I SA/Op 616/13
PostanowienieWSA w Opolu2014-03-10
Skład orzekający: Marzena Łozowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna, otrzymująca zasiłek dla bezrobotnych i nieposiadająca majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która jest bezrobotna, nie posiada majątku i której jedynym źródłem utrzymania są pobierane świadczenia z tytułu zasiłku dla bezrobotnych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca B. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, w związku ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające wstrzymania wykonania decyzji w sprawie podatku VAT. Skarżąca oświadczyła, że jest bezrobotna, nie posiada dochodów ani majątku, leczy się na depresję i nerwicę, ma zadłużenie. Po wezwaniach do przedłożenia dokumentów, skarżąca przedstawiła dowody potwierdzające jej status bezrobotnego i wysokość zasiłku, ale nie udokumentowała wszystkich twierdzeń. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, ale Sąd uznał wniosek za zasadny.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marzena Łozowska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 2 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za marzec 2010 r. w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia doradcy podatkowego. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym
B. W. wnioskiem z dnia 20 października 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 2 lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za marzec 2010 r.
We wniosku, odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodach skarżąca oświadczyła, że obecnie jest osobą bezrobotną, nie posiadającą dochodów jak też żadnego majątku, oraz że sama pozostaje w gospodarstwie domowym, lecząc się przy tym na depresję i nerwicę. Wskazała również, że posiada zadłużenie w wysokości 30.000 zł.
W wyniku wezwania w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 t.j.) – dalej jako: [p.p.s.a.] skarżąca przedłożyła pismo, w którym oświadczyła, że nie ponosi żadnych kosztów utrzymania domu bądź lokalu mieszkalnego, gdyż zamieszkuje w pomieszczeniu piwnicznym udostępnionym jej grzecznościowo przez osobę, wynajmującą jej wcześniej lokal mieszkalny, że w celu pozyskania środków finansowych zajmuje się zbieraniem butelek i puszek aluminiowych, że na zakup wyżywienia przeznacza nieznaczne kwoty, że obecnie prowadzona jest wobec niej egzekucja pieniężna na kwotę 24.000 zł, że nie posiada żadnych kont ani lokat bankowych, że nie uzyskuje żadnej pomocy z zewnątrz (w tym żadnych darowizn), że obecnie leczy się na nerwicę i depresję i z uwagi na jej trudną sytuację otrzymuje za darmo lekarstwa od lekarza, u którego podejmuje leczenie, że od 4 października 2013 r. zarejestrowana jest w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna oraz, że nie wnosiła o pomoc do instytucji zajmującej się jej udzielaniem. Wraz z pismem skarżąca przedłożyła kserokopię decyzji z 4 października 2013 r. o uznaniu jej z tym dniem za osobę bezrobotną, a także kserokopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012.
W celu weryfikacji opisanych wyżej informacji skarżąca została wezwana do przedłożenia dowodów je potwierdzających.
Skarżąca nie przedłożyła żądanych dowodów, ograniczając się jedynie do przesłania kolejnego pisma, w którym podniosła, iż nie jest w stanie uzyskać tak licznych dokumentów, gdyż nie posiada środków finansowych pozwalających na ich pobranie.
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. U podstaw rozstrzygnięcia legło stwierdzenie, że skarżąca nie wywiązała się z obowiązku pełnego i rzetelnego wyjaśnienia okoliczności związanych z jej sytuacją finansową. Podkreślono, że skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała swych twierdzeń odnośnie dochodów oraz kosztów utrzymania, pomimo wezwania do uwiarygodnienia tych informacji odpowiednimi dowodami.
Pismem z dnia 26 stycznia 2014 r. skarżąca wniosła sprzeciw na powyższe rozstrzygnięcie, ponownie powołując się na swą trudną sytuację materialną.
Zarządzeniem z dnia 4 lutego 2014 r. Sąd wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów potwierdzających informację o uzyskiwanym przychodzie w postaci zasiłku dla bezrobotnych. W odpowiedzi skarżąca przesłała zaświadczenie wystawione przez Urząd Pracy w G. z dnia 19 lutego 2014 r. z którego wynika, że otrzymała ona w okresie od 25.10.2013 r. do 31.01.2014 r. zasiłek w kwocie łącznej 1.880,59 zł netto (średnio ok. 570 zł miesięcznie).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.
Wskazać przy tym należy, że celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zatem rozpoznanie jej wniosku sprowadza się do ustalenia, czy w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zgodnie z treścią tego przepisu przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W ocenie Sądu, przesłanki określone w ww. przepisie zostały przez skarżącą wykazane. Jak wynika z akt sprawy skarżąca jest osobą samotną, a jedynym źródłem jej utrzymania są pobierane świadczenia z tytułu zasiłku dla bezrobotnych. Kwoty uzyskiwane z tego tytułu mogą być wystarczające jedynie na pokrycie niezbędnych potrzeb socjalnych. Nie budzi zatem wątpliwości, że skarżąca nie ma możliwości wygospodarowania z tych środków rezerw, które choćby w części mogłyby pokryć koszty postępowania w niniejszej sprawie.
Mając zatem na uwadze okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że B. W. znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło