I SA/Op 652/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Protokolant st. sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K. K. i A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 24 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników spółki cywilnej i określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. Dyrektor Izby Celnej w Opolu decyzją z dnia 24 lipca 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. K. i A. P. (dalej: skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 24 lutego 2014 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przez A s.c. w [...] samochodu osobowego marki TOYOTA Land Cruiser o nr [...] w kwocie 28.616,00 zł oraz orzekającej o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników tej spółki: K. K. i A. P. za zaległość podatkową Spółki z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia w/w samochodu w kwocie 28.616,00 zł oraz za odsetki za zwłokę od ww. zaległości podatkowej w kwocie 11.876,00 zł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W dniu 26 września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęła skarga K. K. i A. P., na opisaną powyżej decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu. W skardze podniesiono m.in. zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 i art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2014 r., poz. 752, z późn. zm.) /dalej jako: "u.p.a."/ w zw. z art. 7 § 1, art. 133 § 1, art. 247 § 1 pkt 1, 5 i 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) /dalej jako O.p./ w zw. z art. 4 ust. 2 i 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 672 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie przez organy podatkowe obu instancji, że podatnikiem podatku akcyzowego w rozumieniu ustawy akcyzowej była A Spółka Cywilna (...), kiedy u.p.a. nie wymienia wprost spółki cywilnej jako podatnika. Zdaniem skarżących, konsekwencją tego błędnego złożenia w zastosowaniu prawa materialnego było uznanie za stronę postępowania podatkowego i określenia adresatem decyzji o solidarnej odpowiedzialności za zaległości ww. spółki cywilnej K. K. i A. P. jako osób trzecich za art. 107, 108 i 115 O.p. zamiast ich samych jako podatników będących osobami fizycznymi (które u.p.a. wprost wymienia). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Opolu, odnosząc się do wyżej opisanego zarzutu wskazał m.in., że spółka cywilna jest w rozumieniu prawa podatkowego jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu i zgodnie z art. 13 u.p.a jest podatnikiem podatku akcyzowego a wspólnik spółki cywilnej jest traktowany wobec niej jako osoba trzecia i odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką cywilną i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki cywilnej (art. 115 § 1 O.p.). Zatem w ocenie Dyrektora Izby Celnej w Opolu organy prawidłowo zgodnie z przepisem art. 133 O.p. i w związku z likwidacją spółki na podstawie art. 108 ust. 1 O.p., orzekły o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich w drodze decyzji za zaległości podatkowe spółki i skierowały je do byłych jej wspólników. Na rozprawie przeprowadzonej przed tut. Sądem w dniu 11 lutego 2015r. Sąd poinformował strony, iż z urzędu powziął wiadomość, że Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskiem z dnia 7 grudnia 2014 r., nr BO-4660-41/14, wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały, dotyczącej zagadnienia prawnego: "Czy w rozumieniu art. 13 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1-3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2014 r., poz. 752, z późn. zm.) podatnikiem jest spółka cywilna, czy jej wspólnicy" (zob. komunikat bieżący z dnia 12 stycznia 2015 r., nr 1/15, Biura Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego). Ustanowiony w ramach przyznanego skarżącym prawa pomocy pełnomocnik wniósł o merytoryczne rozpoznanie skargi. Z kolei pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu wskazał, iż organ podatkowy stoi na stanowisku, że spółka cywilna jest podmiotem podatku akcyzowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, w tym także przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości. Przepis ten reguluje podstawę fakultatywnego zawieszenia postępowania, o czym decydują względy celowościowe. Zagadnienie wstępne musi mieć wpływ na wynik danego postępowania. Z treści powołanego powyżej przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że zawieszenie postępowania we wskazanych przypadkach ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu. Związek pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego musi cechować się tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II FPS 4/08 (publ., podobnie jak i pozostałe przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazano, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, a celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 221/08). Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła fakultatywna przesłanka zawieszenia postępowania sądowego, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził mianowicie, że uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęta w sprawie zainicjowanej wnioskiem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2014 r., a dotycząca statusu spółki cywilnej jako podatnika podatku akcyzowego, będzie miała wpływ na ocenę legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Zaskarżoną decyzją określono bowiem zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przez Spółkę cywilną A w [...] samochodu osobowego oraz orzeczono o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników tej spółki: K. K. i A. P. za zaległość podatkową Spółki cywilnej. W związku z powyższym kluczową dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz wcześniejszej decyzji organu I instancji stała się kwestia statusu spółki cywilnej na gruncie ustawy o podatku akcyzowym. W przypadku zajęcia przez NSA w podjętej uchwale stanowiska przeciwnego do tego, jakie wyraził organ podatkowy w zaskarżonej decyzji w przedmiocie statusu spółki cywilnej jako podatnika podatku akcyzowego, wydanie przez organ przedmiotowej decyzji byłoby nieuzasadnione. Należy nadto wskazać, że w sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wielce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądów co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (vide: postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. akt: I FZ 221/08 LEX nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.302-303). Jednolitość orzecznictwa - dając stan stałości, pewności i bezpieczeństwa prawnego - służy respektowaniu zasady równości wobec prawa. Równe traktowanie stron znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej oznacza, że wobec nich powinno zapaść takie samo rozstrzygnięcie. Biorąc dodatkowo pod uwagę, że przeciwdziałanie rozbieżnościom w orzecznictwie ma szczególne znaczenie właśnie w sferze prawa publicznego, oraz to, że istotne znaczenie dla wyniku rozpoznawanej sprawy będzie miała treść podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w kwestii dotyczącej wskazanego zagadnienia prawnego, celowym zdaniem Sądu stało się zawieszenie postępowania (zob. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 13.02.2015 r., I SA/Ol 31/15, postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 28.01.2015 r., I SA/Sz 1199/14). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowiono o zawieszeniu postępowania sądowego do czasu wydania uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie z wniosku z dnia 7 grudnia 2014 r.