I SA/Op 70/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie - Koźlu z dnia [...] nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza na rzecz skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu kwotę 304 zł (słownie: trzysta cztery złote) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu. Decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia [...] Nr [...], orzeczono na podstawie art. art. 47 § 1, 107, 108 § 1 i art. 115 Ordynacji podatkowej o odpowiedzialności S. W. jako wspólnika spółki cywilnej "A"-W. K. i W. S. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do września oraz grudzień 2003 r. w łącznej kwocie 43.457 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 5.725,80 zł Z powyższym rozstrzygnięciem organu podatkowego nie zgodziła się skarżąca wnosząc o odstąpienie od orzekania o jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki za względu na zasady współżycia społecznego wskazując równocześnie na okoliczności świadczące o jej trudnej sytuacji materialnej i osobistej. Decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości argumentację faktyczną i prawną organu I instancji dotyczącą ponoszenia przez stronę – jako wspólnika spółki cywilnej odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Równocześnie wskazano, iż podniesione przez stronę okoliczności świadczące jej zdaniem o istnieniu przesłanek do odstąpienia od orzekania o jej odpowiedzialności za zaległości podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego nie mogą być uwzględnione, albowiem w przeciwieństwie do uprzednio obowiązującego stanu prawnego, pod rządami ustawy-Ordynacja podatkowa brak jest uregulowań prawnych pozwalających na wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego lub ważne względy społeczno-gospodarcze. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzuciła organom podatkowy naruszenie prawa do czynnego jej udziału w prowadzonym postępowaniu podatkowym oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji organu I instancji co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organy podatkowe nie wyjaśniły również dokładnie stanu faktycznego w sprawie, a w szczególności nie wzięły pod uwagę okoliczności złożenia przez skarżącą w dniu 20 stycznia 2003 r pozwu do sądu o rozwiązanie spółki cywilnej, co ostatecznie nastąpiło na jej żądanie w dniu 11 grudnia 2003 r. Okoliczności ta, zdaniem skarżącej, świadczy o tym, iż nie miała ona bezpośredniego wpływu na działania spółki, a tym samym na powstanie zaległości podatkowej objętej postępowaniem o przeniesienie na nią odpowiedzialności podatkowej. Ponowiono także, już uprzednio zgłaszane w odwołaniu, okoliczności faktyczne świadczące o istnieniu przesłanek do odstąpienia o orzekaniu o odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu podzielając zawarty w nie zarzut dotyczący naruszenia przez organ I instancji prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, ze względu na uniemożliwienie skarżącej zapoznania się w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia [...] Nr [...], równocześnie składając wniosek o rozpatrzenie sprawy w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, zdaniem organu odwoławczego nie zasługują one na uwzględnienie, a tym samym z uwagi na merytoryczną prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia brak było podstaw do uwzględnia całości skargi strony w trybie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W związku ze złożonym przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu w odpowiedzi na skargę wnioskiem o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, oraz brakiem sprzeciwu drugiej strony, której odpis odpowiedzi na skargę wraz z zawartym w niej wyżej wymienionym wnioskiem doręczono za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 12 kwietnia 2005 r. Sąd uznał, iż przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu w trybie uproszczonym przewidzianym w art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Zgodnie z art. 120 powołanej wyżej ustawy w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podzielił w całości argumentację skarżącej, iż w ramach prowadzonego z urzędu postępowania w przedmiocie orzeczenia o jej odpowiedzialności podatkowej jako wspólnika, za zaległości podatkowe spółki cywilnej w istotnym stopniu naruszono jej ustawowe prawa do czynnego udziału w zawisłym postępowaniu, a także do zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przepis art. 200 § 1, co wielokrotnie podkreślano w dotychczasowym orzecznictwie administracyjnym zawierający konkretyzację normy ujętej w art. 123 o.p., stanowi procesową gwarancję realizacji uprawnień strony postępowania podatkowego w zakresie jej pełnego udziału w tym postępowaniu. Nawet wtedy, gdy w postępowaniu podatkowym nie doszło do zgromadzenia jakichkolwiek nowych dowodów lub materiałów w sprawie nie znanych już uprzednio stronie organ podatkowy przed wydaniem decyzji musi dokonać własnych ustaleń stanu faktycznego i prawnego sprawy. Strona musi mieć zatem prawną możliwość ustosunkowania się do tych ustaleń w tej fazie postępowania. Z uwagi na brak kontradyktoryjności postępowania podatkowego każda wypowiedź strony w sprawie może przyczynić się do realizacji zasady zupełności postępowania, o której mowa w art. 122 i art. 187 § 1 o.p., w wyniku czego ulec może zmianie dotychczasowa prawna kwalifikacja ustalonego stanu faktycznego. Zawiadomienie strony o przysługującym jej prawie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego stanowi również dla niej ważną informację, że postępowanie dowodowe w sprawie zostało zakończone. Wypowiedzenie się zaś w kwestii tego materiału, które z oczywistych względów powinno być poprzedzone zapoznaniem się z nim umożliwia stronie kontrolę poczynionych ustaleń, jak też stwarza jej często ostatnią możliwość wnioskowania o jego poszerzenie. Jak wynika również z przedłożonych Sądowi akt postępowania podatkowego uniemożliwienie w rozpoznawanej sprawie przez organ I instancji możliwości zapoznania się przez skarżącą z zebranym materiałem dowodowym spowodowało dla niej negatywne następstwa, gdyż istotne jej zdaniem dla prawidłowego zakończenia sprawy okoliczności i dowody możliwe były do przedłożenia organowi podatkowemu dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Okoliczność zaistnienia naruszenia praw strony w stopniu powodującym konieczności ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji, nie jest również kwestionowana przez organ odwoławczy, który w tym zakresie podzielił w całości zarzuty skargi. Wobec stwierdzonych nieprawidłowości w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zajęcie przez sąd na obecnym etapie postępowania merytorycznego stanowiska w pozostałych kwestiach byłoby przedwczesne, albowiem w wyniku uchylenia decyzji organy podatkowe, już z udziałem strony obligowane są do ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy, który stanie się dopiero podstawą do dokonania dalszych ocen prawnych. Biorąc powyższe pod uwagę i uznając, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia [...] Nr [...], wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. Równocześnie na podstawie art. 152 cyt. ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. art. 200, 210 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.