I SA/Op 605/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. H. od zarządzenia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Op 605/15, pozostawiającego bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 26 października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, na podstawie art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) pozostawił bez rozpoznania wniosek K. H. (dalej jako: strona, skarżący) o przyznanie prawa pomocy. U podstaw rozstrzygnięcia legło stwierdzenie, że skarżący - mimo wezwania o uzupełnienie wniosku poprzez wskazanie jego zakresu, tj. podanie jakiego zwolnienia bądź ustanowienia pełnomocnika on się domaga (rubryka 4 urzędowego formularza PPF) - wskazanego braku formalnego wniosku nie uzupełnił. W sprzeciwie na to zarządzenie skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem, że złożony przez niego wniosek o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania. Przyznał, że wprawdzie nie uzupełnił odpowiedniej rubryki formularza i nie wskazał o jaki zakres pomocy się ubiega, jednak w jego ocenie nie daje to podstaw do odstąpienia od merytorycznej oceny wniosku. Podniósł, że sytuacja materialna w jakiej się znajduje w pełni uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i o takie też wnosi. Zarzucił przy tym, że w wydanym rozstrzygnięciu dokonano błędnej i wybiórczej analizy jego formularza PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje. Sprzeciw okazał się niezasadny. Zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Natomiast w myśl art. 260 § 1 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przy tym zgodnie z art. 260 § 2 w sprawach, o których mowa w § 1, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a w myśl § 3 tego artykułu sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Dokonując kontroli zaskarżonego Sąd podzielił stanowisko referendarza, że w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 257 p.p.s.a. Wbrew zatem podniesionej w sprzeciwie argumentacji stwierdzić należy, że wydane rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z wymienionym przepisem wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony przez skarżącego w dniu 31 grudnia 2015 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy zawierał brak formalny w postaci niewskazania o jaki zakres tej pomocy strona wnosi. Dlatego też skarżący został wezwany do uzupełnienia tego braku poprzez podanie jakiego zwolnienia bądź ustanowienia pełnomocnika domaga się strona, tj. o właściwe wypełnienie rubryki nr 4 formularza. Nie ulega wątpliwości, że w wyznaczonym terminie, który upływał w dniu 19 stycznia 2016 r., skarżący nie odpowiedział we właściwy sposób na to wezwanie. Nie sposób bowiem uznać za wywiązanie się z tego obowiązku pisma nadanego przez stronę wprawdzie jeszcze przed upływem terminu (18 stycznia 2016 r.), jednakże którego treść w żaden sposób nie czyni zadość wezwaniu, tj. nie określa zakresu żądanego prawa pomocy (w piśmie skarżący wskazał, że wnosi o zwolnienie z egzekucji prowadzonej przez Urząd Skarbowy w [...] 50 % wystawionej przez niego faktury). Wskazać w tym miejscu należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany (w myśl art. 252 § 2 p.p.s.a. - wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru). Jednym z istotnych elementów formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy jest określenie zakresu żądania, gdyż w zależności od wnioskowanego zakresu, zróżnicowane są kryteria, które strona powinna spełnić, aby prawo to otrzymać. Stosownie bowiem do art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że brak wskazania przez skarżącego jednej z możliwych opcji prawa pomocy uniemożliwiał nadanie sprawie dalszego biegu, gdyż Sąd nie jest uprawniony do interpretowania intencji wnioskodawcy i do decydowania za stronę, w jakim zakresie zamierza skorzystać ze zwolnienia. Reasumując, należy stwierdzić, że prawidłowo przyjął referendarz sądowy, iż skarżący, mimo skierowanego do niego wyraźnego wezwania, nie usunął braku formalnego złożonego w dniu 31 grudnia 2015 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy, co też uzasadnia pozostawienie tego wniosku bez rozpoznania zgodnie z dyspozycją art. 257 p.p.s.a. Podkreślenia jednak przy tym wymaga, że obecne orzeczenie nie pozbawia skarżącego prawa do złożenia ponownego, należycie wypełnionego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów na mocy art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.