I SA/Op 632/13
PostanowienieWSA w Opolu2013-09-06
Skład orzekający: Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości zostało wszczęte po upływie terminu przedawnienia, a jednocześnie istnieje rozbieżność w orzecznictwie NSA co do dopuszczalności orzekania po upływie terminu przedawnienia oraz co do zasad opodatkowania dróg i obiektów budowlanych związanych z ruchem, sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 PPSA, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku innych postępowań toczących się przed NSA, które miały wyjaśnić kluczowe zagadnienia prawne dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych, opodatkowania dróg i obiektów budowlanych, a także trybu postępowania w przypadku kwestionowania skorygowanej deklaracji podatkowej złożonej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Zawieszenie było celowe ze względu na potrzebę zapewnienia jednolitości orzecznictwa i uniknięcia rozbieżności w wykładni prawa.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła korektę deklaracji podatku od nieruchomości za 2006 r., wykazując niższą kwotę podatku, argumentując, że pewne elementy (pasy drogowe, budowle dróg, słupy informacyjne) nie podlegały opodatkowaniu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organy podatkowe wydały decyzje określające zobowiązanie podatkowe po upływie terminu przedawnienia. Spółka zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do WSA w Opolu. WSA zauważył, że kluczowe dla sprawy są zagadnienia prawne, które są przedmiotem postępowań przed NSA, w tym uchwały dotyczące przedawnienia, opodatkowania dróg i trybu postępowania po złożeniu korekty deklaracji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowił z urzędu zawiesić postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 6 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" SE Oddział w Polsce na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 5 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006r. postanawia: zawiesić postępowanie
Skarżąca "A" SE Oddział w Polsce zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 listopada 2012r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Brzeg wydaną w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006r. w kwocie 50.862,00 zł.
W motywach rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podał, że w dniu 13 stycznia 2006r. "A" SE Oddział w Polsce złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2006r., który wyniósł 50.862,00 zł. Następnie w dniu 28 grudnia 2009 r. Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku wraz z korektą deklaracji podatku od nieruchomości za 2006 r., w której wykazała inną (mniejszą) niż w pierwotnej deklaracji powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz niższą wartość budowli, pozostawiając bez zmian powierzchnię budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatek w skorygowanej wysokości wyniósł 29.106,00 zł. Wyjaśniając przyczynę korekty strona wskazała na niezasadne jej zdaniem opodatkowanie pasów drogowych i budowli dróg, a także słupów informacyjnych albowiem w 2006 r. pasy drogowe (fragmenty gruntu) wraz ze zlokalizowanymi na nich budowlami drogowymi (powierzchniami jezdnymi stanowiącymi sieć dróg wewnętrznych, służących poruszaniu się i postojowi pojazdów na stacji benzynowej), nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) – dalej jako: [u.p.o.l.], w jego w brzmieniu obowiązującym od 9.12.2003r. do 31.12.2006r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 t.j.) – dalej jako: [p.p.s.a.] sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sadowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przepis ten reguluje podstawę fakultatywnego zawieszenia postępowania, o czym decydują względy celowościowe. Zagadnienie wstępne musi mieć wpływ na wynik danego postępowania.
W rozpoznawanej sprawie kontroli sądowej została poddana decyzja określająca "A" SE Oddział w Polsce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006r., wydana w następstwie złożenia przez skarżącą w dniu 28 grudnia 2009 r. wniosku o stwierdzenie nadpłaty w tym podatku. Spowodowało to wszczęcie przez organ z urzędu postępowania wymiarowego, które zakończyło się wydaniem przez organ pierwszej instancji w dniu 29 marca 2012r. decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Organ odwoławczy w dniu 5 listopada 2012r. utrzymał tę decyzję w mocy. Zatem bezsprzecznie organy obu instancji orzekały po upływie pięcioletniego terminu przedawnienia, który upływał z dniem 31 grudnia 2011 r. (art. 70 § 1 O.p.), albowiem z poczynionych w sprawie ustaleń nie wynikały okoliczności skutkujące nierozpoczęciem, zawieszeniem bądź przerwą biegu przedawnienia (art. 70 § 2- § 8 O.p.). W sprawie bezspornym jest także i to, że skarżąca zapłaciła w całości zadeklarowaną kwotę podatku, zgodną przy tym z kwotą podatku określoną w decyzjach organów podatkowych, niemniej jednak wyższą niż wynikająca ze złożonej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty korekty deklaracji za 2006 r.
W związku z powyższym kluczową dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz wcześniejszej decyzji organu podatkowego pierwszej instancji stała się kwestia uprawnienia organów podatkowych do wydania rozstrzygnięć merytorycznych w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy doszło do zapłaty podatku w kwocie wynikającej z decyzji wymiarowej organów podatkowych, równej kwocie tego zobowiązania wykazanej w pierwotnej deklaracji, oraz, gdy wydanie decyzji wymiarowych nastąpiło już po upływie 5-letniego okresu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 O.p.
Sądowi z urzędu wiadomym jest, że pomimo podjęcia przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 3 grudnia 2012 r. uchwały w sprawie I FPS 1/12 iż w świetle art. 70 par. 1 i art. 208 par. 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 par. 1 pkt 1 O.p.), to teza zawarta w tej uchwale, jak też leżąca u jej podstaw argumentacja zostały zakwestionowane przez inny skład orzekający NSA. Mianowicie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2013 r. w sprawie II FSK 513/13 zwrócono się o podjęcie uchwały przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie tożsamego zagadnienia prawnego, co objęte tezą zawartą w uchwale z dnia 3 grudnia 2012 r. I FPS 1/12 ("czy w świetle art. 70 par. 1 i art. 208 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1998 r. Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r., dopuszczalne jest w każdym czasie prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 par. 1 pkt 1 O.p.?").
W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt: I FZ 221/08, wyrok WSA z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt: III SA/Wa 3321/08), przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji.
Należy nadto wskazać, że w sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wielce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądów co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (vide: postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. akt: I FZ 221/08 LEX nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.302-303). Jednolitość orzecznictwa - dając stan stałości, pewności i bezpieczeństwa prawnego - służy respektowaniu zasady równości wobec prawa. Równe traktowanie stron znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej oznacza, że wobec nich powinno zapaść takie samo rozstrzygnięcie. Biorąc dodatkowo pod uwagę, że przeciwdziałanie rozbieżnościom w orzecznictwie ma szczególne znaczenie właśnie w sferze prawa publicznego, oraz to, że istotne znaczenie dla wyniku rozpoznawanej sprawy będzie miała treść podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny ponownej uchwały w kwestii dotyczącej wskazanego zagadnienia prawnego, celowym zdaniem Sądu stało się zawieszenie postępowania z uwagi na wystąpienie przez NSA z pytaniem prawnym w sprawie II FSK 513/13.
Należy zatem uwzględnić, że w przypadku zajęcia przez NSA w podjętej uchwale stanowiska przeciwnego do tego, jakie wyrażono w uchwale z dnia 3 grudnia 2012 r., I FPS 1/12, wydanie przez organy merytorycznej decyzji w tej sprawie okazałoby się uzasadnione. Jednakże w takiej sytuacji aktualizuje się dalsza podstawa do zawieszenia postępowania wynikająca z wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2013r., BO-4660-60/12 skierowanego do składu siedmiu sędziów NSA o podjęcie uchwały wyjaśniającej: "Czy w stanie prawnym obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli w postaci dróg oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, o których mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84, z późn. zm.), zależało od oznaczenia gruntów, na których takie budowle są posadowione, symbolem "dr" w ewidencji gruntów i budynków".
Ponieważ przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest m.in. kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości pasów drogowych i budowli dróg, a także słupów informacyjnych, zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., w jego w brzmieniu obowiązującym od 9.12.2003r. do 31.12.2006r. podjęcie uchwały rozstrzygającej opisane wyżej zagadnienie prawne będzie zatem miało bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Dodatkowo wskazać należy, że w realiach niniejszej sprawy pojawiło się dalsze zagadnienie, czy w przypadku wystąpienia przez podatnika z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty i złożeniem przez niego skorygowanej deklaracji podatkowej, koniecznym staje się uprzednie wszczęcie postępowania celem określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Taki tryb postępowania zastosowały w niniejszej sprawie organy podatkowe.
Zagadnienie to zostało objęte wnioskiem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2013 r., BO-4660-47/13 o podjęcie uchwały wyjaśniającej: "Czy w przypadku zakwestionowania przez organ podatkowy prawidłowości skorygowanej deklaracji podatkowej złożonej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, zgodnie z art. 75 par. 3 O.p., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., organ podatkowy przed rozpatrzeniem tego wniosku powinien wszcząć z urzędu postępowanie podatkowe celem określenia wysokości zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 21 par. 3 tej ustawy?".
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, ze względu na zakres zagadnień objętych zaskarżoną decyzją oraz tych, które stały się przedmiotem ww. zagadnień prawnych występuje w niniejszej sprawie zależność o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Z tej przyczyny WSA w Opolu, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił z urzędu zawiesić postępowanie sądowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło