I SA/Op 604/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółka z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 27 czerwca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W postępowaniu wszczętym ze skargi A Spółka z o.o. w O. (dalej skarżąca, spółka) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 27 czerwca 2013 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu, skarżąca złożyła na druku PPPr wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że w wyniku działań organu celnego I instancji (wydanie ponad 40 decyzji określających zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów) zaprzestała całkowicie prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej i była zmuszona do zwolnienia wszystkich pracowników. Zaznaczyła przy tym, że Prezes Zarządu sam złożył rezygnację. Dodatkowo wskazała na niemożność wszczęcia procedury upadłościowej z uwagi na nieposiadanie innych zobowiązań poza zobowiązaniami podatkowymi oraz na brak jakichkolwiek środków. W dalszej części wniosku strona skarżąca wykazała wysokość kapitału własnego na dzień 31 grudnia 2012 r. w kwocie - 769.894,69 zł, brak środków trwałych, stratę za 2011 r. w wysokości 1.799.507,91 zł, stratę za 2012 r. w wysokości 2.497.861,53 zł oraz aktualny stan konta bankowego na dzień 31 maja 2013 r. –188,56 zł. Skarżąca oświadczyła przy tym, że nie posiada żadnego majątku. Dodatkowo, na wezwanie referendarza, skarżąca przedłożyła kserokopię zeznania podatkowego za 2012 r. (CIT-8), kserokopie deklaracji podatkowych (VAT-7) za miesiące maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r., wyciągi z rachunku bankowego za czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r. oraz aktualny bilans. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 września 2013 r. odmówiono przyznania prawa pomocy. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - dalej jako: [p.p.s.a.], gdyż nie wyjaśniła w sposób przekonujący kwestii finansowania jej bieżącego funkcjonowania. Zaznaczono, iż bieżące funkcjonowanie podmiotu gospodarczego, nawet gdy nie jest prowadzona zasadnicza działalność, wymusza ponoszenie jakichkolwiek kosztów, chociażby, jak to ma miejsce w przypadku strony skarżącej, kosztów związanych z opłaceniem zawodowego pełnomocnika. Po rozpatrzeniu złożonego przez skarżącą sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 24 października 2013 r. również odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd uznał, iż zebrany materiał nie pozwala na stwierdzenie, że w odniesieniu do skarżącej zachodzi przesłanka wymieniona w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca bowiem nie wywiązała się w pełni jasny sposób z obowiązku nałożonego w trybie art. 255 p.p.s.a. o udzielenie informacji w kwestii źródeł finansowania jej bieżącego funkcjonowania. W ocenie Sądu nieprzekonywująca była argumentacja Spółki o braku jakichkolwiek środków na partycypowanie w kosztach postępowania sądowego, skoro skarżąca była w stanie ustanowić we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika. Za wątpliwe uznano również oświadczenie skarżącej, że nie posiada żadnego źródła pozyskania środków finansowych na bieżące funkcjonowanie, skoro doświadczenie życiowe wskazuje, iż nawet po zaprzestaniu prowadzenia działalności pewne wydatki związane z bieżącą działalnością, jak chociażby na pokrycie kosztów utrzymania siedziby spółki, mają miejsce. Skarżąca nie wykazała, że ma jakiekolwiek zaległości z tytułu ewentualnych opłat czynszowych czy innych opłat związanych z eksploatacją lokalu, w którym znajduje się siedziba spółki. Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem skarżącej, po rozpatrzeniu którego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd kasacyjny stwierdził, że materiał zebrany przed Sądem I instancji dawał możliwość porównania go z hipotezą normy zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem NSA z faktu, że spółkę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, nie można wyciągać wniosku, że wątpliwe jest jej oświadczenie o braku źródła pozyskania środków finansowych na bieżące funkcjonowanie. NSA uznał również, że stanowiska, iż spółka nie przedstawiła, co do swej sytuacji finansowej, poddającej się ocenie dokumentacji, nie popiera argument, że skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podała, że poza zobowiązaniami podatkowymi nie posiada innych zobowiązań i nie ma jakiekolwiek zaległości z tytułu ewentualnych opłat czynszowych czy innych opłat związanych z eksploatacją lokalu, w którym znajduje się siedziba spółki. W opinii Sądu kasacyjnego, Sąd I instancji w istocie nie wskazał, jakich dokumentów przedstawienie jest konieczne dla poparcia twierdzeń o braku źródeł finansowania. W rezultacie, zdaniem NSA należało uznać, że skarżąca przedstawiła całość dokumentacji, obrazującej jej sytuację majątkową. Skarżąca poprzez nadesłanie oświadczeń (w tym co do zaprzestania działalności gospodarczej), deklaracji podatkowych VAT-7, wyciągów z rachunków bankowych oraz bilansów zmierzała do wykazania, że w jej przypadku zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a., – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Natomiast instytucja prawa pomocy stanowi od niej wyjątek i przyznanie prawa pomocy następuje tylko w określonych w cytowanej ustawie przypadkach. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej określa przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. W świetle unormowania zawartego w punkcie 2 tego przepisu zasadność wniosku o przyznanie częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, a o takie wniosła skarżąca, winna być rozpatrywana w aspekcie braku możliwości finansowych strony do poniesienia pełnych kosztów postępowania w sprawie. Przy czym użyte w tym przepisie określenie "wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostało udowodnione przez wnioskodawcę. Okoliczności wskazane we wniosku o prawo pomocy należy uzasadnić i uprawdopodobnić, a uznanie czy to nastąpiło należy do oceny sądu. Przy czym sąd ocenia zasadność wniosku w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05 Wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania skarżąca jest zobowiązana, zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) dalej jako: [rozporządzenie] – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 417 zł. Na dalsze koszty jakie mogą zaistnieć w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 209 zł (§ 3 rozporządzenia). Oceniając sytuację finansową spółki na podstawie złożonych przez nią oświadczeń i dokumentów źródłowych oraz mając na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, które w myśl art. 190 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie, tut. Sąd doszedł do wniosku, że spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Sądu skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przedłożone bowiem przez nią deklaracje podatkowe VAT-7 za miesiące od maja do sierpnia 2013 r., wykazujące zerową kwotę sprzedaży towarów i usług, potwierdzają oświadczenie skarżącej o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Nadto, zgodnie z bilansem na dzień 31.12.2012 r. skarżąca nie posiada żadnych rzeczowych aktywów trwałych. Jednocześnie przedłożone wyciągi bankowe wykazują saldo minus 261,33 zł, co dowodzi, że skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych pozwalających wygenerować środki na zapłatę wymaganych kosztów sądowych. W ocenie Sądu przedstawiona we wniosku i udokumentowana sytuacja skarżącej – z której wynika, że Spółka zaprzestała prowadzenia działalności, nie osiąga żadnych zysków, nie posiada majątku ani środków pieniężnych na rachunkach bankowych - powoduje, że w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie . Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.