniu się ze stanowiskiem skarżących zawartym w wywiedzionej skardze, iż organ podatkowy I instancji podjął wszelkie kroki zmierzające do ustalenia intencji stron i prawidłowego zakreślenie ram dalszego postępowania dotyczącego zagadnienia ulg w płatności zobowiązania podatkowego.
W tym miejscu należy szczególnie mocno zwrócić uwagę, nie tylko na zachowanie się samych organów, ale także na swoistą postawę samych wnioskodawców, na ówczesnym etapie postępowania podatkowego.
O ile, bowiem, obecnie w skardze czynione są wywody, iż treść samego pisma z dnia 18 maja 2007r (skarżący posługują się w skardze datą jego wpływu do organu w dniu 23 maja 2007r.) zawierała pod pojęciem "odstąpienia" od pobrania podatku, faktyczne żądanie umorzenia zaległości podatkowej i to za 2001r., to z samego literalnego jego brzmienia, wynikało, iż informacja, co do znaczenia użytego w tym piśmie pojęcia odstąpienia od pobrania podatku, zostanie udzielona organowi pod pewnymi warunkami, gdy zostaną one spełnione przez organ. Z całą pewnością zatem wnioskodawcy nie tylko nie ustosunkowali się w tym piśmie do wcześniejszego wezwania skierowanego do nich przez organ w dniu 20.04.2007r. o sprecyzowanie żądania, ale wręcz przeciwnie odmówili wówczas udzielenia takiej informacji. Odmowa ta nie była spowodowana niezrozumieniem treści samego wezwania, ale jej uwarunkowania stanowiskiem organu podatkowego w kwestii naprawienia szkody wyrządzonej bezprawną, zadaniem podatników, egzekucją i sprzedażą za bezcen ich majątku.
Również kolejnym wezwaniem z dnia 24.06.2008r organ ponowie zwrócił się o ponowne sprecyzowanie zakresu żądania, pouczając jednocześnie wnioskodawców, iż przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują instytucji odstąpienia od pobrania podatku od nieruchomości, a z treści kierowanych do tej pory pism wynikało, że właśnie tak zostało określone żądanie skierowane pod adresem organów podatkowych. Ponownie w odpowiedzi na to wezwanie skarżący w piśmie z dnia 11.07.2008r zawarli, tym razem już kierowane pod adresem Rady Miasta, żądanie odstąpienia od naliczania podatku w ramach symbolicznego zadośćuczynienia za wyrządzoną szkodę.
W tej sytuacji, nie można zgodzić się z obecnie podnoszoną argumentacją skarżących, iż to organy błędnie odczytały ich intencje, które w rzeczywistości były zupełnie inne. Ponieważ ze strony skarżących, w kolejnych ich pismach nadal posługiwano się "odstąpieniem od pobrania, czy też "odstąpieniem od naliczania" podatku od nieruchomości, organ I instancji, nie mogąc uzyskać od nich, mimo kierowanych do nich kolejnych wezwań, bardziej skonkretyzowanego żądania, zasadnie mając na uwadze konieczność zakończenia trwającego już postępowania podatkowego, rozpoznał je w takim zakresie, jaki wynikał wprost z dotychczas wyartykułowanej woli wnioskodawców w ich pismach procesowych. Sama też strona w kolejnych kierowanych pismach procesowych (zażaleniu czy odwołaniu) mimo, tego że znane im już było stanowisko organów, co do odczytania zakresu wniosku, nie podnosiły zarzutów co do błędnego odczytania ich intencji. Uczyniły to dopiero w samej skardze do Sądu, co w ocenie składu orzekającego było już działaniem spóźnionym. Nie jest dopuszczalne modyfikowanie na etapie postępowania sądowego zakresu postępowania, już zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji.
Skoro zatem, jak ostatecznie słusznie uznały organy podatkowe, żądanie stron na tym etapie postępowania dotyczyło odstąpienia od pobrania i naliczania podatku od nieruchomości, zasadne było w tej sytuacji jego umorzenie, jako bezprzedmiotowego.
Bezprzedmiotowość postępowania podatkowego oznacza brak przedmiotu postępowania, przy czym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ podatkowy jest władny i zobowiązany do jej rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W przedmiotowej sprawie zarówno o organ I instancji jak i organ odwoławczy stwierdził brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, gdyż przepisy Ordynacji podatkowej nie dają organom podatkowym uprawnienia do orzekania na wniosek podatnika w jego indywidualnej sprawie o zaniechanie poboru podatku w całości lub w części w drodze decyzji administracyjnej. Organem właściwym do zaniechania poboru podatku jest Minister Finansów, jednak, na co zasadnie zwróciło uwagę SKO, może to mieć miejsce jedynie w formie rozporządzenia, które powinno być adresowane do potencjalnie nieograniczonego kręgu podmiotów.
Wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 22 § 1 pkt. 1 ustawy Ordynacja podatkowa minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników zaniechać w całości lub w części poboru podatków, określając rodzaj podatku, okres, w którym następuje zaniechanie, i grupy podatników, których dotyczy zaniechanie. Przysługujące ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych na mocy wyżej zacytowanego artykułu uprawnienie do zaniechania poboru podatków może być realizowane tylko w formie aktu normatywnego - rozporządzenia. Organy podatkowe nie mają uprawnień do stosowana ulgi, o której mowa w art. 22 § 1 pkt. 1 ustawy Ordynacja podatkowa w drodze decyzji administracyjnej.
Jedynie końcowo można dodatkowo zauważyć, iż skarżący błędnie rozumieją samą instytucję udzielenia pomocy w płatności należności podatkowych. Jak wynika, bowiem z ich pism, ewentualne udzielenie im ulgi w płatności, nie wdając się już w rozważania, w jakiej miałoby to nastąpić formie, miałoby stanowić zadośćuczynienie (odszkodowanie) za błędy organu egzekucyjnego, jakich w ich ocenie, dopuścił się on przy dokonywaniu czynności egzekucyjnych (sprzedaży majątku). Stąd zresztą swoista treść kierowanych pism pod adresem organu podatkowego, w których podważane są działania organu egzekucyjnego (skarżący utożsamiają oba organy w jeden).
Oczywiście, jeżeli w ocenie skarżących, istnieją podstawy do zastosowania wobec nich ulgi w płatności podatku, są oni uprawnieni do wystąpienia ze stosownym żądaniem do organu podatkowego (w tym także o umorzenie zalęgłości podatkowej w ramach nowego wniosku), ale żądanie takie musi znajdować oparcie w ustawowych przesłankach przewidzianych dla poszczególnych form ulgi płatniczej w uregulowaniach Ordynacji podatkowej. Kwesta natomiast prawidłowości postępowania egzekucyjnego i ewentualnych roszczeń odszkodowawczych nie należy do zakresu postępowań podatkowych i winna być dochodzona w odrębnym trybie.
Uznając zatem, że w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania ani też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które obligowałoby Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr, 153 poz. 1270 ze zm.)), Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło