I SA/Op 67/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe wspólnika spółki cywilnej oraz określenie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, wskutek wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 4 grudnia 2008 r. Nr 380000-WO-9116-48/08/JZ w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe wspólnika spółki cywilnej oraz określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od czerwca do grudnia 2003 r. w łącznej kwocie 514.434 zł. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany był - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 3 pkt 12 i § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 5.645 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 2.823 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Skarżący na złożonym za pośrednictwem pełnomocnika ( data wpływu do tut. Sądu 19 lutego 2009 r. ) urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej ustawą, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż obecnie jego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie w wysokości 800 zł ( brutto ), dodatkowo obciążone alimentami oraz kosztami leczenia. Jednocześnie oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, posiadając do swojej dyspozycji jeden pokój z dostępem do łazienki i kuchni i ponosząc koszty zakupu energii elektrycznej, wody, energii cieplnej gazu w kwocie 130 zł miesięcznie. Poza tym skarżący wskazał, iż z tytułu zaległości podatkowych prowadzona jest przeciwko niemu egzekucja pieniężna polegająca zajęciu rachunków bankowych oraz samochodu osobowego marki Volkswagen Passat, zakupionego na kredyt uzyskany w Geting Bank.. W części wniosku dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący oświadczył, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych nieruchomości ani zasobów pieniężnych czy też przedmiotów wartościowych ( wskazał, że posiada jedynie wierzytelności z tytułu nie wpłaconego wynagrodzenia i ekwiwalentu za urlop od przedsiębiorstwa, które już nie funkcjonuje w obrocie gospodarczym ) oraz że uzyskuje dochody ze stosunku pracy w wysokości 800 zł. W załączeniu do wniosku skarżący przedłożył dodatkowo kserokopie aktu notarialnego sporządzonego na okoliczność zawarcia małżeńskiej umowy majątkowej i protokołu zajęcia i odbioru ruchomości. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 ustawy ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 ustawy ). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt.2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt.2 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". Mając na względzie informacje zwarte we wniosku o prawo pomocy jak i przekazanych dokumentów należało stwierdzić, że nawet przy ograniczeniu się do niezbędnych wydatków na bieżące utrzymanie skarżącego zapłata kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie zarówno na etapie skargi do WSA w Opolu jak i mogące mieć miejsce na kolejnych etapach postępowania sądowego przekracza jego możliwości finansowe. W przypadku skarżącego uznano bowiem, iż utrzymując się obecnie jedynie z dochodów 800 zł brutto nie jest w stanie wygenerować dodatkowych środków pieniężnych w celu uiszczenia wymienionych kosztów sądowych. Dodatkowo sytuację skarżącego pogarsza prowadzenie przeciwko niemu egzekucji z tytułu zaległości podatkowych. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono o przyznaniu prawa pomocy.