I SA/Op 62/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 16 listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w związku z wnioskiem o przewrócenie terminu postanawia : odrzucić wniosek Skarżący K. K., działając poprzez ustanowionego w sprawie pełnomocnika K. K., wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 16 listopada 2012 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 stycznia 2013r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 400 zł, a także złożenia do akt sądowych pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi – wszystko w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 25 stycznia 2013 r., co wynika ze zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru przesyłki. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik skarżącego przedłożył dokument pełnomocnictwa. Natomiast w wymaganym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 1 lutego 2013 r. wpis nie został uiszczony, co wynika z ustaleń pracownika sekretariatu poczynionych w oddziale finansowo – budżetowym tut. Sądu. Natomiast w dniu 8 lutego 2013 r. złożony został przez pełnomocnika skarżącego- K. K. ( matkę) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2013 r. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 §1 pkt 3 w związku art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r., poz. 270) – dalej jako [p.p.s.a.], albowiem w ustawowym terminie nie został uiszczony stosowny wpis, zaś złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych , nastąpiło już po upływie terminu do uiszczenia wpisu należnego od skargi. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi za zwrotnym potwierdzeniem jego odbioru w dniu 25 lutego 2013r. Równocześnie w wyniku rozpoznania samego wniosku o przyznanie prawa pomocy został on odrzucony postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 25 lutego 2013 r., z uwagi na stwierdzenie jego niedopuszczalności .Wniosek ten został złożony w imieniu własnym przez pełnomocnika skarżącego K. K. i dotyczył jej własnej sytuacji majątkowej. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi za zwrotnym potwierdzeniem jego odbioru w dniu 5 marca 2013r. W piśmie z dnia 11 marca 2013 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w O. w dniu 13 marca 2013r ( data stempla pocztowego) pełnomocnik złożył sprzeciw od postanowienia Referendarza z dnia 25 lutego 2013r., a także zawarł wniosek o "przywrócenie terminu na złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych". Przedłożył także wniosek skarżącego z dnia 13.03.2013 r., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia z urzędu pełnomocnika. W uzasadnieniu obu żądań przyznano sam fakt błędnego ujęcia we wcześniejszym wniosku o prawo pomocy osoby pełnomocnika, a nie skarżącego. Pomyłka ta wynikała z faktu, że do uiszczenia wpisu na doręczonym wezwaniu podano dane pełnomocnika. Sam jednak skarżący, będący osobą bezrobotną, bez jakichkolwiek dochodów, także nie był w stanie uiścić wpisu od skargi. Podjęte próby uzbierania kwoty 400 zł spotkały się z niepowodzeniem, a nadto pod koniec stycznia 2013r. skarżący zachorował na ospę wietrzną, którą z uwagi na swój wiek przechodził bardzo ciężko. Podkreślono też, że do niezrozumienia wezwania sądu i powstałych błędów w pierwotnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, doszło też w wyniku równoległego wezwania przez Sąd do przedłożenia do akt sprawy pełnomocnictwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż strona skarżąca w piśmie z dnia 11 marca 2013r. zwróciła się wprawdzie z wnioskiem o "przywrócenie terminu na złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych", jednakże w aktualnym stanie sprawy, rolą Sądu było dokonanie szczegółowej analizy wskazywanych przez skarżącego motywów złożenia przedmiotowego wniosku i poddanie go ocenie w ramach przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, środków prawnych, opartych na wskazywanych przez samego skarżącego przesłankach faktycznych. Dokonana w tym względzie ocena złożonego wniosku niewątpliwie wskazuje, iż skarżący podnosząc w jego motywach brak swojego zawinienia w niekwestionowanym uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz szczegółowo uzasadniając niezależne od niego przyczyny jego powstania, domaga się przewrócenia uchybionego terminu do uiszczenia wpisu, poprzez umożliwienie mu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a w konsekwencji przywrócenia tego terminu, do nadania skardze dalszego biegu umożliwiającego merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu nie budzi bowiem wątpliwości, że skarżący w związku z wezwaniem go do uiszczenia wpisu od skargi, poprzez złożenie wówczas z uchybieniem terminu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zmierzał do uzyskania w tym względzie zwolnienia od wpisu od skargi, a tym samym dopełnienie wymogu fiskalnego, umożliwiającego nadanie skardze dalszego biegu. Tego celu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie niweczy fakt, że został on wówczas nieprawidłowo złożony przez jego pełnomocnika, w jego własnym imieniu. Prawidłowość samego wniosku była przedmiotem odrębnego postanowienia Sądu dotyczącego prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2013 r. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 §1 pkt 3 w związku art. 220 § 3 ustawy p.p.s.a., albowiem w ustawowym terminie nie został uiszczony stosowny wpis, zaś złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nastąpiło już po upływie terminu do uiszczenia wpisu należnego od skargi. W tej sytuacji złożenie przez skarżącego ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz z wnioskiem o przewrócenie terminu do jego wniesienia, de facto dotyczy żądania przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu poprzez złożenie wniosku o zwolnienie od obowiązku jego uiszczenia. W tym też kontekście należy zauważyć, że zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). ( podkreśl. Sądu). Stosownie zaś do treści art. 88 zd. 1 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z powyższego wynika, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, rozpoczyna bieg od daty powzięcia wiadomości, iż do uchybienia terminu doszło. W rozpoznawanej sprawie za datę ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi należy przyjąć dzień, w którym skarżący ( jego pełnomocnik) otrzymał odpis postanowienia z dnia 18 lutego 2013 r. o odrzuceniu jego skargi, co nastąpiło w dniu w dniu 25 lutego 2013 r. (za zwrotnym poświadczeniem jego odbioru). W tej bowiem dacie skarżący mógł zapoznać się z treścią uzasadnienia tego postanowienia, w którym wyjaśniono powód odrzucenia skargi oraz podjąć, w nieprzekraczalnym terminie dni siedmiu, ewentualne działania zmierzające do złożenia stosownego wniosku do Sądu o przywrócenie mu uchybionego terminu dla dokonania danej czynności (w niniejszej sprawie do uiszczenia wpisu od skargi lub złożenia wniosku o prawo pomocy ). Wniosek taki mógł zatem zostać skutecznie złożony do dnia 4 marca 2013 r., co jednakże nie nastąpiło. Oznacza to, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 13.03.2013 r. ( data stempla pocztowego) nastąpiło z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a zatem wniosek ten, zgodnie z art. 88 p.p.s.a. jako spóźniony, podlegał odrzuceniu. Dodatkowo można jedynie zauważyć, że zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ponieważ zasadą jest dokonywanie czynności w terminie, przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. W przedmiotowej sprawie skarżący brak winy w dochowaniu terminu uzasadniał swoją chorobą. Należy jednakże zauważyć, że w ramach niniejszego postępowania działał on poprzez ustanowionego pełnomocnika, a zatem sam fakt choroby skarżącego ( której nie potwierdził żadnym dokumentem) nie stanowił realnej przeszkody w dochowaniu terminu uiszczenia wpisu od skargi , czy też złożenia zamiast niego wniosku o prawo pomocy, skoro czynność ta mogła być w jego imieniu dokonana przez pełnomocnika. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, również sama przedstawiona we wniosku argumentacja mająca stanowić wykazanie braku zawinienia w uchybieniu terminu, nie daje podstaw do uznania, iż do jego uchybienia doszło wskutek okoliczności przez stronę niezawinionych.